ويژگى هاى پيامبران عليهم السلام
22 حدیث
الإمامُ الباقرُ عليه السلامـ في قولهِ تعالى: «الّذي يَـراكَ حِـيـنَ تَـقُـومُ * و تَـقَـلُّـبَـكَ فـي السّاجِدينَ» ـ: يَراكَ حينَ تَقومُ بأمرِهِ، و تَقَلُّبَكَ في أصلابِ الأنبياءِ نَبيٍّ بَعدَ نَبيٍّ. ۱
امام باقر عليه السلامـ درباره آيه «الذى يراك حين تقوم. و تقلّبك فى الساجدين» ـفرمود: تو را، آن گاه كه به فرمان او بر مى خيزى و جا به جا شدنت در پشت هاى پيامبران را يكى پس از ديگرى، مى بيند.
۱.بحار الأنوار: 16/ 374/84
مجمع البيانـ في تفسيرِ قولهِ تعالى: «و تَقَلُّبكَ في السّاجِدينَ» ۱ ـ: و قيلَ: معناهُ و تَقلُّبَكَ في أصلابِ المُوحِّدينَ مِن نبيٍّ إلى نبيٍّ حتّى أخَرجَكَ نبيّا، عن ابنِ عبّاسٍ في روايةِ عطاء و عِكرِمَةَ، و هُو المَرويُّ عن أبي جعفرٍ و أبي عبدِ اللّهِ صلواتُ اللّهِ علَيهِما، قالا: في أصلابِ النَّبيّينَ نَبيٍّ بَعدَ نَبيٍّ؛ حتّى أخرَجَهُ مِن صُلبِ أبيهِ مِن نِكاحٍ غيرِ سِفاحٍ مِن لَدُنْ آدمَ عليه السلام. ۲
مجمع البيانـ در تفسير آيه «و تقلّبك فى الساجدين» ـ:. و به قولى معنايش اين است كه در صُلب هاى يكتا پرستان، از پيامبرى به پيامبر ديگر منتقل مى شدى، تا اينكه خداوند تو را پيامبر به جهان آورد. اين مطلب را عطا و عكرمه از ابن عباس نقل كرده اند. از امام باقر و امام صادق ـ صلوات اللّه عليهما ـ نيز روايت شده است كه فرمودند: يعنى از صلب پيامبرى به صلب پيامبرى ديگر منتقل مى شد، تا آنكه او را از صلب پدرش بيرون آورد كه از زمان آدم همواره پشت اندر پشت به طريق ازدواج مشروع صورت مى گرفته و آلوده به هيچ گونه زنا و ازدواج نا مشروعى نبوده است.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:إنّا مَعاشِرَ الأنبياءِ اُمِرنا أن نُكلِّمَ النّاسَ على قَدرِ عُقولِهِم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ما، جماعت پيامبران، فرمان داريم كه با مردم به فراخور فهم و خردهايشان سخن بگوييم.
۱.بحار الأنوار: 77/140/19.
عنه صلى الله عليه و آله:لم يَبعَثِ اللّهُ عَزَّ و جلَّ نَبيّا إلاّ بِلُغَةِ قَومِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عزّ و جلّ، هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش برنينگيخت.
۱.كنز العمّال: 32228.
عنه صلى الله عليه و آله:ما بَعَثَ اللّهُ نَبيّا إلاّ شابّا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد، مگر اينكه جوان بود.
۱.كنز العمّال: 32233.
عنه صلى الله عليه و آله:الأنبياءُ تَنامُ أعيُنُهُم و لا تَنامُ قُلوبُهُم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پيامبران، چشم هايشان مى خوابد امّا دل هايشان نمى خوابد.
۱.كنز العمّال: 32248.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّا مَعاشِرَ الأنبياءِ تَنامُ أعيُنُنا و لا تَنامُ قُلوبُنا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ما جماعت پيامبران، چشم هايمان مى خوابد امّا دل هايمان نمى خوابد.
۱.كنز العمّال: 31993.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّا مَعاشِرَ الأنبياءِ تَنامُ عُيونُنا و لا تَنامُ قُلوبُنا، و نَرى مِن خَلفِنا كما نَرى مِن بَينِ أيدِينا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ما گروه پيامبران، چشمانمان مى خوابد اما دل هايمان نمى خوابد و پشت سر خود را نيز همچون پيش رويمان، مى بينيم.
۱.بحار الأنوار: 16/172/7.
عنه صلى الله عليه و آله:تَنامُ عَيناي و لا يَنامُ قَلبي. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:چشمانم مى خوابد، امّا دلم نمى خوابد.
۱.كنز العمّال: 32249.
عنه صلى الله عليه و آله:لا يَنبَغي لِنَبيٍّ إذا أخَذَ آلاتِ الحَربِ فأذّنَ في النّاسِ بالخُروجِ إلَى العَدُوِّ أن يَرجِعَ حتّى يُقاتِلَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ پيامبرى را نسزد كه چون جنگ افزار بردارد و در ميان مردم اعلان حركت به سوى دشمن دهد، [از تصميم خود] برگردد تا اينكه بجنگد.
