گفتن «نمى دانم»
16 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ في وَصِيَّتِهِ لِأَبي ذَرٍّـ: يا أباذَرٍّ، إذا سُئِلتَ عَن عِلمٍ لا تَعلَمُهُ فَقُل: لا أعلَمُهُ تَنجُ مِن تَبِعَتِهِ، ولا تُفتِ النّاسَ بِما لا عِلمَ لَكَ بِهِ تَنجُ مِن عَذابِ يَومِ القِيامَةِ ۱.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ـ در سفارشش به ابوذرـ: اى ابوذر! هرگاه از دانشى پرسيده شدى كه آن را نمى دانى بگو: نمى دانم تا از پى آمدهاى آن رهايى يابى و در آنچه نمى دانى، به مردم فتوا مده تا از كيفر روز قيامت برهى.
۱.أمالي الطوسي: 527 / 1162، مكارم الأخلاق: 2 / 364 / 2661، تنبيه الخواطر: 2 / 53 كلّها عن أبي ذرّ.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
امام على عليه السلام:گفتن «نمى دانم» نيمى از دانش است.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
امام على عليه السلام:هان! هرگز آنكه از چيزى پرسيده شد كه نمى داند، گفتن «نمى دانم» را زشت نشمارد.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:إذا كُنتَ جاهِلاً فَتَعَلَّم، وإذا سُئِلتَ عَمّا لا تَعلَمُ فَقُل: «اللّهُ ورَسولُهُ أعلَمُ» ۱.
امام على عليه السلام:اگر نادانى يادبگير و اگر از چيزى كه نمى دانى پرسيده شدى، بگو: «خدا و پيامبرش داناترند».
۱.(1549 ـ) غرر الحكم: 6758، 2788 و 10241 وفيه «لايَستَحيِيَنَّ أحَدٌ إذا سُئِلَ.»، 4165.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
رَزينٌ أبُو النُّعمانِ عَنِ الإِمامِ عَلِيٍّ عليه السلام:إذا سُئِلتُم عَمّا لا تَعلَمونَ فَاهرُبوا، قالوا: وكَيفَ الهَرَبُ يا أميرَ المُؤمِنينَ؟ قالَ: تَقولونَ: «اللّهُ أعلَمُ» ۱.
رزين پدر نعمان از امام على عليه السلام:چون از آنچه نمى دانيد پرسيده شديد، بگريزيد. گفتند: گريز چگونه است اى اميرمؤمنان؟ فرمود: مى گوييد: «خدا داناتر است».
۱.سنن الدارمي: 1 / 67 / 181؛ منية المريد: 215.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:لا يَستَحيِ أحَدُكُم إذا سُئِلَ عَمّا لا يَعلَمُ أن يَقولَ: «لا أعلَمُ» ۱.
امام على عليه السلام:هرگاه يكى از شما از چيزى كه نمى داند، پرسيده شود، از گفتن «نمى دانم» خجالت نكشد.
۱.الخصال: 315 / 95، عيون أخبار الرضا عليه السلام: 2 / 44 / 155 كلاهما عن أحمد الطائي وفيه «الجاهل» بدل «أحدكم»، نهج البلاغة: الحكمة 82، خصائص الأئمّة عليهم السلام: 94، قرب الإسناد: 156 / 572 عن أبي البختري عن الإمام الصادق عن أبيه عنه عليهم السلاموليس فيه «أحدكم»، وراجع المحاسن: 1 / 71 / 26.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:لا يَستَحيِ [أي العالِمُ] إذا سُئِلَ عَمّا لا يَعلَمُ أن يَقولَ: «اللّهُ أعلَمُ» ۱.
امام على عليه السلام:[دانشمند] هنگامى كه از آنچه نمى داند پرسيده شد، ازگفتن «خداوند داناتر است» خجالت نكشد.
۱.الخصال: 315 / 96 عن الشعبي، تحف العقول: 211، الجعفريّات: 236 عن إسماعيل بن موسى عن أبيه عليه السلامعن آبائه عنه عليهم السلام، الاُصول الستّة عشر (أصل مثنّى بن الوليد الحنّاط): 103 عن ابن مهران وفيها «لايستحي العالم».
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:لا يَستَحيِ العالِمُ إذا سُئِلَ عَمّا لا يَعلَمُ أن يَقولَ: «لا عِلمَ لي بِهِ» ۱.
امام على عليه السلام:دانشمند هنگامى كه از آنچه نمى داند پرسيده شد، ازگفتن «از آن آگاهى ندارم» خجالت نكشد.
۱.المحاسن: 1 / 328 / 664 عن عبد اللّه بن ميمون عن الإمام الصادق عن الإمام الباقر عليهماالسلام، دعائم الإسلام: 1 80/، تحف العقول: 211 وفيه «اللّه أعلم» بدل «لا علم لي به»، بحار الأنوار: 78 / 49 / 69 كلاهما عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:أربَعٌ لَو شُدَّتِ المَطايا إلَيهِنَّ حَتّى يُنضَينَ لَكانَ قَليلاً: لا يَرجُ العَبدُ إلاّ رَبَّهُ، ولا يَخَف إلاّ ذَنبَهُ، ولا يَستَحيِ الجاهِلُ أن يَتَعَلَّمَ، ولا يَستَحيِ العالِمُ إذا سُئِلَ عَمّا لا يَعلَمُ أن يَقولَ: «لا أعلَمُ» ۱.
