حدیث دربارهمعناى توحيد

الإمام الجواد عليه السلام:ما سِوَى الواحِدِ مُتَجَزِّئٌ، وَاللّهُ واحِدٌ لا مُتَجَزِّئٌ ولا مُتَوَهَّمٌ بِالقِلَّةِ وَالكَثرَةِ، وكُلُّ مُتَجَزِّىً أَو مُتَوَهَّمٍ بِالقِلَّةِ وَالكَثرَةِ فَهُوَ مَخلوقٌ دالٌّ عَلى خالِقٍ لَهُ. ۱
امام جواد عليه السلام:بجز خداى يكتا، همه چيز تجزيه پذير است و خداوند، واحد است؛ امّا تجزيه پذير نيست و قلّت و كثرت هم در آن راه ندارد و هر چيز تجزيه پذير يا قابل تصوّر به قلّت و كثرت داشتن، مخلوق است و دلالت كننده بر خالقش.
۱.الكافي: ج 1 ص 116 ح 7، التوحيد: ص 193 ح 7، الاحتجاج: ج 2 ص 468 ح 321 كلّها عن أبي هاشم الجعفري، بحارالأنوار: ج 4 ص 153 ح 1.

احادیث دیگر این موضوع

۸
امام على عليه السلامـ درباره گفته مؤذّن: «لا إله إلاّ اللّه» ـ: اعلام به اين است كه گواهى دادن، جز از سرِ معرفت درونى روا نيست. گويى كه مى گويد: من مى دانم كه معبودى جز خداوند نيست و هر معبودى جز خدا، پوچ است و آنچه را در دل از آگاهى به يگانگى خدا دارم، با زبانم بدان اقرار مى دارم و گواهى مى دهم كه پناهگاهى در برابر خدا، جز خود او نيست و نجاتى از شرّ هر شرور و از فتنه هر فتنه گرى جز به يارى خدا نيست. و بار دوم كه مى گويد: «أشهَدُ أن لا إله إلاّ اللّه»، معنايش آن است كه: گواهى مى دهم كه هدايتگرى جز خداوند نيست وبراى من، جز خداوند، راهنمايى به سوى دين نيست. و خداوند را شاهد مى گيرم كه من، به يگانگى خداوند، گواهى مى دهم و ساكنان آسمان ها و زمين ها را و هر كه از فرشتگان و مردم را كه در آنها هستند و آنچه از كوه ها و درختان و جنبندگان و حيوانات وحشى را كه در آنها هستند و هر تَر و خشكى را شاهد مى گيرم بر اين كه: من گواهى مى دهم كه هيچ آفريدگارى جز خداوند نيست، و هيچ روزى رسانى و معبودى و زيان آورى و سود رسانى و قبض كننده اى و بسط دهنده اى و عطا كننده اى و خوددارى كننده اى و خيرخواهى و كفايتگرى و شفا دهنده اى و هيچ پيش بَرَنده اى و پس اندازنده اى نيست، جز خدا. آفرينش و كار، از آنِ اوست و همه خير به دست اوست. خجسته است خداوند، پروردگارِ جهانيان.
امام باقر عليه السلامـ درباره گفته خداى ـ تبارك وتعالى ـ: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ؛ بگو: او خداى يكتاست» ـ: قُلْ يعنى: با كنار هم چيدن حروفى كه برايت قرائت كرديم، آنچه را به تو وحى كرديم و از آنها باخبرت ساختيم، آشكار كن تا آن كس كه بدان گوش مى سپارد و حضور مى يابد، راه يابد. و «هو (او)»، نامى است كه براى اشاره به غايب وضع شده است: «هاء» از ثبوت خبر مى دهد و «واو» آن، اشاره به غيبتش از حواس دارد، همان گونه كه گفته تو: «هذا (اين)»، اشاره به حاضر نزد حواس دارد و اين، از آن روست كه كافران از خدايان خود با حرف اشاره حاضر و محسوس، خبر دادند و چنين گفتند: اينها خدايان قابل حسّ و درك ما با ديده ها هستند. پس اى محمّد! تو نيز به خدايى كه به او فرا مى خوانى، اشاره كن تا او را ببينيم و دركش كنيم و سرگردان نشويم. پس خداى ـ تبارك و تعالى ـ «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را فرو فرستاد كه «هاء» براى نشان دادن ثبوت است و «واو» براى اشاره به آن كه از ديدرسِ ديده ها و درك حواس، غايب است كه او والاتر از اين است؛ بلكه او درك كننده ديده ها و پديد آورنده حواس است.