جزء
5 حدیث
الإمام الصادق عليه السلامـ لَمّا سَأَلَهُ الزِّنديقُ: فَكَيفَ هُوَ اللّهُ الواحِدُ؟ ـ: واحِدٌ في ذاتِهِ، فَلا واحِدٌ كَواحِدٍ؛ لِأَنَّ ما سِواهُ مِنَ الواحِدِ مُتَجَزِّئٌ، وهُوَ تَبارَكَ وتَعالى واحِدٌ لا يَتَجَزَّأُ، ولا يَقَعُ عَلَيهِ العَدُّ. ۱
امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به سؤال ملحدى كه از ايشان پرسيد: پس او چگونه خداى يكتاست؟ ـ: در ذاتش يكتاست. پس يكتايىِ او مانند ديگر يكتايان نيست؛ زيرا آنها داراى جزءاند، امّا خداى والا و متعال، يكتايى بدون جزء است و شمارش پذير نيست.
۱.الاحتجاج: ج 2 ص 217 ح 223، بحار الأنوار: ج 10 ص 167.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:لا يوصَفُ بَشيءٍ مِنَ الأَجزاءِ، ولا بِالجَوارِحِ وَالأَعضاءِ، ولا بِعَرَضٍ مِنَ الأَعراضِ، ولا بِالغَيرِيَّةِ وَالأَبعاضِ. ۱
امام على عليه السلام:خدا با پاره ها، و اندام ها و اعضا، و عرَضى از عرض ها، و غير بودن و بخش ها وصف نمى شود.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 186، الاحتجاج: ج 1 ص 477 ح 116، بحار الأنوار: ج 4 ص 254 ح 8.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
الكافي عن يونس بن ظبيان:دَخلتُ عَلى أَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام فَقُلتُ لَهُ: إِنَّ هِشامَ بنَ الحَكَمِ يَقولُ قَولاً عَظيما، إِلاّ أَنّي أَختَصِرُ لَكَ مِنهُ أَحرُفا، فَزَعَم أَنَّ اللّهَ جِسمٌ؛ لِأَنَّ الأَشياءَ شَيئانٍ: جِسمٌ وفِعلُ الجِسمِ، فَلا يَجوزُ أَن يَكونُ الصَّانِعُ بِمَعنَى الفِعلِ ويَجوزُ أَن يَكونَ بِمَعنَى الفاعِلِ.
فَقالَ أَبو عَبدِ اللّهِ عليه السلام: وَيحَهُ! أما عَلِمَ أنَّ الجِسمَ مَحدودٌ مُتَناهٍ، وَالصّورَةَ مَحدودَةٌ مُتَناهِيَةٌ، فَإِذَا احتَمَلَ الحَدَّ احتَمَلَ الزِّيادَةَ وَالنُقصانَ، وإِذَا احتَمَلَ الزّيادَةَ وَالنُقصانَ كانَ مَخلوقا.
قالَ: قُلتُ: فَما أَقولُ؟
قالَ: لا جِسمٌ ولا صورَةٌ وهُوَ مُجَسِّمُ الأَجسامِ ومُصَوِّرُ الصُّوَرِ، لَم يَتَجَزَّأ ولَم
الكافىـ به نقل از يونس بن ظبيان ـ: خدمت امام صادق عليه السلام رسيدم و به او گفتم: هشام بن حَكَم، سخن بزرگى مى گويد و من، چند جمله اش را براى تو خلاصه مى كنم. او گمان مى كند كه خدا، جسم است؛ زيرا چيزها دو قسم اند: جسم و فعلِ جسم؛ و سازنده [ى جهان]نمى تواند فعل باشد؛ امّا مى تواند فاعل باشد.
امام صادق عليه السلام فرمود: «واى بر او! آيا نمى داند كه جسم، داراى اندازه و نهايت است، و صورت نيز اندازه و نهايت دارد؟! پس اگر اندازه در چيزى ممكن باشد،
فزونى و كاستى هم در آن روا خواهد بود، و [چون كاستى در چيزى روا باشد]، آن چيز، آفريده خواهد بود».
گفتم: پس چه بگويم؟
فرمود: «نه جسم است و نه صورت، و او جسميّت بخشِ جسم و صورت بخشِ صورت است. اجزا ندارد و نهايت نمى پذيرد. افزون نمى شود و كاستى نمى
۱.الكافي: ج 1 ص 106 ح 6، التوحيد: ص 99 ح 7، بحار الأنوار: ج 10 ص 453 ح 19.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
التوحيد عن محمّد بن عبد اللّه الخراساني خادم الرضا عليه السلام:دَخَلَ رَجُلٌ مِنَ الزَّنادِقَةِ عَلَى الرِّضا عليه السلام. قالَ: فَحُدَّهُ لي.
قالَ لا حَدَّ لَهُ.
قالَ: ولِمَ؟
قالَ: لِأَنَّ كُلَّ مَحدودٍ مُتنَاهٍ إِلى حَدٍّ، وإِذَا احتَمَلَ التَّحديدَ احتَمَلَ الزِّيادَةَ، وإِذا احتَمَلَ الزِّيادةَ احتَمَلَ النُّقصانَ، فَهُوَ غَيرُ مَحدودٍ ولا مُتَزايِدٍ ولا مُتناقِصٍ ولا مُتَجَزِّىً ولا مُتَوَهَّمٍ. ۱
التوحيدـ به نقل از محمّد بن عبد اللّه خراسانى، خدمتكار امام رضا عليه السلام ـ: مردى از مُلحدان، خدمت امام رضا عليه السلامرسيد و گفت: خدا را برايم اندازه كن.
امام عليه السلام فرمود: «او اندازه ندارد».
ملحد گفت: چرا؟
امام عليه السلام فرمود: «زيرا هر اندازه دارى در اندازه اى پايان مى يابد و اگر اندازه داشتن ممكن باشد، زياد شدن هم ممكن خواهد بود و اگر زياد شدن را بپذيرد، كم شدن هم روا خواهد بود، در حالى كه خدا داراى اندازه نيست و زياد شدن و كم شدن و جزءداشتن، در او راه ندارد و غير قابل تصوّر است».
۱.التوحيد: ص 250 وص 252 ح 3، عيون أخبار الرضا: ج 1 ص 132 ح 28، علل الشرائع: ص 119 ح 1، الاحتجاج: ج 2 ص 355 ح 281، بحار الأنوار: ج 3 ص 37 ح 12.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر
الإمام الجواد عليه السلام:كُلُّ مُتَجَزِّىً أَو مُتَوَهَّمٍ بِالقِلَّةِ وَالكَثرَةِ فَهُوَ مَخلوقٌ دالٌّ عَلى خالِقٍ لَهُ. ۱
امام جواد عليه السلام:هر جزءدار يا آن كه گمان كمى و زيادى در او مى رود، آفريده اى است كه بر آفريدگارش دلالت مى كند.
۱.الكافي: ج 1 ص 116 ح 7، التوحيد: ص 193 ح 7، الاحتجاج: ج 2 ص 468 ح 321 كلّها عن أبي هاشم الجعفري، بحار الأنوار: ج 4 ص 153 ح 1.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت صفت های سلبی +1 مورد دیگر