خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله در زندان يزيد
5 حدیث
الخرائج والجرائح عن عمران بن عليّ الحلبي عن أبي عبد اللّه [الصادق] عليه السلام:لَمّا اُتِيَ بِعَلِيِّ بنِ الحُسَينِ عليه السلام ومَن مَعَهُ إلى يَزيدَ بنِ مُعاوِيَةَ ـ عَلَيهِمَا لَعائِنُ اللّهِ ـ جَعَلوهُم في بَيتٍ خَرابٍ واهِي الحيطانِ. ۱
فَقالَ بَعضُهُم: إنَّما جُعِلنا في هذَا البَيتِ لِيَقَعَ عَلَينا.
فَقالَ المُوَكَّلونَ بِهِم مِنَ الحَرَسِ بِالقِبطِيَّةِ ۲: اُنظُروا إلى هؤُلاءِ يَخافونَ أن يَقَعَ عَلَيهِم هذَا البَيتُ، وهُوَ أصلَحُ لَهُم مِن أن يَخرُجوا غَدا، فَتُضرَبَ أعناقُهُم واحِدا بَعدَ واحِدٍ صَبرا.
فَقالَ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام بِالقِبطِيَّةِ: لا يَكونانِ جَميعا بِإِذنِ اللّهِ. فَقالَ: وكانَ كَذلِكَ. ۳
الخرائج و الجرائحـ به نقل از عمران بن على حلبى، از امام صادق عليه السلام ـ: هنگامى كه على بن الحسين عليه السلام و همراهانش را نزد يزيد بن معاويه ـ كه لعنت هاى خدا بر هر دوشان باد ـ آوردند، آنان را در خانه اى مخروبه با ديوارهايى سست، جاى دادند.
يكى از اسيران گفت: ما را در اين خانه، جاى داده اند تا بر ما فرو ريزد.
نگهبانانِ گمارده بر ايشان هم ـ كه از قِبطيان مصر بودند ـ، گفتند: به اينان بنگريد كه مى ترسند اين خانه بر آنان فرو ريزد، در حالى كه برايشان بهتر از آن است كه فردا، بيرونشان ببرند و نگاهشان بدارند و گردن هايشان را يكى پس از ديگرى بزنند.
على بن الحسين عليه السلام به زبان قِبطى فرمود: «به اذن خدا، هيچ يك از اين دو نخواهد شد» و همين گونه نيز شد.
۱.وَهَى الحائِطُ: إذا ضَعُفَ وهَمَّ بالسقوط (الصحاح: ج 6 ص 2531 «وهى»).
۲.القِبطُ: أهلُ مِصر (الصحاح: ج 3 ص 1150 «قبط»).
۳.الخرائج والجرائح: ج 2 ص 753 ح 71، دلائل الإمامة: ص 204 ح 125 عن يحيى بن عمران الحلبي، بصائر الدرجات: ص 338 ح 1 عن مُحَمَّد بن عليّ الحلبي وكلاهما نحوه، بحار الأنوار: ج 45 ص 177 ح 25.
الخرائج والجرائح عن داوود بن فرقد:ذُكِرَ عِندَ أبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام قَتلُ الحُسَينِ، وأمرُ عَلِيٍّ ـ ابنِهِ عليهماالسلامـ في حَملِهِ إلَى الشّامِ، فَقالَ:
إنَّهُ لَمّا رُدَّ إلَى السِّجنِ، قالَ بَعضُ أصحابِهِ لِبَعضٍ: ما أحسَنَ بُنيانَ هذَا الجِدارِ! وعَلَيهِ كِتابَةٌ بِالرّومِيَّةِ، فَقَرَأَها عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام، فَتَراطَنَ ۱ الرّومُ بَينَهُم، وقالوا: ما في هؤُلاءِ مَن هُوَ أولى بِدَمِ المَقتولِ ـ ابنِ نَبِيِّهِم ـ مِن هذا، يَعنونَ عَلِيَّ بنَ الحُسَينِ عليه السلام. ۲
الخرائج و الجرائحـ به نقل از داوود بن فَرقَد ـ: نزد امام صادق عليه السلام از شهادت امام حسين عليه السلام و بردن پسرش على [بن الحسين عليه السلام] به شام، سخن به ميان آمد. امام صادق عليه السلام فرمود: «هنگامى كه ايشان را به زندان باز گرداندند، يكى از همراهانشان به ديگرى گفت: پايه هاى ديوار اين خانه، چه استوار است!