۱.كنز العمّال: 32251.
عنه صلى الله عليه و آله:ما يَنبَغي لِنَبيٍّ أن يَضَعَ أداتَهُ بعدَ أن لَبِسَها حتّى يَحكُمَ اللّهُ عَزَّ و جلَّ بَينَهُ و بَينَ عَدُوِّهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هرگاه پيامبرى لباس رزم پوشد، او را نسزد كه جنگ افزار را بر زمين نهد تا اينكه خداوند عزّ و جلّ ميان او و دشمنش داورى كند.
۱.كنز العمّال: 32250.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ پيامبرى حق ندارد وقتى جامه رزم پوشيد، آن را بر زمين نهد تا آنكه بجنگد. ۳
۱.ذكر ابن هشام في سيرته في غزوة اُحد:. فلم يَزَل الناس برسول اللّه صلى الله عليه و آله، الذين كان من أمرهم حبُّ لقاء القوم، حتّى دخل رسول اللّه صلى الله عليه و آله بيته فلبس لأمَتَهُ، و ذلك يوم الجمعة حين فرغ من الصلاة. ثمّ خرج عليهم، و قد ندم الناس، و قالوا: استكرهنا رسول اللّه صلى الله عليه و آله و لم يكن لنا ذلك.
فلمّا خرج عليهم رسول اللّه صلى الله عليه و آله قالوا: يا رسول اللّه استكرَهناك و لم يكن ذلك لنا، فإن شئت فاقعد صلّى اللّه عليك، فقال رسول اللّه صلى الله عليه و آله: «ما ينبغي لنبيّ إذا لبس لأمَتَهُ أن يضعها حتّى يقاتل، فخرج رسول اللّه صلى الله عليه و آله في ألفٍ من أصحابه. (سيرة ابن هشام: 3/67، 68).
۲.كنز العمّال: 32232.
۳.ابن هشام در سيره خود درباره جنگ اُحد مى گويد:. كسانى كه شيفته رويارويى با دشمن بودند، همچنان به رسول خدا صلى الله عليه و آله اصرار مى ورزيدند، تا آنكه رسول خدا صلى الله عليه و آله بعد از نماز جمعه ـ آن روز جمعه بود ـ به خانه اش رفت و جامه رزم پوشيده و به ميان مردم آمد. امّا مردم پشيمان شده بودند و مى گفتند: ما رسول خدا صلى الله عليه و آله را مجبور كرديم و نبايد اين كار را مى كرديم. پس، چون رسول خدا صلى الله عليه و آله به ميان آنان آمد، عرض كردند: يا رسول اللّه! ما شما را برخلاف ميلتان به اين كار وا داشتيم و نبايد اين كار را مى كرديم. بنا بر اين، درود خدا بر شما، اگر مى خواهيد به جنگ نرويد اختيار با شماست. امّا رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «هيچ پيامبرى را نسزد كه چون جامه رزم بپوشد آن را فرو گذارد مگر اينكه بجنگد»، پس رسول خدا صلى الله عليه و آله با هزار تن از اصحاب و ياران خود رهسپار جنگ شد (سيرة ابن هشام: 3 / 67 و ص68).
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ في صِفَةِ الأنبياءِ: ـ: كانُوا قَوما مُستَضعَفِينَ، قدِ اختَبرَهُمُ اللّهُ بالمَخمَصَةِ، و ابتَلاهُم بالمَجهَدَةِ، و امتَحَنَهُم بالمَخاوِفِ، و مَخَضَهُم بالمَكارِهِ. و لَقد دَخَلَ موسَى بنُ عِمرانَ و مَعهُ أخُوهُ هارونُ علَيهِما السّلامُ على فِرعَونَ و علَيهِما مَدارِعُ الصُّوفِ، و بأيديهِما العِصِيُّ. و لَو أرادَ اللّهُ سبحانَهُ لأنبيائهِ حَيثُ بَعَثَهُم أن يَفتَحَ لَهُم كُنوزَ الذِّهْبانِ، و مَعادِنَ العِقْيانِ، و مَغارِسَ الجِنانِ. لَفعَلَ، و لَو فَعَلَ لَسَقَطَ البَلاءُ، و بَطَلَ الجَزاءُ.
و لكنَّ اللّهَ سبحانَهُ جَعَلَ رُسُلَهُ اُولي قُوَّةٍ في عَزائمِهِم، و ضَعَفةً فيما تَرَى الأعيُنُ مِن حالاتِهِم، مَعَ قَناعَةٍ تَملَأُ القُلوبَ و العُيونَ غِنىً، و
امام على عليه السلامـ در وصف پيامبران عليهم السلام ـفرمود: گروهى مستضعف بودند و خداوند آنها را با گرسنگى آزمود و به سختى ها مبتلايشان فرمود و با ترس و هراس ها امتحانشان نمود و در بوته ناملايمات زير و روشان كرد. موسى بن عمران به همراه برادرش هارون، عليهما السلام در حالى نزد فرعون رفتند كه لباس پشمين بر تن و عصاى چوبين در دست داشتند.
