ضامن بودن فتوا دهنده
5 حدیث
امام صادق عليه السلام:از فتوا دادن چنان بگريز كه از شير مى گريزى و گردنت را پل مردم قرار مده.
عنه عليه السلام:خَصلَتَينِ مُهلِكَتَينِ: تُفتي الناسَ بِرَأيكَ، أو تَدينُ بما لا تَعلَمُ. ۱
امام صادق عليه السلام:دو كار مُهلك است: يكى اين كه بر پايه رأى خود به مردم فتوا دهى، ديگر اين كه ندانسته از چيزى پيروى كنى.
۱.تحف العقول: 369.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:مَن اُفتِيَ بغيرِ عِلمٍ كانَ إثمُهُ على مَن أفتاهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس به فتوايى كه از روى نادانى به او داده شده است عمل كند، گناهش به گردن كسى است كه به او فتوا داده است.
۱.سنن أبي داوود: 3/321/3657.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:مَن أفتَى الناسَ بغيرِ عِلمٍ و لا هُدىً، لَعَنَتهُ ملائكةُ الرَّحمَةِ و ملائكةُ العذابِ، و لَحِقَهُ وِزرُ مَن عَمِلَ بِفُتياهُ. ۱
امام باقر عليه السلام:هر كس بدون علم و هدايت به مردم فتوا دهد، فرشتگان رحمت و فرشتگان عذاب بر او لعنت فرستند و گناه آن كه به فتواى او عمل كند دامنگيرش شود.
۱.الكافي: 1/42/3.
وسائل الشيعة:كانَ أبو عبدِ اللّهِ عليه السلام قاعِدا في حَلقَةِ رَبيعَةَ الرَّأيِ، فجاءَ أعرابيٌّ فَسَألَ رَبيعَةَ الرأيِ عَن مَسألَةٍ فَأجابَهُ، فلمّا سَكَتَ قالَ لَهُ الأعرابيُّ: أ هُو في عُنُقِكَ؟ فَسَكَتَ عَنهُ رَبيعَةُ و لم يَرُدَّ علَيهِ شيئا، فأعادَ المَسألَةَ علَيهِ فأجابَهُ بِمِثلِ ذلكَ، فقالَ لَهُ الأعرابيُّ: أ هُو في عُنُقِكَ؟ فَسَكَتَ رَبيعَةُ، فقالَ لَهُ أبو عبدِ اللّهِ عليه السلام: هُو في عُنُقِهِ، قالَ، أ و لم يَقُلْ، و كُلُّ مُفتٍ ضامِنٌ؟! ۱
وسائل الشيعة:امام صادق عليه السلام در مجلس ربيعة الرأى نشسته بود كه عربى باديه نشين آمد و از ربيعة الرأى مسأله اى پرسيد. ربيعه جوابش را داد. وقتى حرفش تمام شد باديه نشين گفت: آيا به گردن مى گيرى؟ ربيعه سكوت كرد و جوابى نداد. آن عرب دوباره مسأله را پرسيد و ربيعه همان جواب را به او داد. باديه نشين گفت: آيا به گردن مى گيرى؟ ربيعه سكوت كرد. امام صادق عليه السلام به او فرمود: به گردن اوست. بگويد [به گردن مى گيرم]يا نگويد؛ زيرا هر فتوا دهنده اى ضامن است.
۱.وسائل الشيعة: 18/161/2.