حدیث دربارهصلاح
عنه عليه السلام:رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ، وبَصَرُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، وسَمعُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الاُمورِ. ومِن ثَمَراتِهِ: التَّقوى، واجتِنابُ الهَوى، واتِّباعُ الحَقِّ، ومُجانَبَةُ الذُّنوبِ، ومَوَدَّةُ الإِخوانِ، والاِستِماعُ مِنَ العُلَماءِ، والقَبولُ مِنهُم.
ومِن ثَمَراتِهِ: تَركُ الاِنتِقامِ عِندَ القُدرَةِ، واستِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ، واستِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ، وقَولُ الصِّدقِ، والتَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ، وعَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً.
والعِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً، ويورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ، فَيَجعَلُ الحَليمَ أميرًا، وذَا المَشوَرَةِ وَزيرًا، ويَقمَعُ الحِرصَ، ويَخلَعُ المَكرَ، ويُميتُ البُخلَ، ويَجعَلُ مُطلَقَ الفُحشِ مَأسورًا، ويُعيدُ السَّدادَ قَريبًا ۱.
امام على عليه السلام:سر دانش، فروتنى است و ديده اش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و دلش، حسن نيّت و خردش، شناخت اسباب امور و از ثمره هاى آن، تقوا و دورى از هوا و پيروى حقّ و فاصله گرفتن از گناهان و دوستى برادران و گوش سپردن به دانشمندان و پذيرش از ايشان.
و از ثمره هاى آن، انتقام نگرفتن هنگام توانايى است و زشت شمردن نزديكى به باطل و نيكو شمردن پيروى از حقّ و گفتار راست و دورى از خوشحالى غافلانه و كار پشيمان كننده.
و دانش، بر خرد خردمند مى افزايد و براى دانشجو، ويژگيهايى ستايش بر انگيز به ارمغان مى آورد. پس بردبار را امير و صاحب رأى و مشورت را وزير گرداند و آز را ريشه كن سازد و نيرنگ را كنار زند و بخل را بميراند و دشنام و هرزگى را مهار كند و استوارى را نزديك آورد.
۱.مطالب السؤول: 48.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعقل و جهلعوامل تقویت عقل +4 مورد دیگر