حدیث دربارهاعتقاد به جبر

الكافي عن يونس عن عدّة عن الإمام الصادق عليه السلام، قال:قالَ لَهُ رَجُلٌ: جُعِلتُ فِداكَ، أجبَرَ اللّهُ العِبادَ عَلَى المَعاصي؟ فَقالَ: اللّهُ أعدَلُ مِن أن يُجبِرَهُم عَلَى المَعاصي ثُمَّ يُعَذِّبَهُم عَلَيها. فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ، فَفَوَّضَ اللّهُ إلَى العِبادِ؟ قالَ: فَقالَ: لَو فَوَّضَ إلَيهِم لَم يَحصُرهُم بِالأَمرِ وَالنَّهيِ. فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ فَبَينَهُما مَنزِلَةٌ؟ قالَ: فَقالَ: نَعَم، أوسَعُ ما بَينَ السَّماءِ وَالأَرضِ. ۱
الكافىـ به نقل از يونس، از گروهى ـ: مردى به امام صادق عليه السلام گفت: فدايت شوم! آيا خداوند، بندگان را بر ارتكاب گناهان مجبور ساخته است؟ امام عليه السلام فرمود: «خداوند، دادگرتر از آن است كه آنان را بر ارتكاب گناهان مجبور سازد و سپس به خاطر آن، كيفرشان نمايد». گفت: فدايت شوم! پس خداوند، آن را در اختيار بندگان قرار داده است؟ فرمود: «اگر به اختيار آنان مى گذاشت، امر و نهيشان نمى كرد». گفت: فدايت شوم! آيا ميان آن دو (جبر و تفويض)، جايگاه ديگرى هم هست؟ فرمود: «آرى، گسترده تر از فاصله ميان آسمان و زمين».
۱.الكافي: ج 1 ص 159 ح 11، التوحيد: ص 363 ح 11 عن مهزم، تحف العقول: ص 460 عن الإمام الهادي عنه عليهماالسلاموكلاهما نحوه، تفسير القمّي: ج 1 ص 24.

احادیث دیگر این موضوع

۵
امام هادى عليه السلامـ در بيان جبر و تفويض و امرى كه بين آن دو است ـ: امّا جبر ـ كه هر كس به آن باورمند شود، خطا كرده است ـ، اعتقاد كسى است كه مى گويد: خداوند عز و جل بندگان را بر انجام دادن گناهان، مجبور ساخته و آنان را به خاطر آنها كيفر مى دهد. هر كه به اين گفته معتقد باشد، قطعا خدا را در داورى اش ستمگر دانسته و او را تكذيب نموده و نيز اين سخنان خدا در قرآن را انكار كرده است: «و پروردگار تو به هيچ كس ستم روا نمى دارد» و «اين [كيفر]، به سزاى چيزهايى است كه دست هاى تو پيش فرستاده اند، و [گرنه] خدا به بندگان خود، بيدادگر نيست» و «خدا به هيچ وجه به مردم ستم نمى كند؛ ليكن مردم خود بر خويشتن ستم مى كنند» و آيات بسيارى كه در اين باره وجود دارند. پس، آن كه باور دارد به انجام دادن گناهانْ مجبور است، در حقيقت، گناهش را به عهده خدا گذاشته و او را در كيفر دادنش ستمگر دانسته است و هر كه خدا را ستمگر بشمارد، در حقيقت، كتاب خدا را تكذيب نموده است و هر كه كتاب خدا را تكذيب نمايد، حقيقتاً بر اساس اجماع امّت اسلامى، كافر گرديده است.