يزيد بن معاويه
7 حدیث
سير أعلام النبلاء عن محمّد بن أحمد بن مسمع:سَكِرَ يَزيدُ فَقامَ يَرقُصُ، فَسَقَطَ عَلى رَأسِهِ، فَانشَقَّ، وبَدا دِماغُهُ. ۱
سير أعلام النبلاءـ به نقل از محمّد بن احمد بن مِسمَع ـ: يزيد، مست كرد و شروع به رقصيدن كرد. پس با سر به زمين افتاد و سرش شكست و مغزش بيرون زد [و مُرد].
۱.سير أعلام النبلاء: ج 4 ص 37.
الثّقات لابن حبّان:قد قيل: إنَّ يَزيدَ بنَ مُعاوِيَةَ سَكِرَ لَيلَةً، وقامَ يَرقُصُ، فَسَقَطَ عَلى رَأسِهِ، وتَناثَرَ دِماغُهُ فَماتَ. ۱
الثقات، ابن حبّان:گفته شده: يزيد، شبى مست كرد و شروع به رقصيدن نمود و با سر به زمين افتاد و مغزش متلاشى شد و مُرد.
۱.الثقات لابن حبّان: ج 2 ص 314.
البداية و النهاية:گفته شده كه عامل مرگ او (يزيد)، اين بود كه بوزينه اى را با خود برد و آن را رقصاند و بوزينه او را گاز گرفت. در باره [عامل مرگِ] يزيد، جز اين را هم گفته اند و درستىِ آن را خدا مى داند.
أخبار الدول و آثار الاُوَل:يزيد در ماه ربيعِ اوّل سال 64، در كنار حَوران ۳ مُرد و جنازه اش به دمشق، منتقل شد. برادرش خالد ـ و گفته اند: پسرش معاويه ـ بر او نماز خواند و در قبرستان باب الصغير، دفن شد و گورش اكنون زباله دانى است.
كامل الزياراتـ به نقل از عبد الرحمان غَنَوى ـ: به خدا سوگند، يزيد ملعون، زود مجازات شد و پس از كشتن امام حسين عليه السلام، از آنچه در پى اش بود، لذّتى نبرد و ناگهانى و غافلگيرانه مُرد. مست خوابيد و صبح به مرده تبديل شد و [جسدش]چنان تغيير يافته بود كه گويى قيرمالى شده است. او به صورت تأسّفبارى مرده بود.
الفتوحـ في ذِكرِ ما فَعَلَهُ جَيشُ يَزيدَ بِالمَدينَةِ ثُمَّ هُجومِهِم عَلى مَكَّةِ بِقِيادَةِ الحُصَينِ بنِ نُمَيرٍ ورَميِهِمُ الكَعبَةَ بِالمَنجَنيقِ، إلى أن قالَ ـ: فَبَينَما الحُصيَنُ [قائِدُ يَزيدَ]كَذلِكَ إذا بِرَجُلٍ مِن أهلِ الشّامِ قَد قَدِمَ عَلَيهِ، فَسَلَّمَ، ثُمَّ جَلَسَ عِندَهُ، فَقالَ:. يَزيدُ بنُ مُعاوِيَةَ قَد ماتَ ومَضى إلى سَبيلِهِ، فَقالَ الحُصَينُ:. وما كانَ سَبَبُ ذلِكَ؟ فَقالَ: إنَّهُ شَرِبَ مِنَ اللَّيلِ شَرابا كَثيراً، ثُمَّ أصبَحَ مَخمورا، فَذَرَعَهُ القَيءُ ۱، ثُمَّ لَم يَزَل كَذلِكَ إلى أن ماتَ. ۲
الفتوحـ در يادكرد رفتار سپاه يزيد با مردم مدينه و يورششان به مكّه به فرماندهى حُصَين بن نُمَير و سنگباران كردن كعبه با مَنجنيق ـ: حُصَين (فرمانده سپاه يزيد) نشسته بود كه ناگهان مردى شامى پيش وى آمد و سلام كرد و نزدش نشست و گفت:. يزيد بن معاويه مُرد. و راه خودش را كشيد و رفت.
