حدیث دربارهسپيده دم نوزدهم

عمدة الطالب:خَرَجَ [عَلِيٌّ عليه السلام] فَلَمّا دَخَلَ المَسجِدَ أقبَلَ يُنادي: الصَّلاةُ الصَّلاةُ، فَشَدَّ عَلَيهِ ابنُ مُلجَمٍ ـ لَعنَةُ اللّهِ عَلَيهِ ـ فَضَرَبَهُ عَلى رَأسِهِ بِالسَّيفِ، فَوَقَعَت ضَربَتُهُ في مَوضِعِ الضَّربَةِ الَّتي ضَرَبَهُ إيّاها عَمرُو بنُ عَبدِ وَدٍّ يَومَ الخَندَقِ ۱

عمدة الطالب:على عليه السلام [از خانه] خارج شد. چون داخل مسجد گشت، شروع كرد به نداىِ: «نماز، نماز!». ابن ملجم ـ كه لعنت خدا بر او باد ـ بر او حمله كرد و با شمشير بر سرش ضربت زد. ضربتش بر جاى ضربتِ عمرو بن عبدِ وُد در روز خندق فرود آمد.

۱.عمدة الطالب: ص 61، بحار الأنوار: ج 42 ص 281.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی نبوت غیب گویی های پیامبر +3 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

امام حسن عليه السلام:ابن نبّاحِ [مؤذنْ] خدمت على عليه السلام آمد و گفت: نماز! دست او را گرفتم. برخاست. ابن نبّاح از پيش رو و من از پشت سرِ او به راه افتاديم. چون از در بيرون شد، ندا داد: «اى مردم، نماز، نماز!». كار هر روز او بود. بيرون مى آمد و تازيانه اش در دستش بود و مردم را بيدار مى كرد. آن دو مرد با او رو به رو شدند. برق شمشير را ديدم و شنيدم كه كسى گفت: حكومت از آن خداست نه تو، اى على! سپس شمشير دومى را ديدم. امّا شمشير ابن ملجم بر پيشانى تا فرق سر او فرود آمد و به مغز سر رسيد؛ امّا شمشير ابن بجره به سقف خورد. على عليه السلام فرمود: «اين مرد، فرار نكند!».

الإرشاد:حُجر بن عدى آن شب در مسجد بيتوته كرده بود. شنيد كه اشعث به ابن ملجم مى گويد: زود باش، كارت را بكن. الآن صبحْ رسوايت مى كند. حُجر، دريافت كه مقصود اشعث چيست. به او گفت: اى لوچ، او را كشتى! و به سرعت بيرون آمد تا به امير مؤمنان خبر دهد و او را از نقشه آنان، برحذر دارد. امير مؤمنان از راه ديگرى آمد و وارد مسجد شد. ابن ملجم پيش شتافت و با شمشير بر او ضربت زد. حُجر وقتى برگشت كه مردم مى گفتند: امير مؤمنان كشته شد، امير مؤمنان كشته شد.

مروج الذهب:على عليه السلام هر روز صبحْ اوّل اذان بيرون مى آمد و مردم را براى نماز بيدار مى كرد. ابن ملجم بر اشعث گذر كرد كه در مسجد بود. به ابن ملجم گفت: صبحْ رسوايت كرد! حُجر بن عدى آن را شنيد. گفت: اى لوچ، او را كشتى! خدا تو را بكشد! على عليه السلام بيرون شد، در حالى كه ندا مى داد: «اى مردم، نماز!». ابن ملجم و همراهانش بر او حمله كردند، در حالى كه مى گفتند: حكومت از آن خداست، نه براى تو، اى على! ابن ملجم با شمشير بر فرق سر حضرت زد و ضربتِ شبيب به چارچوب در خورد، امّا مجاشع بن وردان گريخت. على عليه السلام فرمود: «اين مرد نگريزد!». مردم به طرف ابن ملجم دويدند و با سنگ ريزه بر او مى زدند و دشنامش مى دادند و فرياد مى كشيدند. مردى از همْدان پايش را جلوى ساق او گرفت و مغيرة بن نوفل بن حارث هم بر صورت او زد و او را بر زمين انداخت و او را نزد حسن عليه السلام آورد.

تاريخ اليعقوبى:ابن ملجم بر سر آن حضرت زد. حضرت افتاد و فرياد زد: «بگيريدش!». مردم در پى او شتافتند. هركس به او نزديك مى شد، با دم شمشيرش او را مى زد. قُثَم بن عبّاس پيش آمد، او را بلند كرد و بر زمين زد. [ابن ملجم] فرياد كشيد: اى على! سگ خود را از من دور كن. او را نزد على عليه السلام آوردند. حضرت فرمود: «ابن ملجمى؟». گفت: آرى. فرمود: «حسن! به دشمنت برس، شكمش را سير كن و او را محكم ببند. اگر مُردم، او را به من ملحق كن تا نزد پروردگارم با او به مخاصمه پردازم، و اگر زنده ماندم، يا مى بخشم يا قصاص مى كنم».

