حدیث دربارهنگارش

نهج الذکر ج ۱، ص ۳۵۷، ح ۵۷۹

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

رسول اللّه صلى الله عليه و آله: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ» مِفتاحُ كُلِّ كِتابٍ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:«بسم اللّه الرحمن الرحيم»، سرآغاز هر كتابى است.

۱.الجامع لأخلاق الراوي وآداب السامع: ج 1 ص 407 ح 547 عن فرات بن أحنف عن الإمام الباقر عليه السلام، كنزالعمّال: ج 1 ص 555 ح 2490.

کلیدواژه‌ها بسمله گفتن بسم الله جایگاه های ذکر بسم الله نگارش

احادیث دیگر این موضوع

۷

الدرّ المنثورـ به نقل از شَعبى ـ: مردم جاهليت مى نوشتند: «به نام تو، اى خداوند!». پيامبر صلى الله عليه و آله نيز در نخستين نبشته اش، نوشت: «به نام تو، اى خداوند!»، تا آن كه آيه «رفتن و لنگر انداختنش، به نام خداست» نازل شد. از آن پس پيامبر صلى الله عليه و آله مى نوشت: «بسم اللّه». سپس آيه «خدا را بخوانيد يا رحمان را» نازل شد و از آن پس، پيامبر صلى الله عليه و آله مى نوشت: «بسم اللّه الرحمن». سپس آيه اى كه در سوره نمل است، نازل شد: «اين، [نامه اى] از طرف سليمان است و آن، چنين است: به نام خداوند مهرْ گستر مهربان» ». از آن پس، پيامبر خدا مى نوشت: «بسم اللّه الرحمن الرحيم».

صحيح البخارىـ به نقل از مسوّر بن مخرمه و مروان، در نقل ماجراى صلح حديبيه ـ: سهيل بن عمرو آمد و [به پيامبر صلى الله عليه و آله] گفت: بيا تا ميان خود و شما پيمانى بنويسيم. پيامبر صلى الله عليه و آله كاتب را فرا خواند و فرمود: «بسم اللّه الرحمن الرحيم». سهيل گفت: به خدا سوگند كه من نمى دانم رحمان چيست. بلكه همچنان كه پيش تر مى نوشتى، بنويس: «به نام تو، اى خداوند!». مسلمانان گفتند: به خدا سوگند، جز «بسم اللّه الرحمن الرحيم» نمى نويسيم. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «بنويس: به نام تو، اى خداوند!».

المراسيلـ به نقل از ابو مالك ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله [در مكتوباتش]مى نوشت: «به نام تو، اى خداوند!»؛ اما چون اين آيه نازل شد: «اين، [نامه اى]از طرف سليمان است و آن، چنين است: «به نام خداوند مهرْ گستر مهربان»» . از آن پس، پيامبر صلى الله عليه و آله همين (بسم اللّه الرحمن الرحيم) را مى نوشت.

تحف العقولـ به نقل از داوود صرمى ـ: سَروَرم [امام هادى عليه السلام] دستورهاى بسيارى به من داد كه انجام بدهم. سپس به من فرمود: «بگو كه چه مى گويى؟». ولى من عين آنچه را به من فرموده بود، به ياد نداشتم. لذا دوات را برداشت و نوشت: «به نام خداوند مهرْ گستر مهربان. به خواست خدا، به يادم خواهد ماند و كارها در دست خداست». من لبخندى زدم. ايشان فرمود: «چه شد؟». گفتم: خير است. فرمود: «به من بگو». گفتم: فدايت شوم! به ياد حديثى افتادم كه مردى از يارانمان، از جدّ شما امام رضا عليه السلام برايم گفت و آن اين كه هر گاه دستور كارى را مى داد، مى نوشت: «به نام خداوند مهرْ گستر مهربان. به خواست خدا، يادم خواهد ماند». لذا لبخند زدم.

تحف العقول:[امام رضا عليه السلام] هر گاه مى خواست كارهاى خود را يادداشت كند، مى نوشت: «به نام خداوند مهر گستر مهربان. به خواست خدا، به يادم خواهد ماند». سپس مطالب خود را مى نوشت.

كشف الغمّة:روايت شده است كه امام صادق عليه السلام به غلامش نافذ فرمود: «هر گاه كاغذى يا نامه اى براى حاجتى نوشتى و خواستى به حاجت خود برسى، در بالاى كاغذ، با قلمى ناآغشته به مركّب بنويس: به نام خداوند مهرْ گستر مهربان. خدا به شكيبايان وعده داده است كه از آنچه ناخوش دارند، نجات يابند و از جايى كه گمان نمى كنند، روزى داده شوند. خدا ما و شما را از آن كسانى قرار دهد كه نه بيمى به آنان مى رسد و نه اندوهگين مى شوند». نافذ مى گويد: از آن پس، من به اين دستور، عمل مى كردم و حاجت هايم برآورده مى شد.

مستدرك الوسائلـ به نقل از يكى از راويان شيعه ـ: يكى از حقوق قلم بر كسى كه آن را به دست مى گيرد، اين است كه هر گاه چيزى مى نويسد، با «بسم اللّه الرحمن الرحيم» آغاز كند.