روى ديوار، با خطّ رومى، نوشته اى بود كه على بن الحسين عليه السلام آن را خواند. روميان، با يكديگر سخنى گفتند كه معنايش اين بود: ميان ايشان، كسى نيست كه به [خونخواهىِ]خون مقتول، فرزند پيامبرشان، از اين ـ يعنى على بن الحسين عليه السلام ـ سزاوارتر باشد.
الأمالى، صدوقـ به نقل از فاطمه دختر على عليه السلام ـ: يزيد ـ كه خدا لعنتش كند ـ فرمان داد زنان حسين عليه السلام را نيز با على بن الحسين عليه السلام در زندان، حبس كنند؛ زندانى كه نه آنان را از گرما نگاه مى داشت و نه از سرما، تا جايى كه صورت هايشان پوست انداخت.
مثير الأحزان:كانَتِ النِّساءُ مُدَّةَ مُقامِهِنَّ بِدِمَشقَ يَنُحنَ عَلَيهِ [أي عَلَى الحُسَينِ عليه السلام]بِشَجوٍ وأنَّةٍ، ويَندُبنَ بِعَويلٍ ورَنَّةٍ، ومُصابُ الأَسرى عَظُمَ خَطبُهُ، وَالأَسى لِكَلمِ ۱ الثَّكلى ۲ عالَ طَبُّهُ.
واُسكِنَّ في مَساكِنَ لا تَقيهِنَّ مِن حَرٍّ ولا بَردٍ، حَتّى تَقَشَّرَتِ الجُلودُ، وسالَ الصَّديدُ، بَعدَ كَنِّ ۳ الخُدورِ ۴ وظِلِّ السُّتورِ، وَالصَّبرُ ظاعِنٌ، وَالجَزَعُ مُقيمٌ، وَالحُزنُ لَهُنَّ نَديمٌ. ۵
مثير الأحزان:زنان، در مدّت اقامتشان در دمشق، با اندوه و ناله بر حسين عليه السلام نوحه مى خواندند و با آوا و صداى بلند، بر او مى گريستند. مصيبت اسيران، بس سنگين شد و اندوه زخمِ فرزندْ از دست دادگان، بالا گرفت.
آنان را در خانه هايى جاى دادند كه نه از گرما و نه از سرما، نگاهشان نمى داشت، تا آن جا كه بدن هايشان پوست انداخت و پوستشان چرك كرد؛ آنانى كه [پيش تر]در پسِ پرده و زيرِ سايه بودند. صبر، از كف رفت و بى تابى، خيمه زد و اندوه، همدمشان شد.
شرح الأخبار:قيلَ:. أجلَسَهُنَّ في مَنزِلٍ لا يَكُنُّهُنَّ مِن بَردٍ ولا حَرٍّ. فَأَقاموا فيهِ شَهرا ونِصفٍ، حَتّى أقشَرَت وُجوهُهُنَّ مِن حَرِّ الشَّمسِ، ثُمَّ أطلَقَهُم. ۱
شرح الأخبار:گفته شده است كه [يزيد]. آنان را در مكانى جاى داد كه نه از سرما و نه از گرما، نگاهشان نمى داشت و يك ماه و نيم در آن جا ماندند، تا آن كه صورت هايشان از حرارت آفتاب، پوست انداخت و پس از آن بود كه [يزيد،]آنان را آزاد كرد.
۱.شرح الأخبار: ج 3 ص 269 الرقم 1172.