دانا

امام على عليه السلام:هر دانايى، جز او، دانش آموز است.

امام على عليه السلام:هر دانايى پس از ندانستن، دانسته است، حالْ آن كه خداوند، هرگز جهل نداشته و نياموخته است.

امام على عليه السلام:[خداوند،] داناى بدون كسب دانش، و بدون افزودن بر دانش و بدون علمِ آموخته شده است. نه دريافت هاى او به وسيله ديدن است، و نه دانش او به سبب خبر شنيدن.

امام على عليه السلام:دانش او به مردگانِ درگذشته، چون دانش او به زندگانِ بازمانده است، و علم او به آنچه در آسمان هاى بالاست، چون علم اوست به آنچه در زمين هاى پايين است.

امام على عليه السلام:علم خدا به اشيا (موجودات)، به وسيله ابزار نيست؛ با آن كه علم جز از راه ابزار نيست، و بين او و بين چيزى كه به آن علم دارد، علمى جز خود او نيست تا به وسيله آن، به چيزى كه علم دارد، دانا شود.

امام على عليه السلام:زمانى كه پرورده اى نبود، او پروردگار بود؛ و زمانى كه هيچ معبودى نبود، او معبود بود، و زمانى كه هيچ چيزى نبود كه بر آن علم پيدا شود، او عالم بود.

امام على عليه السلام:[خداوند،] اشيا را به زمان هاى خودشان موكول كرد. و پيش از آغاز آفرينش، به آنها دانا بود.

امام على عليه السلام:علمش قبل از بودن اشيا، به آنها احاطه داشت، و بودن آنها چيزى بر دانشش نيفزود. علم وى به آن اشيا پيش از به وجود آوردن آنها، چون علمش به آنها پس از به وجود آوردنشان بود.

امام على عليه السلام:علم او به آنچه در آسمان هاى بالاست، چون علم او به آن چيزى است كه در زمين پايين است. او به همه چيز، داناست. صداها او را متحيّر نمى سازند، و گويش ها او را مشغول نمى كنند.

امام على عليه السلام:منزّه است آن كه سياهىِ تيره و تار، و شب آرام و پايدار، در زمين هاى پست و ناهموار و در قلّه هاى تيره رنگِ به هم نزديك و زنجير وار، بر وى پوشيده نيست، و غرّشى كه رعد در كرانه آسمانْ پديد مى آورَد، و برقى كه از ابر مى جهد و پراكنده مى شود، و برگى كه با وزش بادهاى جهنده و سقوط ستارگان و ريزش باران از آسمان فرو مى افتد، بر او پوشيده نيست. اوست كه جاى افتادن هر قطره و جاى قرار گرفتن آن، و جايى كه موران، دانه برمى دارند و مسيرى كه آن را مى بَرند، و مقدار غذايى كه پشه را كفايت مى كند، و آنچه را كه مادينگان در شكم خود دارند، همه را مى داند.

امام على عليه السلام:نه شمارِ قطره هاى آب و نه ستارگان آسمان، و نه آنچه باد در هوا پراكنده مى كند، و نه حركت مورچه بر سنگ صاف، و نه خوابگاه مور در شب تاريك، هيچ كدام بر او پوشيده نيست. سقوط برگ ها و بر هم خوردن پلك ها را مى داند.

امام على عليه السلام:هـيچ نگاه زيـرچشمى، تـكرار كردن كلمه اى، نزديك شدن به بلندى، گام برداشتن در شبى تار و آرام از سوى بندگانش، بر وى پوشيده نيست.

امام على عليه السلام:پوشيده هاى اعماق آسمان، و پيچيدگى هاى پنهان در ظلمت تاريكى ها، و آنچه در آسمان هاى بالا تا زمين هاى پايين است، بر او پوشيده نيست.

امام على عليه السلامـ خطاب به خداى عز و جل ـ: هر رازى نزد تو آشكار است.

امام على عليه السلامـ خطاب به خدا ـ: هر پنهانى در نزد تو پيداست.

امام على عليه السلام:علم او درونِ ناپيداى پرده ها را شكافته است و به پيچيده ترين باورهاى دل ها، احاطه دارد.

امام على عليه السلام:[خداوند] به راز دلِ رازداران، و نجواىِ آهسته گويان، و انديشه هاى گمان آلود، و يقين هاى محكمْ نشسته در دل، و دزديده نگاه كردن ها، و آنچه در دل ها نهان است و پرده هايى از ناديدنى ها آن را در خود دارند، داناست.

امام على عليه السلام:خداى عز و جل آنچه در زهدان هاست از نَر و ماده، زشت و زيبا، بخشنده و بخيل، بدبخت و خوش بخت، و آن را كه هيزم دوزخ مى شود و يا در بهشت، همراه پيامبران مى گردد، همه را مى داند.

امام على عليه السلام:[خداوند،] رازها را مى داند و از درون ها خبر دارد. احاطه داشتن بر همه چيزها، تنها براى اوست.

امام على عليه السلام:هر پنهانى، نزد خداوندِ بزرگْ نعمت، آشكار است.

امام على عليه السلام:خداوند عز و جل در كنار پنهانكارىِ هر پنهانكار، گفته هر گوينده، و كار هر كارگزارى حاضر است.

امام على عليه السلام:اى مردم! از خدايى پروا كنيد كه اگر بگوييد، مى شنود، و اگر پنهان داريد، مى داند.

امام على عليه السلام:[خداوند] به آنچه سينه ها در خود پوشيده مى دارند، و به خيانتى كه ديده ها مى كنند، داناست.

امام على عليه السلام:او رزق و روزى آفريدگان را تقسيم كرد، آثار و كردارشان و نفَس هايشان و خيانتِ ديدگانشان و هر رازى را كه در سينه هايشان مخفى مى دارند، شماره كرد.

امام على عليه السلام:علم خداى عز و جل بر درون ها احاطه يافته، و آشكارها را برشمرده است.

امام على عليه السلامـ در دعايى كه به كميل بن زياد آموخت ـ: خداوندا! من از تو درخواست مى كنم. به [حقّ]دانشت كه بر همه چيز، احاطه دارد.