حدیث دربارهدر پاسخ مديحه گوى

عنه صلى الله عليه و آله:إذا اُثنيَ علَيكَ في وَجهِكَ فَقُل: اللّهُمّ اجعَلْني خَيرا ممّا يَظُنّونَ، و اغفِرْ لي ما لا يَعلَمونَ، و لا تُؤاخِذْني بما يَقولونَ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هرگاه در حضورت از تو ستايش شد، بگو: بار خدايا! مرا بهتر از آنچه مى پندارند قرار ده و آنچه را كه [از من] نمى دانند بر من ببخشاى و بدانچه اينان مى گويند، مؤاخذه ام مفرما.

۱.تحف العقول: 12.

کلیدواژه‌ها ستایش حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های گوناگون در پاسخ مدیحه گوی

احادیث دیگر این موضوع

امام على عليه السلام:بزرگترين حماقت، اغراق در ستايش و نكوهش است.

امام على عليه السلام:ثناگويى زياد، چاپلوسى اى است كه خودپسندى مى آورد و به غرور و كبر نزديك مى گرداند.

امام على عليه السلام:خود را از تندى مدح و ستايش نگه داريد؛ زيرا كه مدح و ستايش در دل باد گندى [از كبر و غرور]ايجاد مى كنند.

امام على عليه السلام:ستايش مبالغه آميز [در ممدوح]خودپسندى پديد مى آورد و به فريب (غفلت) مى كشاند.

امام على عليه السلام:دوست داشتن مدح و ستايشِ اغراق آميز، از محكم ترين فرصت ها (دام ها)ى شيطان است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به اسود بن سريع كه در ثناى خدا و مدح پيامبر صلى الله عليه و آله شعرى سروده بود ـفرمود: ابياتى را كه در ثناى خدا گفته اى بخوان و آنچه را در مدح من گفته اى وا گذار.

امام على عليه السلامـ در پاسخ يكى از اصحاب خود كه طى سخنان مفصّلِ ستايش آميزى به حضرت پاسخ مثبت داد و حرف شنوى و اطاعت خود از ايشان را اعلام كرد ـفرمود: كسى كه جلال و شكوه خداوند سبحان در جانش بزرگ باشد و مقام او در دلش با عظمت، موظّف است كه ـ به خاطر عظمت خدا ـ هر چيزى جز او در نظرش كوچك آيد. از پست ترين حالات زمام داران در نزد مردمِ درستكار و شايسته اين است كه گمان شود شيفته خود ستايى هستند و كردارشان به كبر تعبير شود. خوش ندارم حتى در ذهن شما بگذرد كه من ستايش اغراق آميز و شنيدن مدح و ثنا را دوست دارم. من ـ بحمد اللّه ـ چنين نيستم. و اگر هم [به فرض] دوست مى داشتم كه مرا مدح و ثنا گويند، اين ميل را به خاطر خضوع در برابر خداوند پاك كه به عظمت و كبريايى زيبنده تر است، رها مى كردم. ممكن است مردم مدح و ستايش را پس از تحمل رنج و مشقّت [در كارى]شيرين بيابند. اما شما مرا مدح و ثنا نگوييد؛ زيرا [اين كه مى بينيد خود را به رنج و سختى مى افكنم براى اين است كه]مى خواهم خود را از مسؤوليت حقوقى كه از جانب خدا و شما بر گردنم هست خارج سازم؛ حقوقى كه هنوز از انجام آنها فراغت نيافته ام و واجبات و وظايفى كه بايد به جا آورم. پس آن گونه كه با زمام داران گردن كش سخن مى گويند، با من سخن مگوييد و محافظه كارى هايى كه در حضور فرمانروايان عصبانى مى شود در حضور من به جا نياوريد و با ظاهرسازى و تملّق با من رفتار ننماييد.

امام على عليه السلامـ هنگامى كه عده اى در حضور امام او را ستودند ـگفت: خدايا! تو مرا بهتر از خودم مى شناسى و من خود را بهتر از آنان مى شناسم. خدايا! ما را بهتر از آن چيزى قرار ده كه آنان گمان مى كنند و آنچه را هم كه درباره ما نمى دانند بر ما ببخشاى.