ممنوعيّتِ زيان زدن به خود و
3 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ضرر ۲ و زيان رساندن به خود و ديگرى، ممنوع است.
۱.كنز العمّال: ج 4 ص 59 ح 9498.
۲.ابن منظور، ضمن نقل اين حديث، مى گويد: «لاضَرَر» يعنى: انسان نبايد به برادر خود زيان بزند؛ و «لاضرارَ»، يعنى: نبايد به يكديگر زيان رسانند. پس ضرار، دو جانبه است و ضرر، يك جانبه. به عبارت ديگر، اگر كسى به ديگرى زيان رساند، آن ديگرى نبايد به او ضررى وارد آورد؛ بلكه بايد گذشت كند (و يا خسارت بگيرد). و به قولى: «ضرر» به اين معناست كه به كسى زيانى برسانى كه از آن زيان، سودى به تو برسد؛ ولى «ضرار» به اين معناست كه به كسى زيانى بزنى بدون آن كه از آن، سودى نصيب تو شود (لسان العرب: مادّه «ضرر»).
بعضى از محقّقان نيز گفته اند كه منظور از «ضرر»، اين است كه در اسلام، حكم زيان بخش وجود ندارد و مقصود از «ضرار» اين است كه از نظر اسلام، ضرر زدن به ديگران ممنوع است. م.
عنه صلى الله عليه و آله:لا ضَرَرَ ولا إضرارَ في الإسلامِ، فَالإسلامُ يَزيدُ المُسلمَ خَيرا ولايَزِيدُهُ شَرّا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در اسلام، ضرر و زيان زدن به ديگران ممنوع است؛ زيرا اسلام بر خير مسلمان مى افزايد و شرّى به او نمى رساند.
۱.كتاب من لا يحضره الفقيه: ج 4 ص 334 ح 5718.
الإمام الصّادق عليه السلام:قَضى رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله بالشُّفْعَةِ بينَ الشُرَكاءِ في الأرَضِينَ والمَساكِنِ، وقالَ: لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ، وقالَ: إذا اُرِّفَتِ الاُرَفُ وحُدَّتِ الحُدودُ فلا شُفعَةَ. ۱
امام صادق عليه السلام:پيامبر خدا براى شريكان در زمين و خانه، حكم به شُفعه كرد و فرمود: «ضرر و زيان زدن، ممنوع است» و فرمود: «چنانچه حدود و مرزها [در زمين و خانه]علامت گذارى و مشخّص شوند، ديگر شُفعه (حقّ تقدّم در خريد سهم شريك) منتفى خواهد شد».
۱.تهذيب الأحكام: ج 7 ص 164 ح 727.