سراى آزمايش

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنيا، سراى آزمايش است و منزلگاه روزىِ گذران زندگى و رنج. جان هاى نيك بختان از [علاقه به] آن كَنده شده و از دست شوربختان به زور گرفته مى شود.

امام على عليه السلام:هان! دنيا سرايى است كه از آن، به سلامت نتوان رَست مگر [به زهد] ۳ در آن، و با هرآنچه براى دنيا باشد، نجات نمى توان يافت. مردم از بهر آزمايش، گرفتار دنيا شده اند. پس آنچه را از دنيا براى دنيا برگيرند، از كَفِشان بيرون مى رود و براى آن حسابرسى خواهند شد، و آنچه را از دنيا براى غير آن (آخرت) برگيرند، به آن خواهند رسيد و با آن خواهند زيست.

امام على عليه السلام ـ در وصف دنيا ـ:سرايى است كه به رنج و بلا اندر است و به بى وفايى و عهدشكنى شُهره. حالاتش نمى پايد و ساكنانش را ايمنى نيست. احوالش ديگرگون است و هر دَم به رنگى در مى آيد. زندگى در آن، نكوهيده است و آسودگى در آن، ناياب؛ بلكه مردم آن در دنيا هدف هايى نشانه رفته اند، و دنيا، تيرهايش را به سوى آن ها پرتاب مى كند، و با خدنگ هاى مرگ، نابودشان مى گردانَد.

امام على عليه السلام:بدان كه دنيا، بلا خانه اى است كه صاحبش هرگز دَمى در آن نياسود، مگر اين كه آن آسودگى اش در روز قيامت، مايه افسوس او شد.

امام على عليه السلام ـ در وصف دنيا ـ:دنيا، سراى كيفر و زوال، و نابودى و بلاست. روشنايى آن، تاريكى است و عيش آن، مكدّر. توانگرش نادار، تن درستش ناخوش و عزيزش خوار. هر برخوردار از نعمت هاى آن، شوربخت است و هر سرمست از زر و زيورهاى آن، فريفته. آن گاه كه پرده كنار برود، پشيمانى بالا مى گيرد و آغاز [كار]، ستايش يا نكوهش مى شود.

امام على عليه السلام:ـ در سفارش به فرزندش امام حسن عليه السلام ـ: بدان. بدرستى كه دنيا، جز بر آن روال كه خداوند قرارش داده است بر برخوردارى و گرفتارى (يا: آزمايش) و سزادهى در معاد، و يا آنچه كه او خواسته است و تو نمى دانى، قرار نمى گيرد.

امام زين العابدين عليه السلام:بدانيد كه خداوند زرق و برق زودگذر دنيا را براى هيچ يك از دوستانش نخواسته است و آنان را به دنيا و به زيور گذراى آن و زيبايى ظاهرى آن، ترغيب نكرده است؛ بلكه دنيا را آفريد و اهل آن را خلق كرد تا آنان را در دنيا بيازمايد كه كدامينشان براى آخرتش بهتر عمل مى كنند. به خدا سوگند كه او در اين باره، براى شما مثال ها آورده و براى مردمى كه خِرد ورزند دلايل گوناگون آورده است؛ و نيرويى نيست، مگر به واسطه خداوند.

الكافى ـ به نقل از وليد بن صبيح ـ وليد گفت:روزى بر امام صادق عليه السلام وارد شدم. ايشان، جامه هايى به طرف من انداخت و فرمود: «اى وليد! اينها را تا بِزَن». من در برابر ايشان ايستادم. فرمود: «خدا، معلّى بن خُنيس را رحمت كند!». من گمان بردم كه امام عليه السلام ايستادن مرا در حضورش به ايستادن معلّى در برابرش تشبيه كرد. ۲ سپس فرمود: «اُف بر دنيا، اف بر دنيا! دنيا، در حقيقت، سراى آزمايش [و گرفتارى] است و خداوند، در آن، دشمنش را بر دوست خود مسلّط مى گردانَد؛ امّا از پسِ دنيا سرايى است كه اين گونه نيست». گفتم: فدايت شوم! آن خانه كجاست؟ امام عليه السلام با دست خود به زمين اشاره كرد و فرمود: «اين جا».