حدیث دربارهپرسيدن از چيزهايى كه پاسخش زيانبار است

الإمام الباقر عليه السلام:إذا حَدَّثتُكُم بِشَيءٍ فَاسأَلوني مِن كِتابِ اللّهِ، ثُمَّ قالَ في بَعضِ حَديثِهِ: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله نَهى عَنِ القيلِ والقالِ، وفَسادِ المالِ، وكَثرَةِ السُّؤالِ، فَقيلَ لَهُ: يَابنَ رَسولِ اللّهِ، أينَ هذا مِن كِتابِ اللّهِ؟ قالَ: إنَّ اللّهَ عز و جليَقولُ: «لا خَيرَ في كَثيرٍ مِن نَجواهُم إلاّ مَن أمَرَ بِصَدَقَةٍ أو مَعروفٍ أو إصلاحٍ بَينَ النّاسِ ۱» وقالَ: «ولا تُؤتُوا السُّفَهاءَ أموالَكُمُ الَّتي جَعَلَ اللّهُ لَكُم قِيامًا ۲» وقالَ: «لا تَسأَلوا عَن أشياءَ إن تُبدَ لَكُم تَسُؤكُم ۳» .

امام باقر عليه السلام:هنگامى كه درباره چيزى با شما سخن گفتم، دليل آن را از كتاب خدا از من بخواهيد، پس امام در يكى از سخنانش فرمود: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از قيل و قال و تباه كردن مال و فراوانى سؤال نهى فرمود. گفته شد: اى فرزند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! اين در كجاى كتاب خداست؟ فرمود: خداوند عز و جلمى گويد: «در بسيارى از نجواى ايشان خيرى نيست، مگر آنكه به صدقه دادن يا نيكى و اصلاح ميان مردم فرمان دهد» و مى فرمايد: «اموالى را كه خدا مايه قوام شما قرار داده، به دست نابخردان مسپاريد» . همچنين مى فرمايد: «از چيزهايى مپرسيد كه اگر آشكار شود، ناراحتتان مى كند.»

۱.النساء: 114.

۲.النساء: 5.

۳.الكافي: 1 / 60 / 5 و ج 5 / 300 / 2، التهذيب: 7 / 231 / 1010، المحاسن: 1 / 419 / 962، الاحتجاج: 2 / 169 / 198 كلّها عن أبي الجارود.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل آنچه شایسته جاهل است +4 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در آنچه خدا سكوت كرده سكوت كنيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همواره اين عشيره قريش در امان باشند تا خويشاوندان كافر از دينشان بازگردانند. راوى مى گويد: مردى برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! آيا من بهشتى ام يا جهنّمى؟ فرمود: تو در بهشتى. سپس ديگرى برخاست وگفت: آيا من بهشتى ام يا جهنّمى؟ فرمود: تو در جهنّمى. سپس فرمود: در آنچه من ساكت ماندم، شما هم ساكت باشيد واگر نبود كه همديگر را دفن نمى كرديد، جهنّميان شما را معرفى مى كردم، تا آنان را هنگام مرگ بشناسيد و اگر به اين كار فرمان مى يافتم، بى گمان انجام مى دادم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال حدودى را براى شما تعيين نموده است. از آنها فراتر نرويد و واجباتى را بر شما واجب ساخته، پس آنها را تباه مكنيد و سنّتهايى را براى شما بنا نهاده، پس از آنها پيروى كنيد و حرامهايى را بر شما حرام كرده، پس آنها را هتك نكنيد و پاره اى چيزها را از روى رحمتش به شما بخشيده است؛ بى آنكه فراموش كرده باشد، پس درباره آنها خود را به زحمت ميندازيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آنچه را رها كرده ام، واگذاريد. آنچه پيشينيان شما را هلاك كرد، پرسيدن و اختلاف آنها با پيامبرانشان بود پس هرگاه شما را از چيزى باز داشتم، از آن دورى كنيد و هرگاه به كارى فرمان دادم، به اندازه توان خود آن را انجام دهيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اگر نبود كه بنى اسرائيل گفتند: «و بى گمان اگر خدا بخواهد، ما ره يافتگانيم» ، هرگز به مقصود نمى رسيدند و اگر آنان گاوى از ميان گاوها مى گرفتند و آن را ذبح مى كردند، كفايتشان مى كرد؛ ولى آنها سخت گرفتند، پس خدا هم بر آنها سخت گرفت.

