حدیث دربارهعلى اكبر

مقاتل الطالبيّينـ في ذِكرِ مَن قُتِلَ مَعَ الحُسَينِ عليه السلام ـ: وعَلِيُّ بنُ الحُسَينِ، وهُوَ عَلِيٌّ الأَكبَرُ ولا عَقِبَ لَهُ، ويُكَنّى أبَا الحَسَنِ، واُمُّهُ لَيلى بِنتُ أبي مُرَّةَ بنِ عُروَةَ بنِ مَسعودٍ الثَّقَفِيِّ، واُمُّها مَيمونَةُ بِنتُ أبي سُفيانَ بنِ حَربِ بنِ اُمَيَّةَ، وتُكَنّى اُمَّ شَيبَةَ، واُمُّها بِنتُ أبِي العاصِ ابنِ اُمَيَّةَ، وهُوَ أوَّلُ مَن قُتِلَ فِي الواقِعَةِ. وإيّاهُ عَنى مُعاوِيَةُ فِي الخَبَرِ الَّذي حَدَّثَني بِهِ مُحَمَّدُ بنُ مُحَمَّدِ بنِ سُلَيمانَ، قالَ: حَدَّثَنا يوسُفُ بنُ موسَى القَطّانُ، قالَ: حَدَّثَنا جَريرٌ عَن مُغيرَةَ، قالَ: قالَ مُعاوِيَةُ: مَن أحَقُّ النّاسِ بِهذَا الأَمرِ؟ قالوا: أنتَ. قالَ: لا، أولَى النّاسِ بِهذَا الأَمرِ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ! جَدُّهُ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، وفيهِ شَجاعَةُ بَني هاشِمٍ، وسَخاءُ بَني اُمَيَّةَ، وزَهوُ ۱ ثَقيفٍ. ۲

مقاتل الطالبيّينـ در ذكر كشته شدگان با امام حسين عليه السلام ـ: على بن الحسين، و او همان على اكبر است كه نسلى از او نماند و كنيه اش ابو الحسن بود و مادرش ليلا، دختر ابو مُرّه، فرزند عُروة بن مسعود ثقفى بود و مادر ليلا هم ميمونه، دختر ابو سفيان، فرزند حرب بن اميّه، با كنيه امّ شيبه بود و مادر ميمونه هم دختر ابو العاص بن اميّه بود. على اكبر، نخستين شهيد واقعه [ى عاشورا] است. و هم او مقصود معاويه در خبرى است كه محمّد بن محمّد بن سليمان، از يوسف بن موسى قطّان، از جرير، از مغيره برايم نقل كرده است كه معاويه گفت: چه كسى به اين امر (حكومت)، سزاوارتر است؟ گفتند: تو. گفت: نه. سزاوارترينِ مردم به اين امر، على بن الحسين بن على است. جدّش پيامبر خداست و شجاعت بنى هاشم و سخاوت بنى اميّه و بزرگى ثقيف، در اوست.

۱.الزهو: الكبر والتِّيه والفخر والعظمة (لسان العرب: ج 14 ص 360 «زها»).

۲.مقاتل الطالبيّين: ص 86؛ بحار الأنوار: ج 45 ص 45 وراجع: سرّ السلسلة العلويّة: ص 30.

کلیدواژه‌ها زندگی خانوادگی امام حسین علیه السلام فرزندان علی اکبر

احادیث دیگر این موضوع

المناقب، ابن شهرآشوبـ به نقل از يحيى بن الحسن ـ: يزيد به امام زين العابدين عليه السلام گفت: شگفتا از پدرت [كه، فرزندانش را] على و على ناميده است! امام عليه السلام فرمود: «پدرم، پدرش را دوست داشت و از اين رو، چند بار [فرزندانش را]به نام او ناميد».

