برادرى ميان ياران پيامبر

الطبقات الكبرى ـ به نقل از ضَمْرة بن سعيد ـ : چون پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به مدينه آمد، ميان مهاجران با يكديگر و ميان مهاجران و انصار، بر اساس [رعايت] حق و مواسات (همدردى) با يكديگر و ميراثبرى از يكديگر پس از مرگ ـ بى آن كه خويشاوندانْ ارثى ببرند ـ پيمان برادرى بست. آنان نود تن بودند: چهل و پنج تن از مهاجران و چهل و پنج تن از انصار. نيز گفته‏اند كه صد تن بودند: پنجاه تن از مهاجران و پنجاه تن از انصار. اين واقعه، پيش از جنگ بدر رخ داد و چون جنگ بدر پيش آمد، خداوند متعال، اين آيه را نازل ساخت: «و خويشاوندان در كتاب خدا نسبت به يكديگر سزاوارترند؛ و خداوند به هر چيزى داناست» . بدين ترتيب، اين آيه حكم پيش از خود را نَسخ كرد و ميراثبرى بر اساس پيمان برادرى، از ميان رفت و هر كسى به

امام على عليه‏السلام: چون پيامبر خدا به مدينه آمد، ميان ياران مهاجر و انصار خود، پيمان برادرى برقرار ساخت و ميراثبرى را بر اساس برادرىِ دينى گذاشت، نه بر اساس‏خويشاوندى. اين گفته خداوند متعال نيز اشاره به اين مطلب است: «كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده‏اند و در راه خدا با مال و جان خود، جهاد نموده‏اند و كسانى كه [مهاجران را]پناه داده و يارى كرده‏اند، آنانْ خويشاوندان يكديگرند» ، تا آن جا كه خداوند سبحان مى‏فرمايد: «كسانى كه ايمان آورده‏اند، ولى هجرت نكرده‏اند، خويشاوندان شما نيستند، تا آن كه هجرت كنند» . بدين ترتيب، خويشاوندان [سببى و نَسَبى]را از حكم ميراث، خارج ساخت و آن را مخصوص اهل مهاجرت و خاصّ اهل دين قرار داد. سپس خداوند متعال باز به اين مطلب بازگشت و فرمود: «آنان كه كفر