حُصَين گفت:. سبب مرگش چه بود؟
آن مرد شامى گفت: شب، زياد شراب خورده بود و صبح، مست از خواب برخاست و قى به او فشار آورد و همين طور ادامه پيدا كرد تا مُرد.
أنساب الأشراف:لَمّا صارَ عَبدُ اللّهِ بنُ عَلِيٍّ ۱ إلى نَهرِ أبي فُطرُسَ ۲، أمَرَ فَنودِيَ في بَني اُمَيَّةَ بِالأَمانِ، فَاجتَمَعوا إلَيهِ، فَعَجَلَتِ الخُراسانِيَّةُ إلَيهِم بِالعَمَدِ، فَقَتَلوهُم، وقَتَلَ عَبدُ اللّهِ جَماعَةً مِنهُم ومِن أشياعِهِم، وأمَرَ بِنَبشِ قَبرِ مُعاوِيَةَ، فَما وُجِدَ مِن مُعاوِيَةَ إلّا خَطٌّ، ونُبِشَ قَبرُ يَزيدَ بنِ مُعاوِيَةَ، فَوُجِدَ مِن يَزيدَ سُلامَياتُ ۳ رِجلِهِ، ووُجِدَ مِن عَبدِ المَلِكِ بنِ مَروانَ بَعضُ شُؤونِ رَأسِهِ. وجُمِعَ ما وُجِدَ فِي القُبورِ، فَاُحرِقَ. ۴
أنساب الأشراف:وقتى عبد اللّه بن على عبّاسى ۵ به رود ابو فُطرُس ۶ رسيد، دستور داد كه براى بنى اميّه اعلام امان كنند. آنان همه در اطراف او گرد آمدند و سپاه خراسانى [حامى بنى عبّاس]، با گُرز به آنان يورش آورد و آنها را كشت. عبد اللّه [هم] جمعيتى از آنان و پيروانشان را به قتل رساند و دستور داد قبر معاويه را شكافتند و چيزى از معاويه جز استخوانْ باريكه اى نمانده بود. قبر يزيد بن معاويه را هم شكافتند و جز استخوان هاى بند مفاصل پاى او را پيدا نكردند. از عبد الملك بن مروان نيز قطعه هايى از سرش پيدا شد. و هر چه از گورها گرد آورده بودند، آتش زدند.
۱.عبداللّه بن عليّ بن عبداللّه بن العبّاس بن عبدالمطّلب، عمّ السفّاح والمنصور، ولّاه أبو العبّاس السفّاح حرب مروان بن محمّد، فسار عبداللّه إلى مروان حتّى قتله، واستولى على بلاد الشام، ولم يزل أميراً عليها مدّة خلافة السفّاح، فلمّا وليّ المنصور خالفه عليه، ودعا إلى نفسه. فحبسه أبو جعفر المنصور، ولم يزل في حبسه ببغداد حتّى وقع عليه البيت الذي حبس فيه، فقتله ومات سنة 147 (تاريخ بغداد: ج 10 ص 8 ـ 9، تاريخ دمشق: ج 31 ص 541).
۲.نهر أبي فطرس: موضع قرب الرّملة في فلسطين (معجم البلدان: ج 5 ص 315).
۳.السُّلامياتُ: وهي التي بين كلّ مفصلين من أصابع الإنسان (النهاية: ج 2 ص 396 «سلم»).
۴.أنساب الأشراف: ج 4 ص 144.
۵.عبد اللّه بن على بن عبد اللّه بن عبّاس بن عبد المطّلب، عموى سفّاح و منصور عبّاسى بودكه از سوى سفّاح به جنگ با مروان بن محمّد (آخرين خليفه اُموى) گسيل شد و به سوى مروان رفت تا او را كشت و بر منطقه شامات، سيطره يافت و تا پايان خلافت سفّاح، فرمان رواى آن جا بود. وقتى منصور به حكمرانى رسيد، او با منصور به مخالفت برخاست و مردم را به سوى خويش، دعوت نمود. منصور، او را زندانى كرد و در زندان بغداد ماند تا سقف زندان بر سرش خراب شد و در سال 147 ق، كشته شد.
۶.جايى است در نزديكى رمله در فلسطين.