حدیث دربارهمعناى توحيد

دانشنامه عقاید اسلامی ج ۵، ص ۲۴، ح ۳۹۰۸

امام علی علیه‌السلام

معناى توحيد

الإمام عليّ عليه السلامـ في صِفَةِ اللّهِ سُبحانَهُ ـ: كُلُّ مُسمّىً بِالوَحدَةِ غَيرَهُ قَليلٌ. ۱

امام على عليه السلامـ در توصيف خداى سبحان ـ: هر يكى جز او، اندك است.

۱.نهج البلاغة: الخطبة 65، غرر الحكم: ح 6877، بحار الأنوار: ج 4 ص 309 ح 37.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های اعتقادی ایمان به خدا شناخت یگانگی خدا +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر چيزى را شناس نامه اى است و شناس نامه خداوند، «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» (سوره توحيد) است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:[معناى] توحيد آن است كه ظاهرش، در باطن او و باطنش در ظاهر اوست. ظاهرش وصف كردنى و ناديدنى و باطنش، موجود و پنهان ناشده است. در هر جا طلب مى شود و هيچ جايى، حتّى يك لحظه از او خالى نيست. حاضر است؛ امّا نه محدود، و غايب است، امّا نه مفقود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، يكى است و تجزيه ناپذير، و انسان، يكى است و تجزيه پذير: كالبَد و عَرَض، و بدن و روح.

امام على عليه السلامـ درباره گفته مؤذّن: «لا إله إلاّ اللّه» ـ: اعلام به اين است كه گواهى دادن، جز از سرِ معرفت درونى روا نيست. گويى كه مى گويد: من مى دانم كه معبودى جز خداوند نيست و هر معبودى جز خدا، پوچ است و آنچه را در دل از آگاهى به يگانگى خدا دارم، با زبانم بدان اقرار مى دارم و گواهى مى دهم كه پناهگاهى در برابر خدا، جز خود او نيست و نجاتى از شرّ هر شرور و از فتنه هر فتنه گرى جز به يارى خدا نيست. و بار دوم كه مى گويد: «أشهَدُ أن لا إله إلاّ اللّه»، معنايش آن است كه: گواهى مى دهم كه هدايتگرى جز خداوند نيست وبراى من، جز خداوند، راهنمايى به سوى دين نيست. و خداوند را شاهد مى گيرم كه من، به يگانگى خداوند، گواهى مى دهم و ساكنان آسمان ها و زمين ها را و هر كه از فرشتگان و مردم را كه در آنها هستند و آنچه از كوه ها و درختان و جنبندگان و حيوانات وحشى را كه در آنها هستند و هر تَر و خشكى را شاهد مى گيرم بر اين كه: من گواهى مى دهم كه هيچ آفريدگارى جز خداوند نيست، و هيچ روزى رسانى و معبودى و زيان آورى و سود رسانى و قبض كننده اى و بسط دهنده اى و عطا كننده اى و خوددارى كننده اى و خيرخواهى و كفايتگرى و شفا دهنده اى و هيچ پيش بَرَنده اى و پس اندازنده اى نيست، جز خدا. آفرينش و كار، از آنِ اوست و همه خير به دست اوست. خجسته است خداوند، پروردگارِ جهانيان.

فاطمه عليهاالسلامـ در احتجاج بر مردم، هنگامى كه فَدَك را از او باز داشتند ـ: گواهى مى دهم كه خدايى جز خداوند نيست، يگانه و بى شريك؛ سخنى كه تأويل آن را، اخلاص و شريك نگرفتن قرار داده و دل ها را به پيوستن به اين سخن، ملزم كرده و انديشه ها را با انديشيدن در آن، روشن ساخته است.

امام باقر عليه السلامـ درباره گفته خداى ـ تبارك وتعالى ـ: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ؛ بگو: او خداى يكتاست» ـ: قُلْ يعنى: با كنار هم چيدن حروفى كه برايت قرائت كرديم، آنچه را به تو وحى كرديم و از آنها باخبرت ساختيم، آشكار كن تا آن كس كه بدان گوش مى سپارد و حضور مى يابد، راه يابد. و «هو (او)»، نامى است كه براى اشاره به غايب وضع شده است: «هاء» از ثبوت خبر مى دهد و «واو» آن، اشاره به غيبتش از حواس دارد، همان گونه كه گفته تو: «هذا (اين)»، اشاره به حاضر نزد حواس دارد و اين، از آن روست كه كافران از خدايان خود با حرف اشاره حاضر و محسوس، خبر دادند و چنين گفتند: اينها خدايان قابل حسّ و درك ما با ديده ها هستند. پس اى محمّد! تو نيز به خدايى كه به او فرا مى خوانى، اشاره كن تا او را ببينيم و دركش كنيم و سرگردان نشويم. پس خداى ـ تبارك و تعالى ـ «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را فرو فرستاد كه «هاء» براى نشان دادن ثبوت است و «واو» براى اشاره به آن كه از ديدرسِ ديده ها و درك حواس، غايب است كه او والاتر از اين است؛ بلكه او درك كننده ديده ها و پديد آورنده حواس است.

امام باقر عليه السلام:دل بستگى به آنچه هست، شرك است و به آنچه نيست، كفر است. شايد مقصود اين باشد كه دل بستگى، تنها شايسته خداست و نبايد كسى را در آن، شريك خدا قرار داد، چه رسد به آن كه به موهومات و معدوم ها دل بسته شد كه به معناى ناسپاسى و پوشاندن حقيقت است.

امام صادق عليه السلام:او يكتا و يگانه (بسيط) است و از خلقش جدا.