ابو موسى اشعرى
8 حدیث
الإمام عليّ عليه السلامـ في وَصفِ أبي موسَى الأَشعَريِّ ـ: وَاللّهِ ما كانَ عِندي مُؤتَمَنا ولا ناصِحا، ولَقد كانَ الَّذينَ تَقَدَّمونِي استَولَوا عَلى مَوَدَّتِهِ، ووَلَّوهُ وسَلَّطوهُ بِالإِمرَةِ عَلَى النّاسِ، ولَقَد أرَدتُ عَزلَهُ فَسَأَلَنِي الأَشتَرُ فيهِ أن اُقِرَّهُ، فَأَقرَرتُهُ عَلى كُرهٍ مِنّي لَهُ، وتَحَمَّلتُ عَلى صَرفِهِ مِن بَعدُ. ۱
امام على عليه السلامـ در توصيف ابو موسى اشعرى ـ: به خدا سوگند، نزد من، او نه امين است و نه خيرخواه، و كسانى كه پيش از من بودند، به خاطر دوستى، او را حاكم و مسلّط بر مردم كردند و من مى خواستم او را بركنار كنم؛ امّا اَشتر از من خواست كه او را برقرار دارم. من هم با وجود ناخشنودى ام از او، بركنارش نكردم و به قصد تغييرش در آينده، تحملّش كردم.
۱.الأمالي للمفيد: ص 295 ح 6.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
مروج الذهبـ في ذِكرِ حَربِ الجَمَلِ ـ: كاتَبَ عَلِيٌّ مِنَ الرَّبَذَةِ أبا موسَى الأَشعَرِيَّ لِيَستَنفِرَ النّاسَ، فَثَبَّطَهُم أبو موسى وقالَ: إنَّما هِيَ فِتنَةٌ، فَنُمِيَ ۱ ذلِكَ إلى عَلِيٍّ، فَوَلّى عَلَى الكوفَةِ قَرَظَةَ بنَ كَعبٍ الأَنصارِيَّ، وكَتَبَ إلى أبي موسى: اِعتَزِل عَمَلَنا يَابنَ الحائِكِ مَذموما مَدحورا، فَما هذا أوِّلُ يَومِنا مِنكَ، وإنَّ لَكَ فينا لَهَناتٍ وهُنَيّاتٍ. ۲
مروج الذهبـ در يادكرد جنگ جمل ـ: على عليه السلام از رَبَذه به ابو موسى اشعرى نامه نوشت تا مردم را بسيج كند؛ امّا ابو موسى آنان را بازداشت و گفت: اين، فتنه اى بيش نيست.
خبر اين [نافرمانى او] به على عليه السلام رسيد. پس قرظة بن كعب انصارى را بر كوفه گمارد و به ابو موسى نوشت: «از كارگزارىِ ما، با خوارى و نكوهشْ كناره بگير، ـ اى پسر متكبّر ـ كه اين، نخستين گرفتارى ما از دست تو نيست و تو با ما چيزها و كارهايى خواهى داشت».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
سير أعلام النّبلاء عن شقيق:كُنّا مَعَ حُذَيفَةَ جُلوسا، فَدَخَلَ عَبدُ اللّهِ وأبو موسَى المَسجِدَ، فَقالَ: أحَدُهُما مُنافِقٌ، ثُمَّ قالَ: إنَّ أشبَهَ النّاس هَديا ودَلّاً وسَمتا بِرَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَبدُاللّهِ. ۱
سير أعلام النبلاءـ به نقل از شقيق ـ: با حُذَيفه نشسته بوديم. عبد اللّه و ابو موسى وارد مسجد شدند. حذيفه گفت: يكى از اين دو، منافق است. سپس گفت: شبيه ترينِ مردم به پيامبر خدا از نظر راه و روش و نشان، عبد اللّه است.
۱.سير أعلام النّبلاء: ج 2 ص 393 الرقم 82، تاريخ دمشق: ج 32 ص 93، المعرفة والتاريخ: ج 2 ص 771.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
۱.البُرنُس: قلنسوة طويلة كان النّسّاك يلبسونها في صدر الإسلام (النهاية: ج 1 ص 122 «برنس»).
۲.الكلوح: العبوس (النهاية: ج 4 ص 196 «كلح»).
۳.شرح نهج البلاغة: ج 13 ص 315، الاستيعاب: ج 3 ص 104 الرقم 1657 وفيه «عزله عليّ رضى الله عنهعنها، فلم يزل واجِدا منها على عليّ، حتى جاء منه ما قال حذيفة. فقد روى فيه لحذيفة كلام كرِهْتُ ذكره، واللّه يغفر له».
۴.بُرنُس: كلاه بلند و سياهى بوده است كه زاهدان صدر اسلام، آن را برسر مى نهاده اند (النهاية: ج 1 ص 122).
۵.منظور، شب بازگشت از تبوك است كه گروهى از منافقان، قصد داشتند شتر پيامبر خدا را در بالاى گردنه (عقبه) رَم دهند و حضرت را به قتل برسانند. اين توطئه خنثا شد و حذيفه ـ كه مسئول راندن شتر پيامبر بود ـ برخى از آنان را شناخت. عمّار در اين شب، زمام شتر پيامبر صلى الله عليه و آله را در دست داشت. (ر. ك: إعلام الورى: ج 1 ص 245 و 246 و بحار الأنوار: ج 21 ص 247. (م)).