امام رضا عليه السلام:مردى از بنى اسرائيل يكى از خويشان خود را كشت و جسدش را بر سر راه برترين خاندان بنى اسرائيل افكند. سپس به خون خواهيش آمد. به موسى عليه السلام گفتند: كه فلان خاندان فلانى را كشته اند. ما را از قاتلش آگاه كن. فرمود: ماده گاوى برايم بياوريد. «گفتند: آيا ما را به ريشخند مى گيرى؟ فرمود: به خدا پناه مى برم از اينكه از نادانان باشم» . اگر آنان هر گاوى را قصد مى كردند كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنان سخت گرفت. «گفتند: پروردگار خود را بخوان تا براى ما روشن كند كه آن چگونه است، گفت: خداوند مى فرمايد: آن ماده گاوى است نه پير و از كار افتاده و نه تازه سال ـ يعنى نه كوچك و نه بزرگ ـ ميان اين دو» . اگر آنان هر گاوى را قصد مى كردند كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنان سخت گرفت. «گفتند: پروردگارت را بخوان تا براى ما روشن كند كه رنگش چگونه است؟ گفت: خداوند مى فرمايد: آن ماده گاوى است زرد روشن كه رنگش مايه سرور بينندگان مى گردد» . اگر آنها هر گاوى را قصد مى كردند كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنها سخت گرفت. «گفتند: پروردگارت را بخوان تا براى ما روشن كند كه آن چگونه است؟ ماده گاو بر ما مشتبه شده است و بى گمان اگر خدا بخواهد ما ره يافتگانيم. گفت: خداوند مى فرمايد: آن ماده گاوى است كه نه رام است تا زمين را شخم زند و نه كشتزار را آبيارى كند. سالم است و هيچ لكّه اى در آن نيست. گفتند: اكنون حقّ مطلب را آوردى» . پس به جستجويش پرداختند و آن را نزد جوانى از بنى اسرائيل يافتند. جوان گفت: آن را نمى فروشم جز در برابر آنكه پوستش را پر از طلا كنيد. پس نزد موسى عليه السلام آمدند و مطلب را برايش گفتند. فرمود: آن را بخريد، پس آن را خريدند و آوردند. حضرت به ذبحش فرمان داد. سپس دستور داد كه تا با دُم آن به جسد مرده بزنند. چون چنين كردند، مقتول زنده شد و گفت: اى پيامبر خدا! پسر عمويم مرا كشته است، نه آنكه متهم به قتل من شده است. بدين وسيله قاتلش را شناختند. سپس پيامبر خدا موسى بن عمران عليه السلام به يكى از يارانش فرمود: اين ماده گاو داستانى دارد. وى گفت: آن چيست؟ فرمود: جوانى از بنى اسرائيل به پدرش مهربان و نيكوكار بود. روزى گوساله اى يك ساله خريد و نزد پدرش آمد، ولى كليدها را زير سر پدرش ديد و چون بيدار كردنش را ناخوش داشت، از خريد آن منصرف شد. پس پدرش بيدار شد و پسر او را آگاه كرد. پدرش گفت: آفرين اين ماده گاو را به جاى آنچه از دستت رفته است بگير. سپس پيامبر خدا موسى بن عمران به صحابى اش فرمود: بنگر كه نيكى با اهلش چه مى كند

امام على عليه السلام:هنگامى كه اين آيه نازل شد: «حج اين خانه براى خدا بر هركه توانايى رفتن به سوى آن را دارد، واجب است» ، پرسيدند: اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! آيا در هر سال؟ حضرت خاموش ماند. باز گفتند: آيا در هر سال؟ حضرت باز ساكت ماند. سپس باز هم پرسيدند: آيا در هر سال؟ حضرت فرمود: نه و اگر مى گفتم: آرى بى گمان واجب مى شد. سپس خداوند متعال اين آيه را نازل فرمود: «اى كسانى كه ايمان آورديد! از چيزهايى مپرسيد كه اگر بر شما آشكار شود، ناراحتتان مى كند.».

انس بن مالك:مردى گفت: اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! آيا حجّ در هر سال بر ما واجب است؟ حضرت فرمود: اگر مى گفتم: آرى بى گمان واجب مى شد و اگر واجب مى شد، از عهده اش بر نمى آمديد و اگر بدان نمى پرداختيد، عذاب مى شديد.