و اگر خداوند سبحان، آن گاه كه پيامبرانش را برانگيخت، مى خواست گنجينه هاى طلا و كان هاى زرِ ناب و باغ هاى پر درخت را به رويشان بگشايد. هر آينه اين كار را مى كرد و اگر چنين مى كرد، آن گاه آزمايش از ميان مى رفت و پاداش منتفى مى شد.
اما خداوند سبحان فرستادگان خود را صاحب اراده هايى استوار قرار داد و از نظر حالات ظاهريشان فقير گردانيد، امّا توأم با قناعتى كه دل ها
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.
عنه عليه السلام:رُؤيا الأنبياءِ وَحيٌ. ۱
امام على عليه السلام:رؤياى پيامبران، وحى است.
۱.بحار الأنوار: 11/64/4.
الإمامُ الباقرُ عليه السلامـ لِرجُلٍ يَقولُ: اللّهُمّ إنّي أسألُكَ مِن رِزقِكَ الحَلالِ ـ: سألتَ قُوتَ النَّبيّينَ! قُل: اللّهُمّ إنّي أسألُكَ رِزقا واسِعا طَيِّبا مِن رِزقِكَ. ۱
امام باقر عليه السلامـ خطاب به مردى كه مى گفت: بار خدايا! از تو روزى حلال مسألت دارم ـفرمود: خوراك پيامبران را مسألت كردى! بگو: بار خدايا! من رزقى بسيار و پاك از رزق تو را مسألت دارم.
۱.بحار الأنوار: 11/68/23.
امام صادق عليه السلامـ به مردى كه مى گفت: بار خدايا! از تو روزى پاكيزه اى را مسألت دارم ـفرمود: هيهات، هيهات! اين خوراك پيامبران است. [چنين مگو]بلكه از پروردگارت رزقى بخواه كه روز قيامت تو را براى آن عذاب نكند. هيهات، خداوند مى فرمايد: «هان اى رسولان! از [خوراكى هاى]پاكيزه بخوريد و كار شايسته كنيد».
عنه عليه السلامـ لَمّا سُئلَ عن قولهِ تعالى: «يا أيُّها الرُّسُلُ كُلوا مِن الطَّيِّباتِ» ـ: الرِّزقُ الحَلالُ. ۱
امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به سؤال از آيه «هان اى رسولان! از [خوراكى هاى]پاكيزه بخوريد» ـفرمود: مقصود روزى حلال است.
۱.بحار الأنوار: 11/58/62.
عنه عليه السلام:إنّ اللّهَ عَزَّ و جلَّ لَم يَبعَثْ رُسُلَهُ حيثُ بَعَثَها و مَعَها ذَهَبٌ و لا فِضّةٌ، و لكنْ بَعَثَها بالكَلامِ. ۱
امام صادق عليه السلام:خداوند عزّ و جلّ، آن گاه كه رسولان خود را فرستاد، آنان را با زر و سيم نفرستاد، بلكه با [سرمايه]كلام فرستاد.
۱.. الكافي: 8/148/128.
عنه عليه السلام:ما كلّمَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله العِبادَ بكُنهِ عَقلِهِ قَطُّ، قالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إنّا مَعاشِرَ الأنبياءِ اُمِرنا أن نُكلِّمِ النّاسَ على قدرِ عُقولِهِم. ۱
امام صادق عليه السلام:رسول خدا صلى الله عليه و آله هيچ گاه به اندازه ژرفاى خرد خود با بندگان سخن نگفت. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: ما، جماعت پيامبران، دستور داريم كه با مردم به فراخور فهم و خردهايشان سخن بگوييم.
۱.الكافي: 8/268/394.
عنه عليه السلام:ما بَعَثَ اللّهُ عَزَّ و جلَّ نَبيّا إلاّ حَسَنَ الصَّوتِ. ۱
امام صادق عليه السلام:خداوند عزّ و جلّ هيچ پيامبرى برنينگيخت مگر اينكه صوتى خوش داشت.
۱.. الكافي: 2/616/10.
عنه عليه السلام:إنّ أشَدَّ النّاسِ بَلاءً الأنبياءُ صلَواتُ اللّهِ علَيهِم أجمَعينَ، ثُمَّ الَّذينَ يَلُونَهُم، ثُمَّ الأمثَلُ فالأمثَلُ. ۱
امام صادق عليه السلام:پر رنج و بلاترين مردم، پيامبران ـ صلوات اللّه عليهم اجمعين ـ هستند، سپس كسانى كه بعد از آنها مى باشند و آن گاه كسانى كه در مرتبه بعد و بعدتر قرار دارند.
۱.الأمالي للطوسي: 659/1363.