امام على عليه السلام:چهار چيز است كه اگر براى آنها بر مركوبها بتازند تا لاغر و باريك شوند، باز اندك است: بنده جز از پروردگارش اميدى نداشته باشد و جز از گناهش نترسد و نادان از آموختن حيا نكند و دانشمند چون از آنچه نمى داند، پرسيده شد، از گفتن «نمى دانم» خجالت نكشد.
۱.دعائم الإسلام: 1 / 80.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:مَن تَرَكَ قَولَ: «لا أدري» اُصيبَت مَقاتِلُهُ ۱.
امام على عليه السلام:هركس گفتن «نمى دانم» را واگذارد، به هلاكت گاه خود درآيد.
۱.نهج البلاغة: الحكمة 85، خصائص الأئمّة عليهم السلام: 95، غرر الحكم: 8835.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
الإمام الباقر عليه السلام:ما عَلِمتُم فَقولوا، وما لَم تَعلَموا فَقولوا: «اللّهُ أعلَمُ» ۱.
امام باقر عليه السلام:آنچه را مى دانيد بگوييد و آن گاه كه نمى دانيد، بگوييد «خداوند داناتر است».
۱.الكافي: 1 / 42 / 4، المحاسن: 1 / 327 / 660 كلاهما عن زياد بن أبي رجاء، منية المريد: 215.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
الإمام الصادق عليه السلامـ في وَصِيَّتِهِ لِمُؤمِنِ الطّاقِـ: مَن سُئِلَ عَن عِلمٍ فَقالَ: «لا أدري» فَقَد ناصَفَ العِلم ۱.
امام صادق عليه السلام:ـ در سفارش به مؤمن طاقـ: هركس از دانشى پرسيده شود و بگويد نمى دانم، دانش را به نيمه رسانده است.
۱.تحف العقول: 310.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:إذا سُئِلَ الرَّجُلُ مِنكُم عَمّا لا يَعلَمُ فَليَقُل: «لا أدري»، ولا يَقُل: «اللّهُ أعلَمُ»، فَيوقِعَ في قَلبِ صاحِبِهِ شَكًّا، وإذا قالَ المَسؤولُ: «لا أدري» فَلا يَتَّهِمُهُ السّائِلُ ۱.
امام صادق عليه السلام:هر گاه مردى از شما از چيزى كه نمى داند پرسيده شود، بايد بگويد: «نمى دانم» و نگويد: «خدا داناتر است» تا در دل پرسشگر شكّ بيندازد و هرگاه پرسش شونده گفت: «نمى دانم»، پرسشگر او را متهم نمى كند.
۱.الكافي: 1/42/6، المحاسن: 1/327/661 كلاهماعن محمّدبن مسلم، وراجع تحف العقول: 297.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:إذا سُئِلتَ عَمّا لا تَعلَمُ، فَقُل: «لا أدري»؛ فَإِنَّ «لا أدري» خَيرٌ مِنَ الفُتيا ۱.
امام على عليه السلام:هنگامى كه از چيزى پرسيده مى شوى كه نمى دانى، بگو: نمى دانم كه نمى دانم بهتر از فتوا دادن [جاهلانه] است.
۱.المحاسن: 1 / 327 / 663 عن فضيل بن عثمان عن رجل، مستطرفات السرائر: 157 / 22.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:لِلعالِمِ إذا سُئِلَ عَن شَيءٍ وهُوَ لا يَعلَمُهُ أن يَقولَ: «اللّهُ أعلَمُ»، ولَيسَ لِغَيرِ العالِمِ أن يَقولَ ذلِكَ ۱.
امام على عليه السلام:دانشمند مى تواند هنگامى كه از چيزى كه نمى داند پرسيده شود، بگويد: «خدا داناتر است» و براى غير دانشمند اين حقّ نيست.
۱.الكافي: 1 / 42 / 5 عن محمّد بن مسلم، تحف العقول: 297، المحاسن: 1 / 327 / 662 عن محمّد بن مسلم.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر
عَزرَةُ التَّميميّ:قالَ عَلِيٌّ عليه السلام: وا بَردَها عَلَى الكَبِدِ ـ ثَلاثَ مَرّاتٍ ـ. قالوا: وما ذلِكَ يا أميرَالمُؤمِنينَ؟ قالَ: أن يُسأَلَ الرَّجُلُ عَمّا لا يَعلَمُ، فَيَقولَ: «اللّهُ أعلَمُ» ۱.
عزرة تميمى:امام على عليه السلام سه بار فرمود: چه خوش گوار است. گفتند: چه چيزى اى اميرمؤمنان؟ فرمود: اينكه از انسان چيزى بپرسند كه وى نمى داند و بگويد: «خدا داناتر است».
۱.سنن الدارمي: 1 / 67 / 182، دستور معالم الحكم: 26 نحوه.
کلیدواژهها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآداب آموختن +1 مورد دیگر