حدیث دربارهنوروز
بحار الأنوار:حُكِيَ أنَّ المَنصورَ تَقَدَّمَ إلى موسَى بنِ جَعفَرٍ عليهما السلام بِالجُلوسِ لِلتَّهنِئَةِ في يَومِ النَّيروزِ و قَبضِ ما يُحمَلُ إلَيهِ، فقالَ: إنّي قَد فَتَّشتُ الأخبارَ عَن جَدّي رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله فلَم أجِدْ لِهذا العيدِ خَبَرا، و إنَّهُ سُنَّةُ الفُرسِ و مَحاها الإسلامُ، و مَعاذَ اللّهِ أن نُحيِيَ ما مَحاها الإسلامُ، فَقالَ المَنصورُ: إنَّما نَفعَلُ هذا سِياسَةً لِلجُندِ، فسَألتُكَ بِاللّهِ العَظيمِ إلاّ جَلَستَ، فجَلَسَ. ۱. ۲
بحار الأنوار:نقل شده است كه منصور از موسى بن جعفر عليه السلام تقاضا كرد كه در روز نوروز در خانه بنشيند، تا مردم براى تبريك گويى پيش ايشان روند و هدايايى را كه برايش مى برند نيز بپذيرد. امام عليه السلام فرمود: من در اخبار جدّم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله جستجو كردم، اما براى اين روز خبرى پيدا نكردم. نوروز سنّت ايرانيان است و اسلام آن را منسوخ كرده است. پناه به خدا از اين كه چيزى را زنده كنيم كه اسلام از بين برده است. منصور گفت: ما اين كار را فقط براى خاطر نظاميان مى كنيم. ۳ بنا بر اين، تو را به خداى بزرگ سوگند مى دهم كه جلوس كنى و حضرت پذيرفت و جلوس كرد. ۴
۱.بحار الأنوار: 59/100/2 و 48/108/9.
۲.قال المجلسيّ بعد نقل الخبر: هذا الخبر مخالف لأخبار المُعلّى، و يدلّ على عدم اعتبار النيروز شرعا، و أخبار المعلّى أقوى سندا و أشهر بين الأصحاب، و يمكن حمل هذا على التقيّة، لاشتمال خبر المعلّى على ما يتّقى فيه.
راجع كلام المحشّي فيما ردّ به على ما قاله المجلسيّ، بحار الأنوار: 59/100.
أقول: كِلا الخبرين فاقِد لشرائط الحجّيّة، و كما مرّ عن أمير المؤمنين عليه السلام: نيروزنا كلّ يوم، و كلّ يوم لا يُعصى اللّه فيه فهو يوم عيد، نعم لا بأس بالتزاور كما هو سنّة في إيران.
۳.گويى در ميان ارتش منصور عناصر ايرانى بوده اند و او براى جلب رضايت آنها دست به اين كار زده است ـ م.
۴.علامه مجلسى بعد از نقل اين خبر مى گويد: اين خبر با اخبار معلّى ناسازگار است و نشان مى دهد كه نوروز اعتبار شرعى ندارد.اخبار معلّى سندش قويتر و شهرتش در ميان اصحاب بيشتر است و مى توان آن را حمل بر تقيّه كرد؛ زيرا در خبر معلّى نكاتى وجود دارد كه حاكى از تقيّه است.
نگارنده گويد: به نظر ما، هر دو خبر فاقد شرايط حجيّت هستند و همان گونه كه از قول امير المؤمنين عليه السلام نقل كرديم: نوروز ما هر روز است، و هر روزى كه خدا در آن نافرمانى نشود، آن روز، روز عيد است. البته ديد و بازديد، آن چنان كه در ايران مرسوم است، اشكالى ندارد.