۶.الاستيعاب: ج 3 ص 104 ش 1657، آمده است: «على عليه السلام او را از حكومت كوفه بركنار كرد و از اين رو، ابو موسى از على عليه السلام دلگير بود تا آن كه حذيفه اين سخن را گفت و من نقل سخن حذيفه را ناپسند مى دارم و خداوند، او را مى آمرزد».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
تاريخ دمشق عن أبي تِحيَى حُكَيّم:كُنتُ جالِسا مَعَ عَمّارٍ، فَجاءَ أبو موسى فَقالَ: ما لي ولَكَ؟ قالَ: أ لَستُ أخاكَ؟ قالَ: ما أدري إلّا أنّي سَمِعتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَلعَنُكَ لَيلَةَ الجَمَلِ. قالَ: إنَّهُ قَدِ استَغفَرَ لي. قالَ عَمّارٌ: قَد شَهِدتُ اللَّعنَ، ولَم أشهَدِ الِاستِغفارَ. ۱
تاريخ دمشقـ به نقل از ابو تِحيى حُكَيّم ـ: با عمّارْ نشسته بوديم كه ابو موسى آمد و گفت: تو با من چه كار دارى؟ مگر من برادرِ [دينى]تو نيستم؟
عمّار گفت: نمى دانم. امّا شنيدم كه پيامبر خدا تو را در شب شتر، ۲ نفرين كرد.
ابو موسى گفت: ايشان براى من آمرزش خواست.
عمّار گفت: من نفرين كردن را شاهد بودم؛ امّا آمرزش خواهى را نه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
تاريخ الطبري عن جويرية بن أسماء:قَدِمَ أبو موسى عَلى مُعاوِيَةَ، فَدَخَلَ عَلَيهِ في بُرنُسٍ أسودَ، فَقالَ: السَّلامُ عَلَيكَ يا أمينَ اللّهِ! قالَ: وعَلَيكَ السَّلامُ، فَلَمّا خَرَجَ قالَ مُعاوِيَةُ: قَدِمَ الشَّيخُ لِاُوَلِّيهُ، ولا وَاللّهِ لا اُوَلّيهِ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از جُوَيرية بن أسماء ـ: ابو موسى بر معاويه وارد شد و با كلاه بلند سياهى بر سر، داخل شد و گفت: سلام بر تو، اى امين خدا!
معاويه گفت: و بر تو سلام!
پس چون بيرون رفت، معاويه گفت: اين پيرمرد آمده است تا حكومتِ جايى را بدو دهم. به خدا سوگند، حاكمش نمى كنم.
۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 332، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 527، أنساب الأشراف: ج 5 ص 50 نحوه.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
الغارات عن محمّد بن عبد اللّه بن قارب:إنّي عِندَ مُعاوِيَةَ لَجالِسٌ، إذ جاءَ أبو موسى فَقالَ: السَّلامُ عَلَيكَ يا أميرَ المُؤمِنينَ! قالَ: وعَلَيكَ السَّلامُ، فَلَمّا تَولّى قالَ: وَاللّهِ لا يَلي هذا عَلَى اثنَينِ حَتّى يَموتَ. ۱
الغاراتـ به نقل از محمّد بن عبد اللّه بن قارب ـ: من نزد معاويه نشسته بودم كه ابو موسى آمد و گفت: سلام بر تو، اى امير مؤمنان!
گفت: و بر تو سلام!
پس چون رفت، معاويه گفت: به خدا سوگند، اين شخص بر دو نفر هم حكومت نمى يابد تا بميرد.
۱.الغارات: ج 2 ص 656.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
الطبقات الكبرى عن أبي بُردة [بن أبي موسى]:دَخَلتُ عَلى مُعاوِيَةَ بنِ أبي سُفيانَ حينَ أصابَتهُ قُرحَتُهُ، فَقالَ: هَلُمَّ يَابنَ أخي تَحَوَّلَ فَانظُر. قالَ: فَتَحَوَّلتُ، فَنَظَرتُ، فَإِذا هِيَ قَد سَبَرَت ۱ ـ يَعني: قُرحَتُهُ ـ فَقُلتُ: لَيسَ عَلَيكَ بَأسٌ. إذ دَخَلَ يَزيدُ بنُ مُعاوِيَةَ، فَقالَ لَهُ مُعاوِيَةُ: إن وَليتَ مِن أمرِ النّاس شَيئا، فَاستَوصِ بهذا؛ فَإِنَّ أباهُ كانَ أخا لي ـ أو خَليلاً، أو نَحوَ هذا مِنَ القَولِ ـ غَيرَ أنّي قَد رَأَيتُ فِي القِتالِ ما لَم يَرَ. ۲
الطبقات الكبرىـ به نقل از ابو بُرْدَة [بن ابى موسى]ـ: هنگامى كه معاوية بن ابى سفيان زخمى شده بود، بر او وارد شدم. گفت: اى برادر زاده! به اين جا بيا و بنگر.
رفتم و ديدم كه عمق زخم، بررسى شده است.
گفتم: ناراحت مباش. خطرى برايت ندارد.
يزيد بن معاويه داخل شد و معاويه به او گفت: اگر سرپرست برخى از كارهاى مردم شدى، رعايت اين شخص را بكن كه پدرش برادر من (يا دوست من و يا كلمه اى شبيه اين) بود، جز آن كه نظر من در جنگ با نظر او متفاوت بود.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرکسانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر