سپاس گفتنِ نعمت ها
4 حدیث
امام على عليه السلامـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـ: حمد، نوعى سپاس گزارى است.
۱.شرح نهج البلاغة: ج 20 ص 261 ح 51 وراجع الدرّ المنثور: ج 1 ص 30.
عنه عليه السلامـ في كِتابِهِ إلى مَلِكِ الرّومِ حينَ سَأَلَهُ عَن تَفسيرِ فاتِحَةِ الكِتابِ ـ: أمّا قَولُهُ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَــلَمِينَ» فَذلِكَ ثَناءٌ مِنّا عَلى رَبِّنا تَبارَكَ وتَعالى بِما أنعَمَ عَلَينا. ۱
امام على عليه السلامـ در نامه اش به پادشاه روم كه از ايشان، در باره تفسير «فاتحة الكتاب» پرسيده بود ـ: امّا سخن خداوند «ستايش، خداى را كه پروردگار جهانيان است» ، سپاس گزارى ماست از پروردگارمان ـ تبارك و تعالى ـ براى نعمت هايى كه به ما ارزانى داشته است.
۱.إرشاد القلوب: ص 366، بحار الأنوار: ج 92 ص 259 ح 53 وج10 ص 61 ح 4.
الإمام الرضا عليه السلام:إنَّ قَولَهُ عز و جل: «الْحَمْدُ لِلَّهِ» إنَّما هُوَ أداءٌ لِما أوجَبَ اللّهُ عز و جلعَلى خَلقِهِ مِنَ الشُّكرِ، وشُكرٌ لِما وَفَّقَ عَبدَهُ مِنَ الخَيرِ. ۱
امام رضا عليه السلام:سخن خداوند: «ستايش خداى را» ، در واقع، به جا آوردن وظيفه سپاس گزارى است كه خداوند عز و جل بر عهده خلقش نهاده است و شكرگزارى براى كار نيكى است كه خداوند، توفيق انجام دادن آن را به بنده اش داده است.
۱.كتاب من لا يحضره الفقيه: ج 1 ص 310 ح 926، بحار الأنوار: ج 85 ص 54 ح 46.
الإمام الجواد عليه السلام:جاءَ رَجُلٌ إلَى الرِّضا عليه السلام فَقالَ لَهُ: يَابنَ رَسولِ اللّهِ، أخبِرني عَن قَولِ اللّهِ عز و جل: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَــلَمِينَ» ما تَفسيرُهُ؟ فَقالَ: لَقَد حَدَّثَني أبي عَن جَدّي عَنِ الباقِرِ عَن زَينِ العابِدينَ عَن أبيهِ عليهم السلام: إنَّ رَجُلاً جاءَ إلى أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام فَقالَ: أخبِرني عَن قَولِ اللّهِ عز و جل: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَــلَمِينَ» ما تَفسيرُهُ؟
فَقالَ: «الحَمدُ للّهِِ» هُوَ أن عَرَّفَ عِبادَهُ بَعضَ نِعَمِهِ عَلَيهِم جُمَلاً؛ إذ لا يَقدِرونَ عَلى مَعرِفَةِ جَميعِها بِالتَّفصيلِ؛ لِأَنَّها أكثَرُ مِن أن تُحصى أو تُعرَفَ، فَقالَ لَهُم: قولوا: الحَمدُ للّهِِ عَلى ما أنعَمَ بِهِ عَلَينا رَبُّ العالَمينَ،
امام جواد:مردى نزد امام رضا عليه السلام آمد و گفت: اى فرزند پيامبر خدا! مرا از تفسير سخن خداوند عز و جل كه: «ستايش، خداى را كه پروردگار جهانيان است» ، آگاه فرما كه تفسيرش چيست؟ فرمود: «پدرم، از جدّم، از باقر، از زين العابدين، از پدرش عليهم السلام برايم حديث كرد كه: مردى نزد امير مؤمنان آمد و گفت: مرا از تفسير سخن خداوند كه: «ستايش، خداى را كه پروردگار جهانيان است» ، آگاه فرما.
فرمود: «ستايش، خداى را» ، يعنى اين كه خداوند، به بندگانش برخى از نعمت هايى را كه به آنها داده است، مختصرا شناسانده است؛ زيرا بندگان نمى توانند تمام نعمت هاى او را به تفصيل بشناسند؛ چه، اين نعمت ها بيشتر از آن است كه شماره شوند يا شناخته گردند. از اين رو، به آنان فرمود: بگوييد: ستايش، خداوند را به سبب نعمت هايى كه