عدالت عملى

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه با مردم معاشرت كند و ستم روا ندارد، و براى مردم سخن بگويد و به آنان دروغ نگويد، و به مردم وعده دهد و خُلف وعده ننمايد، جزو كسانى است كه جوان مردى اش كامل، دادگرى اش آشكار، برادرى اش واجب، و غيبتش حرام است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دادگرى، معيار خداى متعال در زمين است. هر كه آن را به كار گيرد، خدا او را به سوى بهشتْ هدايت مى كند و هر كه آن را رها سازد، خدا او را به سوى جهنّم مى راند.

حلية الأولياءـ به نقل از ابو تميمه ـ: از پيامبر صلى الله عليه و آله درباره بخش هاى عدالت پرسيدم. فرمود: «عدالت ورزيدن با مردم، هديه نمودن سلام به دانشمند، و در [هنگام]بى نيازى و نيازمندى به ياد خداوند متعال بودن، به طورى كه در راه خدا باكى نداشته باشى كه مذمّت شوى يا ستايش گردى».

امام على عليه السلام:دادگرى، معيار خداى سبحان است كه آن را براى برپايى حق در ميان مردم قرار داد. پس با معيار خداوند، مخالفت نورز و در شهريارىِ او مَستيز.

امام على عليه السلام:خداوند سبحان، دادگرى را مايه پايدارى مردم، پاكى از ستم ها و گناهان، و آسانىِ اسلام قرار داد.

امام على عليه السلامـ درباره اين سخن خداى متعال: «خدا به عدل و احسان، فرمان مى دهد» ـ: عدل به معناى انصاف، و احسان، به معناى بخشش است.

امام على عليه السلام:عدالت، اين است كه هر گاه ستم نمودى، انصاف به خرج دهى، و احسان، اين است كه هر گاه قدرت پيدا كردى، درگذرى.

امام على عليه السلام:عدالت، همان انصاف است.

امام على عليه السلام:از [گونه هاى] عدالت، اين است كه در داورى، انصاف بورزى و از ستم كردن بپرهيزى.

امام على عليه السلام:عدالت، بهترين داورى است.

امام على عليه السلام:احسان، در عدالت ورزيدن است.

امام على عليه السلام:دادگرترينِ مردم، داورترينِ آنها بر اساس حق است.

امام على عليه السلام:هر كه درونش با ظاهرش يكسان و رفتارش با گفتارش موافق باشد، اوست كه امانت را ادا كرده و عدالتش استوار گرديده است.

امام باقر عليه السلام:هيچ طمعى همانند مسابقه دادن براى كسب مقام، و هيچ عدالتى همانند انصاف، و هيچ تجاوزى همانند ستم كردن، و هيچ ستمى همانند پيروى از هواى نفس نيست.

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ پرسشى درباره زمان به وجود آمدن صفت عدالت در يك شخص ـ: هر گاه ديده اش را از چيزهاى حرام، و زبانش را از گناهان، و دستش را از ستمكارى ها باز دارد.