مقاتل الطالبيّينـ به نقل از ابو عبيده و خَلَف احمر ـ: اين شعرها در باره على اكبر، فرزند امام حسين عليه السلام، سروده شده است: هيچ چشمى مانند او را نديده استدر ميان همه روندگان پابرهنه يا با كفش به هنگام احسان، گوشت را خوب مى پزدو به آسانى نزد خورندگان مى نهد هنگامى كه آتش را برايش مى افروزندآن را به گونه اى با كرامت، روشن مى كند بينوايان و درماندگان ببينندو نيز هر فرد زنده غريبى كه اين خانه را نمى شناسد [و براى استفاده كردن بيايد]. مقصودم فرزند ليلاست، نيكِ داراى سخاوت و بخششمقصودم فرزند دختر شرف و فضل است. دنيا را بر دينش مقدّم نمى داردو حق را به باطل نمى فروشد.

مقاتل الطالبيّينـ به نقل از ابو مِخنَف ـ: يزيد ظاهرا «ابن زياد» صحيح است، چنان كه در مصادر ديگر آمده است. ـ كه خدايش لعنت كند ـ، امام زين العابدين عليه السلام را خواست و به او گفت: نامت چيست؟ فرمود: «على بن الحسين». گفت: مگر خدا، على بن الحسين را نكُشت؟ فرمود: «من برادر بزرگ ترى داشتم كه على ناميده مى شد و شما او را كُشتيد».

الطبقات الكبرى:امّا على اكبر؛ فرزند امام حسين عليه السلام كه با پدرش در كنار رود كربلا كشته شد و فرزندى نداشت.

المَجدى:امّا على اكبر؛ در واقعه عاشورا، حضور داشت و كشته شد و نسلى از خود به جا ننهاد. اين را چندين نفر از استادان ما گزارش كرده اند. امّا يكى از بى بصيرتان، ادّعا كرده كه فرزند كشته شده، على اصغر است كه اين، نادرست و توهّم است.

السرائر:شيخ ما، مفيد، در كتاب الإرشاد، به اين قول گراييده كه مقتول در واقعه عاشورا، على اصغر است كه فرزند [ليلاى] ثقفيّه است و على اكبر، همان امام زين العابدين عليه السلام است كه مادرش كنيز فرزنددار (اُمّ وَلَد)، يعنى همان شاهْ زنان، دختر خسرو يزدگرد است. محمّد بن ادريس مى گويد: بهتر است به متخصّصان اين فن، يعنى نسب شناسان و خبرگان در تاريخ و سيره و حكايت تاريخى، مثل: زبير بن بكّار، در كتاب أنساب قريش، و ابو الفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيّين، و بلاذرى، و مُزَنى، مؤلّف كتاب لباب أخبار الخلفاء، مراجعه كرد و عُمَرى نسب شناس، اين موضوع را در كتابش المَجدى، تحقيق كرده و چنين گفته است: «يكى از بى بصيرتان، ادّعا كرده است كه فرزند كشته شده در واقعه كربلا، على اصغر است كه اين، نادرست و توهّم است». و به همين قول گراييده اند: مؤلّف كتاب الزواجر و المواعظ، ابن قُتَيبه در المعارف، ابن جرير طبرى ـ كه متخصّص اين موضوع است ـ، ابن ابى اَزْهر در تاريخش، ابو حنفيه دينَوَرى در الأخبار الطِّوال، و مؤلّف كتاب الفاخر ـ كه از نويسندگان امامى مذهب است و شيخ طوسى، او را در شمار مصنّفان شيعه ياد كرده است ـ و نيز ابو على ابن هَمّام، مصنّف و محقّق شيعى در كتاب الأنوار فى تواريخ أهل البيت و مواليدهم. پس اينها، همه بر اين نظر، اتّفاق كرده اند و به اين رشته علمى، بيناتر هستند. و چه كوچكى و نقصى براى ما و مذهبمان پيش مى آيد اگر شخص كشته شده، على اكبر باشد و على كوچك تر، امام معصوم، پس از پدرش حسين عليه السلام؟ بى ترديد، امام زين العابدين عليه السلام، روز واقعه عاشورا، بيست و سه سال داشته و فرزندش محمّد باقر عليه السلام به دنيا آمده بوده و سه سال و چند ماه داشته است. و افزون بر اينها، سَرور و مولايمان امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام، كم سن ترين فرزند پدرش بود و اين، از منزلت او چيزى نكاست.