حدیث دربارهنياز

الإمام الصادق عليه السلام:هُوَ الخالِقُ لِلأَشياءِ لا لِحاجَةٍ. ۱

امام صادق عليه السلام:اوست آفريننده اشيا، نه براى نيازى.

۱.الكافي: ج 1 ص 145 ح 6 عن حمزة بن بزيع، معاني الأخبار: ص 20 ح 2، التوحيد: ص 169 ح 2 كلاهما عن الإمام الصادق عليه السلام وراجع: التوحيد: ص 248 ح 1 و فلاح السائل: ص 353 ح 238.

کلیدواژه‌ها نیاز حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی ایمان به خدا +3 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

امام على عليه السلامـ در تنزيه خداى سبحان ـ: آفريدگان را براى [رفع] دل تنگى تنهايى نيافريده اى، و آنها را براى [جلب] سودى به كار نگرفته اى.

امام على عليه السلام:آنها (آفريده ها) را نه براى تقويت سلطه اى پديد آورده، نه از بيم نابودى، نه كاستى، نه براى يارى جستن عليه هماوردى دشمنى كننده، نه همانندى فزون خواه، و نه انبازى ستيزه جو.

فاطمه عليهاالسلام:آنها (اشيا) را به توانايى خود، پديد آورد و آنها را به خواست خود، آفريد، بدون آن كه او را به پديد آوردن آنها نيازى باشد.

فاطمه عليهاالسلام:اشيا را نوآورى كرد، نه از چيزى كه پيش از آنها بوده باشد،. بدون آن كه او را به پديد آوردن آنها نيازى باشد و بدون آن كه در صورتگرى آنها براى او سودى باشد، مگر براى استوار گرداندن حكمت خود و يادآورى بر طاعت خود و پديدار ساختن توانايى خود، [و]به بندگى گرفتن آفريدگان خود و نيرومند كردن فراخوان خود.

امام زين العابدين عليه السلامـ از دعاى ايشان در طلب عفو ـ: اى خداى من! از تو مى خواهم جانم را ببخشى كه آن را نيافريدى تا بدان، از گزندى جلوگيرى كنى يا بدان به سودى برسى.

امام رضا عليه السلام:پس اگر آنچه را كه آفريد، براى نياز خود آفريده بوده، براى گوينده اى روا بود كه بگويد: «[خدا] به آنچه آفريده، دگرگون مى شود»، به دليل نيازى كه بدان دارد؛ ولى او چيزى را براى نياز خود نيافريده است. همواره پا برجاست، نه در چيزى و نه بر روى چيزى؛ امّا آفريدگان، برخى، برخى ديگر را نگاه مى دارد و پاره اى در پاره اى داخل مى گردد و [يا]از آن بيرون مى شود. و خداوند عز و جل پاك، با توانايى خود، همه آنها را نگه مى دارد و در چيزى در نمى آيد و از آن بيرون نمى شود و حفظ آن، بر او گران نيست و از نگهدارى آن، ناتوان نمى گردد و هيچ يك از آفريدگان، چگونگىِ آن را نمى داند، مگر خداى عز و جل و آن كه از فرستادگان و اهل رازش است و نيز محافظان امر و گنجينه داران برپا كننده آيينش كه آنها را بر آن، آگاه ساخته است.

التوحيدـ به نقل از حسن بن محمّد نوفلى، در ياد كرد نشست امام رضا عليه السلام با صاحبان گفتارها [و عقيده ها] ـ: پس عمران صابى گفت: مرا از باشنده اوّل و از آنچه آفريده است، آگاه كن. فرمود: «پرسيدى، پس درياب. امّا [خداى]يگانه، همواره يگانه باشنده بود و هيچ چيز با او نبود، بدون حدود و اَعراض، و هميشه چنان است. سپس، آفريدگانى آفريد، در حالى كه نوآور بود؛ آفريدگانى گوناگون با اَعراض و حدودى گوناگون. نه در چيزى آنها را برپا داشت، نه آنها را در چيزى محدود ساخت، نه آنها را بر طبق چيزى الگو بردارى كرد و نه [كسى] براى او نمونه اى ساخته بود و پس از آن، آفرينش [موجودات]برگزيده و نابرگزيده و گوناگونى و هماهنگى و رنگ ها و چشايى و مزه قرار داد، نه براى نيازى كه بدان داشته باشد و نه براى [دستيابى به] برترى پايگاهى كه تنها با آن [آفرينش]به آن برسد، و در آنچه آفريد، براى وجود خود، افزايش و كاهشى نديد. اى عمران! اين را در مى يابى؟». گفت: آرى. به خدا سوگند، سَرورَم! فرمود: «و بدان اى عمران! اگر آفرينش آنچه آفريد، براى نيازى بود، تنها كسانى را مى آفريد كه از آنها بر [رفع] نياز خود، مدد مى جويد و شايسته بود چند برابر آنچه آفريده، بيافريند؛ زيرا ياوران هر چه بيشتر گردند، همراهشان نيرومندتر مى گردد و اى عمران! نياز، آن را در بر نمى گيرد؛ زيرا چيزى از آفريدگان را پديد نمى آورَد، مگر آن كه در آن، نيازى ديگر پديد مى آيد. و براى آن مى گويم: آفريدگان را براى نيازى نيافريده؛ ولى [بر آوردن] نيازها را [از]برخى آفريدگان به برخى ديگر منتقل كرده (آفريده ها را نيازمند يكديگر آفريده) و پاره اى از آنها را بر پاره اى ديگر، برترى داده است، بدون اين كه به آن كه برترى بخشيده، نيازى داشته باشد و بى آن كه [اين كار] كيفر و ناخشنودى او بر كسى باشد كه او را فرودست ساخته و براى همين آفريده است.

مصباح الزائرـ از معصوم عليه السلام ـ: خداوندا! اى توانايى كه از توانايى اش جهان، به صورت موجودِ آفريده بر پايه آن [توانايى] سر زده است و زير سايه سترگى پديده آمده است. پس گواهان صنع تو در آن، بدين گويا گشته اند كه: تو خدايى. جز تو خدايى نيست. هستى بخش آن و آفريننده آن و پديد آورنده آنى. آن را نو آوردى، نه از چيزى، نه بر پايه چيزى، نه در چيزى، نه به سبب دل تنگىِ تنهايى كه بر تو وارد شده باشد، آن هنگام كه جز تويى نبوده است، و نه به سبب نيازى كه در پديد آوردن آن، براى تو آشكار شد، و نه براى يارى جستن از آفريدگان پس از آفرينش آنها؛ بلكه آن را پديد آوردى تا نشانه اى بر تو باشد به اين كه تو از آفرينش، جدايى. پس آن كه در خِرد خود انصاف دارد، تو را نمى تواند نفى كند و آن كه به درستى شناختْ معروف است، تو را نمى تواند انكار كند.