حدیث دربارهويژگى فرمان روايى و مالكيت خدا

دانشنامه عقاید اسلامی ج ۷، ص ۳۸، ح ۵۱۸۷

امام علی علیه‌السلام

ويژگى فرمان روايى و مالكيت خدا

الإمام عليّ عليه السلام:كُلُّ مالِكٍ غَيرُهُ مَملوكٌ. ۱

امام على عليه السلام:هر مالكى جز او، مملوك است.

۱.نهج البلاغة: الخطبة 65، غرر الحكم: ح 6885 وفيه «غير اللّه سبحانه»، بحار الأنوار: ج 4 ص 308 ح 37.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی ایمان به خدا شناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۶

امام على عليه السلامـ در مورد، نام هاى خداى متعال ـ: امّا وضع نام ها اين گونه بود كه خداى والا و بلند مرتبه، براى خود، نام هاى نيكو برگزيد و خود را: «فرمان روا، بسيار آشتى جو، سلام، ايمنى بخش، نگاهبانِ، شكست ناپذير، چيره، بسيار بزرگ» و جز اينها ناميد؛ و هر نامى كه خدا با آن ناميده مى شود، دليلى دارد. وقتى مَلِك نام گرفت، مقصودش درست كردن معناى نام بر اساس حكمت و فرزانگى است. پس آفريده ها را آفريد و به آنها امر و نهى كرد تا حقيقت اين نام و معناى فرمان روايى واقعيت يابد. مُلك هم چهار وجه دارد: توانايى، هيبت، سلطه، و امر و نهى. امّا در مورد توانايى [خداوند متعال] اين سخن اوست: «همانا گفتار ما براى چيزى، چون آن را بخواهيم، اين است كه به آن مى گوييم: «باش!»، پس به وجود مى آيد» . اين، توانايىِ كاملى است كه دارنده آن نيازى به تماس مستقيم با چيزها ندارد؛ بلكه آنها را همان طور كه مى خواهد، ايجاد مى كند و براى آفرينش چيزى نيازمند انديشيدن نيست، بلكه هرگاه چيزى را بخواهد، همان طور كه خواسته، با حكمت تمام پديد مى آيد و با يك سخن و با توانايى چيره ـ كه به واسطه آن از آفريده هايش متفاوت است ـ تدبير براى او استوار مى گردد. سپس، امر و نهى را كامل كننده و نهايت پايه هاى فرمان روايى قرار داد؛ چرا كه امر و نهى، مقتضى پاداش و كيفر و ترس و اميد و هراس است و بقاى انسان ها از راه امر و نهى است و به واسطه اين دو ستايش و نكوهش ايشان، درست مى شود و فرمان بُردار از نافرمان، باز شناخته مى شود و اگر امر و نهى نبودند، فرمان روايى، شُكوه و زيبايى و نظام مندى نداشت، و پاداش و كيفر، لغو و بى اعتبار مى شد. چنين است تفسير همه نام هايى كه خداى سبحان براى خويش برگزيده است.

امام على عليه السلامـ در شرح معناى سخن اذان گو: «حَىَّ عَلَى الصلاة» ـ: يعنى بياييد به سوى بهترينِ كارهايتان و به سوى فراخوان پروردگارتان، و بشتابيد به سوى آمرزش پروردگارتان، و خاموش كردن آتشى (آتش گناهى) كه بر خود افروخته ايد و آزادى خودتان كه آن را با گناهانتان در بند كشيده ايد، تا خدا بدى هايتان را از شما بپوشانَد و گناهانتان را بيامرزد و بدى هايتان را به خوبى ها تبديل كند، كه اوست فرمان رواى كريم و داراى فزون بخشى سِتُرگ.

امام زين العابدين عليه السلامـ در دعا ـاى كسى كه زمان فرمان روايى ات را نهايتى نيست!

امام باقر عليه السلام:خدايا! تو حقّى و سخن تو حق و وعده ات حقّ است و تو مالك و فرمان رواى حقّى. گواهى مى دهم كه ديدار تو حق است و بهشت و جهنّم، حقّ است و رستاخيز، حقّ است و خواهد آمد و ترديدى در آن نيست.

امام باقر عليه السلام:خدا به آدم عليه السلام فرمود: «منم خداى فرمان رواى توانا و اجراى همه تقديرات، بر طبق تدبير خود، از آنِ من است و نيز تغيير دادن آنچه از اين تقديرات بخواهم، به صورت ديگرى كه بخواهم، وجلوانداختن تقديرهايى كه عقب انداخته بودم و عقب انداختن تقديرهايى كه جلو انداخته بودم، با من است».

امام باقر عليه السلام:پروردگار والا و بلند مرتبه من. هميشه بدون زندگى [حادث يا زايد بر ذات]زنده است، قبل از ايجاد چيزى، فرمان رواى تواناست و بعد از ايجاد آن چيز، فرمان رواى چيره است. پس وجودش چگونگى و حالت ندارد و داراى مكان و اندازه نيست و از راه چيزى كه شبيه او باشد، شناخته نمى شود و به جهت طولانى بودن جاودانگى اش فرتوت نمى شود و به خاطر صداى شديد چيزى مدهوش نمى شود؛ بلكه همه اشيا از هراس او بى هوش مى شوند. بدون زندگى اى نو پديد، و وجودى قابل توصيف، و چگونگى اى اندازه دار، و مكانى كه بر آن بِايستد، و مكانى كه در آن نزديك چيزى باشد، زنده است؛ بلكه زنده اى است كه شناخته مى شود و فرمان روايى است كه هميشه توانايى و فرمان روايى دارد و آنچه را خواست، در زمانى كه خواست، پديد آورد.