پرندگان

2 حدیث
الإمام عليّ عليه السلام:اِبتَدَعَهُم خَلقاً عَجيباً مِن حَيَوانٍ ومَواتٍ، وساكِنٍ وذي حَرَكاتٍ. وأقامَ من شَواهِدِ البَيِّناتِ عَلى لَطيفِ صَنعَتِهِ وعَظيمِ قُدرَتِهِ مَا انقادَت لَهُ العُقولُ مُعتَرِفَةً بِهِ ومُسَلِّمَةً لَهُ، ونَعَقَت في أسماعِنا دَلائِلُهُ عَلى وَحدانِيَّتِهِ، وما ذَرَأَ مِن مُختَلَفِ صُوَرِ الأَطيارِ الَّتي أسكَنَها أخاديدَ الأَرضِ وخُروقَ فِجاجِها، ورَواسِيَ أعلامِها، من ذاتِ أجنِحَةٍ مُختَلِفَةٍ، وهَيئاتٍ مُتَبايِنَةٍ، مُصَرَّفَةٍ في زِمامِ التَّسخيرِ، ومُرَفرِفَةٍ بِأَجنِحَتِها في مَخارِقِ الجَوِّ المُنفَسِحِ، وَالفَضاءِ المُنفَرِجِ. كَوَّنَها بَعدَ إذ لَم تَكُن في عَجائِبِ صُوَرٍ ظاهِرَةٍ، ورَكَّبَها في حِقاقِ مَفاصِلَ مُحتَجِبَةٍ، ومَنَعَ بَعضَها بِعَبالَةِ ۱

امام على عليه السلام:از جانداران و بى جانان، و ساكنان و جُنبندگان، آفريده هايى شگفت ايجاد كرد، و از گواهان روشن بر لطف ساخته هايش و عظمت قدرتش چيزهايى را برپا داشت كه خِردها از روى اعتراف و تسليم، سر به فرمان او شدند، و فرياد دلايل يگانگى اش در گوش هايمان پيچيد. آنچه را از گونه هاى مختلف پرندگان بود، آفريد، و آنها را در دره ها و شكاف هاى زمين و بر بالاى كوه هاى بلند، جاى داد، از آنهايى كه داراى بال هاى گوناگون و شكل هاى مختلف اند و در رشته تسخير او قرار دارند و با بال هايشان در فضاهاى باز گسترده و جوّ بى كران، در پروازند. آنها را، پس از آن كه نبودند، در شكلى شگفت به وجود آورد، و مَفاصل پوشيده آنها را در كاسه مَفصل، به هم پيوند داد، و برخى از آنها را به خاطر سِتبرى جسمشان از اوجگيرى در

۱.العَبْلُ: الضخم من كلّ شيء (لسان العرب: ج 11 ص 420 «عبل»).
۲.نهج البلاغة: الخطبة 165، بحار الأنوار: ج 65 ص 30 ح 1.
عنه عليه السلام:فَتَبَارَكَ اللّهُ الَّذي يَسجُدُ لَهُ مَن فِي السَّماواتِ وَالأَرضِ طَوعاً وكَرهاً، ويُعَفِّرُ لَهُ خَدّاً ووَجهاً، ويُلقي إلَيهِ بِالطّاعَةِ سِلماً وضَعفاً، ويُعطي لَهُ القِيادَ رَهبَةً وخَوفاً! فَالطَّيرُ مُسَخَّرَةٌ لِأَمرِهِ. أحصى عَدَدَ الرّيشِ مِنها وَالنَّفَسِ، وأرسى قَوائِمَها عَلَى النَّدى وَاليَبَسِ. وقَدَّرَ أقواتَها، وأحصى أجناسَها. فَهذا غُرابٌ وهذا عُقابٌ. وهَذا حَمامٌ وهذا نَعامٌ. دَعا كُلَّ طائِرٍ بِاسمِهِ، وكَفَلَ لَهُ بِرِزقِهِ. ۱
امام على عليه السلام:خجسته است خدايى كه آنچه در آسمان ها و زمين است، خواسته و ناخواسته، بر او سجده مى كنند، و صورت و پيشانى بر زمين مى سايند و از روى تسليم شدن و ناتوانى، از او اطاعت مى كنند و از روى بيم و ترس، رشته فرمانبرى او را در گردن مى گيرند. پس پرنده، مسخّرِ فرمان اوست. شمار پَرها و نَفَس زدن هاى او را شمرده، و پاهاى او را بر تَرى و خشكى، استوار گردانيده است، روزىِ او را مقدّر كرده و انواع آن را شمرده است. اين، كلاغ است و اين، عقاب! اين، كبوتر است و اين، شترمرغ! و هر پرنده اى را به نامش خوانده، و روزى اش را بر عهده گرفته است.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 185، الاحتجاج: ج 1 ص 483 ح 117، بحار الأنوار: ج 3 ص 27 ح 1.