بحار الأنوارـ به نقل از لوط بن يحيى، از اساتيد روايتش ـ: چون امام عليه السلام ضربت را حس كرد، نناليد، صبر كرد و به حساب خدا و اجر او گذاشت و به رو افتاد، و در حالى كه كسى نزد او نبود، مى گفت: «بِسم اللّه وباللّهِ وَعلى ملّةِ رسولِ اللّه!». سپس فرياد كشيد: «ابن ملجم، مرا كُشت. به خداى كعبه، اين ملعونِ يهودى زاده مرا كُشت. اى مردم! ابن ملجم از دستتان نگريزد.». چون مردم صداى ضجّه را شنيدند، هر كه در مسجد بود، به سمت او دويد. همه مى چرخيدند و از شدّت و وحشت فاجعه، نمى دانستند كجا مى روند. دور على عليه السلام را گرفتند، در حالى كه سرش را با پارچه مى بست و خون بر صورت و محاسنش جارى بود و محاسنش به خونش رنگين شده بود و مى فرمود: «اين، همان است كه خدا و پيامبرش وعده داده بودند، و خدا و رسولْ راست گفتند.». مردم وارد مسجد جامع كوفه شدند. امام حسن عليه السلام را ديدند كه سر پدرش بر دامن اوست، خون ها را شسته و جاى ضربت را بسته؛ ولى همچنان از آن خون بيرون مى زند و رنگ چهره اش هرچه بيشتر سفيد متمايل به زرد مى شود، با گوشه چشم به آسمان مى نگرد و زبانش به تسبيح خدا و توحيد او گوياست و مى گويد: «از تو مى خواهم، اى خداى بلند مرتبه برتر!». امام حسن عليه السلام سر او را بر دامن گرفت. ديد كه از هوش رفته است. در آن لحظه به شدّت گريست و شروع كرد به بوسيدن چهره و بين دو چشم و جايگاه سجده پدرش. قطراتى از اشك ديدگانش بر صورت امير مؤمنان چكيد. ديدگان را گشود و او را گريان ديد. فرمود: «پسرم! اين گريه چيست؟ پسرم! از اين روز به بعد، بر پدرت نگران نباش. اينك اين جدّت محمّد مصطفى است و اينها خديجه و فاطمه و حوريان بهشتى اند كه همه حلقه زده و منتظر قدوم پدرت هستند. راحت و آسوده باش و چشمت روشن باد! دست از گريه بدار كه صداى ناله فرشتگان به آسمان بلند است. فرزندم! بر پدرت بى تابى مى كنى، در حالى كه فردا پس از من مسموم و مظلوم، كشته خواهى شد و برادرت همين گونه با شمشير كشته خواهد شد و به جدّ و پدر و مادرتان مى پيونديد؟».

تاريخ الطبرىـ به نقل از محمّد بن حنفيّه ـ: به خدا سوگند، من نيز در آن شبى كه على عليه السلام در مسجد بزرگ كوفه ضربت خورد، نماز مى خواندم، در بين مردان بسيارى از اهل شهر، كه نزديك طاق نماز مى خواندند و همگى در حال قيام و ركوع و سجود بودند و از اوّل شب تا آخر آن خسته نمى شدند، كه على عليه السلام براى نماز صبح خارج شد. ندا مى داد: «اى مردم، نماز! نماز!». نمى دانم از زير آن طاق بيرون آمد و اين سخنان را گفت يا نه! چشمم به درخششى افتاد و شنيدم كه: حكومت از آنِ خداست، اى على، نه براى تو و نه براى يارانت! شمشيرى ديدم و شمشير ديگرى، و آن گاه شنيدم كه على عليه السلام مى گفت: «اين مرد از چنگتان نگريزد!». مردم از هر سو به طرف او حمله آوردند. چيزى نگذشت كه ابن ملجم دستگير شد و او را نزد على عليه السلام آوردند. من نيز همراه مردم وارد شدم. شنيدم كه على عليه السلام مى گفت: «جان در مقابل جان! اگر من مُردم، او را بكشيد، آن گونه كه او مرا كشت و اگر زنده ماندم، خودم ببينم چه مى كنم».

فضائل الصحابة، ابن حنبلـ به نقل از ليث بن سعد ـ: عبد الرحمان بن ملجم بر روى زمينى نرم، على عليه السلام را در نماز صبح با شمشيرى زهرآلود ضربت زد.

امام زين العابدين عليه السلام:آن گاه كه ابن ملجم ملعون امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام را ضربت زد و همراه او كس ديگرى هم بود كه ضربت او به ديوار فرود آمد، ابن ملجم ضربت زد و ضربت او در حالى كه حضرت در سجده بود، بر سر وى فرود آمد، به جاى ضربتى كه از پيش بود. حسن و حسين عليهماالسلام بيرون آمدند و ابن ملجم را گرفته، بازداشت كردند. امير مؤمنان را برداشتند و به خانه اش بردند. لبابه در بالاى سر او و امّ كلثوم در پايين پاى حضرت نشستند. حضرت ديدگانش را گشود و به آن دو نگاه كرد و فرمود: «رفيق برتر، قرارگاهى بهتر و سرنوشتى نيكوتر است. ضربتى به ضربتى، يا بخشش، اگر مرگ اتّفاق افتاد». سپس بى حال و كسل شد و اندكى بعد، به هوش آمد و فرمود: «پيامبر خدا را ديدم كه سه بار مرا دستور داد كه شب نزد او بروم!».