حارث هَمْدانى

الطبقات الكبرىـ به نقل از عَلباء بن اَحمر ـ: على بن ابى طالب عليه السلام براى مردم، سخنرانى كرد و فرمود: «چه كسى دانشى را با يك درهم مى خرد؟». حارث اعور (يك چشم)، كاغذهايى را به يك درهم خريد و آنها را نزد على عليه السلام آورد. ايشان هم دانش فراوانى در آنها نگاشت. بعدها كه براى مردمْ سخنرانى كرد، فرمود: «اى اهل كوفه! نيمه مردى ۲ از همه شما پيشى گرفت».

شرح الأخبارـ به نقل از ابوحجاف ـ: به من چنين رسيده كه حارث، شبى نزد على بن ابى طالب عليه السلام آمد. به او فرمود: «اى حارث! چه چيزى تو را در اين ساعت [به نزد من] آورده است؟». گفت: دوستى تو، اى امير مؤمنان! [على عليه السلام] فرمود: «به خدا سوگند، جز دوستى من، تو را نزد من نياورده است». گفت: به خدا سوگند، جز دوستى تو مرا نزد تو نياورده است. [على عليه السلام] فرمود: «مژده باد بر تو اى حارث ـ كه هيچ يك از دوستداران من نمى ميرند، مگر آن كه مرا در جايى ۲ كه دوست دارد، مى بيند، و به خدا سوگند، هيچ يك از دشمنان من نمى ميرد، مگر آن كه مرا در جايى كه دوست ندارد، مى بيند».

الأمالى، مفيدـ به نقل از جميل بن صالح ـ: ابوهاشم سيّدِ حِمْيَرى ۳ براى من چنين خواند: گفته على به حارث، شگفت انگيز است ـ و او از اين شگفتى ها كم نداشت ـ: «اى حارث همدانى! هر كه بميرد، مرا رو در رو مى بيند چه مؤمن باشد و چه منافق! به ديده اش آشنايم و من نيز او را مى شناسم به نام و ويژگى و آنچه كرده است. و تو مرا نزد صراط، خواهى شناخت پس نه از لغزش بهراس و نه از افتادن. در پىِ تشنگى، آبى سرد به تو مى نوشانم كه از شيرينى، عسلش پندارى. آن گاه كه در برابر آتش قرارت مى دهند، به آن مى گويم: او را وا گذار. به اين مرد، نزديك مشو. او را وا بنه. نزديكش مَرو كه او ريسمانى دارد كه متصل به ريسمان وصىّ است».