حدیث دربارهبقاى دوستى تا روز قيامت

حلية الأولياء عن أنس: سَمِعتُ رَسولَ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله يَقولُ لِعَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ عليه‏السلام: يا عَلِيُّ، اِستَكثِر مِنَ المَعارِفِ مِنَ المُؤمِنينَ؛ فَكَم مِن مَعرِفَةٍ فِي الدُّنيا بَرَكَةٌ فِي الآخِرَةِ. فَمَضى عَلِيٌّ عليه‏السلام، فَأَقامَ حينا لا يَلقى أحَدا إلاَّ اتَّخَذَهُ لِلآخِرَةِ، ثُمَّ جاءَ مِن بَعدُ فَقالَ لَهُ رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: ما فَعَلتَ فيما أمَرتُكَ؟ فَقالَ: قَد فَعَلتُ يا رَسولَ اللّه‏ِ. فَقالَ لَهُ عليه‏السلام: اِذهَب فَابلُ أخبارَهُم. فَأَتى عَلَى النَّبِيِّ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله وهُوَ مُنَكِّسٌ رَأسَهُ، فَقالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله وهُوَ يَتَبَسَّمُ: ما أحسِبُ ـ يا عَلِيُّ ـ ثَبَتَ مَعَكَ إلاّ أبناءُ الآخِرَةِ؟ فَقالَ لَهُ عَلِيٌّ عليه‏السلام: لا وَالَّذي بَعَثَكَ بِالحَقِّ. فَقالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: «الْأَخِلاَّءُ يَوْمَـئذِ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلاَّ الْمُتَّقِينَ» ، يا عَلِيُّ، أقبِل عَلى شَأنِكَ وَاملِك لِسانَكَ وَاعقِل مَن تُعاشِرُهُ مِن أهلِ زَمانِكَ تَكُن سالِما غانِما. ۱

حلية الأولياء ـ به نقل از اَنس ـ : شنيدم كه پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به على بن ابى طالب عليه‏السلاممى‏فرمود: «اى على! بر شمار آشنايانِ با ايمان بيفزاى كه بسى شناخت‏ها در دنيا، مايه بركت در آخرت است». در نتيجه، على عليه‏السلام مدّتى را به سر برد كه در آن، هر كس را مى‏ديد، براى ذخيره آخرت به دوستى مى‏گرفت. پس از مدّتى، نزد پيامبر خدا آمد و ايشان به او فرمود: «در باب فرمانم چه كردى؟». على عليه‏السلام پاسخ داد: اى پيامبر خدا! آنچه را فرمودى، به جاى آوردم. حضرت به او فرمود: «برو و آنان را بيازماى». على عليه‏السلام نيز [پس از آزمودنشان]سرافكنده بازگشت. پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله لبخندزنان به او فرمود: «اى على! گمان نكنم كه جز فرزندان آخرت، كسى با تو مانده باشد!». على عليه‏السلامپاسخ داد: سوگند به آن كه تو را برانگيخت، همين طور است. پس از آن، پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به او فرمود: « «دوستان در آن روز، دشمن يكديگرند، جز پرهيزگاران» . اى على! به خودت بپرداز، زبانت را نگه دار و در باب كسانى از اهل روزگارت كه با آنان معاشرت دارى، بينديش، تا ايمن بمانى و سود ببرى».

۱.حلية الأولياء: 4 / 22، البداية والنهاية: 9 / 243 كلاهما نقلاً عن الطبراني.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی علم حکمت و معرفت تشویق به طلب علم و حکمت +6 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: چون روز قيامت شود، پيوندهاى خويشى بريده مى‏شود، تبار و نسبتِ خويشى كاسته مى‏گردد و برادرى‏ها ـ جز برادرىِ خدايى ـ از ميان مى‏روند، و اين است مقصود گفته خداوند متعال: «دوستان در آن روز، دشمن يكديگرند، جز پرهيزگاران» .

امام على عليه‏السلام: مردم، برادران‏اند. پس هركه برادرى‏اش در جهت خدا نباشد، در حقيقتْ دشمنى است؛ و اين است گفتار خداوند عز و جل: «دوستان در آن روز، دشمن يكديگرند، جز پرهيزگاران» .

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: خداوند، دوستى و محبّت ما را دوستى و محبّت مخلصان قرار داده است.

امام على عليه‏السلام: خداوند متعال، دوستى ما را جزو دين قرار داد و ما را به زيور پرهيزگاران آراست و فرمانبرى شما را برايتان نگه داشت تا ما و شما را بدان وسيله برادرانى بر تخت‏هايى روبه‏روى هم، قرار دهد. اشاره است به آيه 47 از سوره حجر.

تفسير القمّى ـ به نقل از حارث ـ : امام على عليه‏السلامدرباره دو دوستِ مؤمن و دو دوستِ كافر فرمود: «امّا دو دوست مؤمن كه زندگى‏شان را بر اساس دوستى در راه فرمانبرى از خدا گذاردند و بر اساس آن، به يكديگر بخشش‏ها كردند و به يكديگر مهر ورزيدند، چون يكى‏شان پيش از ديگرى بميرد و خداوند، جايگاه او را در بهشت به او نشان دهد، به شفاعت از دوستش مى‏پردازد و مى‏گويد: "پروردگارا! دوستم، فلانى، مرا به فرمانبرى از تو فرمان مى‏داد و از معصيت و نافرمانىِ تو بازم مى‏داشت. پس او را بر همان هدايتى كه مرا بر آنْ استوار داشتى، استوار بدار، تا آنچه را به من نشان داده‏اى، به او نيز نشان دهى". خداوند نيز دعاى او را مستجاب مى‏كند و چون اين دو يكديگر را نزد خداوند عز و جلمى‏بينند، هر يك از آنان به دوستش مى‏گويد: "خداوند به توىِ دوست، پاداش خير دهد! تو مرا به فرمانبرى از خدا فرمان مى‏دادى و از نافرمانى او بازم مى‏داشتى". امّا دو كافرى كه بر اساس نافرمانى خدا با يكديگر دوستى كردند و بر اساس آن، به يكديگر بخشش‏ها نمودند و مهر ورزيدند، پس چون يكى‏شان پيش از دوستش بميرد و خداوند متعال، جايش را در آتش به او نشان دهد، مى‏گويد: "پروردگارا! فلانى، دوستم، مرا به نافرمانى از تو فرمان مى‏داد و از فرمانبرى‏ات، بازم مى‏داشت. پس او را بر ادامه گناهانى كه مرا بر آن استوار داشت، استوار بدار تا عذابى را كه به من نشان دادى، به او نيز نشان بدهى". پس چون روز قيامت، يكديگر را نزد خداوند مى‏بينند، هريك از آنان به دوستش مى‏گويد: "خداوند به توىِ دوست، پاداش بد دهد! مرا به نافرمانى از خدا فرمان مى‏دادى و از فرمانبرى‏اش بازم مى‏داشتى"». سپس حضرت اين آيه را خواند: « «دوستان در آن روز، دشمن يكديگرند، جز پرهيزگاران» ».