آفرينش كوه ها
6 حدیث
امام على عليه السلام:ستايش، خدايى را كه. با صخره ها لرزه زمين را مهار كرد.
عنه عليه السلامـ فِي صِفَةِ الأَرضِ ـ: وعَدَّلَ حَرَكاتِها بِالرّاسِياتِ مِن جَلاميدِها، وذَواتِ الشَّناخيبِ الشُّمِّ مِن صَياخيدِها. ۱
امام على عليه السلامـ در توصيف زمين ـ: و حركات زمين را با صخره هاى استوار و كوه هاى سر برافراشته، پايدار و منظّم ساخت.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 91 عن مسعدة بن صدقة عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 57 ص 112 ح 90.
عنه عليه السلامـ أَيضا ـ: وأَرسى أَرضا يَحمِلُهَا الأَخضَرُ. وجَبَلَ جَلاميدَها ونُشوزَ مُتونِها وأَطوادِها، فَأَرساها في مَراسيها، وأَلزَمَها قَراراتِها، فَمَضَت رُؤوسُها فِي الهَواءِ، ورسَتَ أُصولُها فِي الماءِ، فَأَنهَدَ جِبالَها عَن سُهولِها، وأَساخَ قَواعِدَها في مُتونِ أَقطارِها ومَواضِعِ أَنصابِها، فَأَشهَقَ قِلالَها، وأَطالَ أَنشازَها، وجَعَلَها لِلأَرضِ عِمادا، وأَرَّزها فيها أَوتادا، فَسَكَنَت عَلى حَرَكَتِها من أن تَميدَ بِأَهلِها، أو تَسيخَ بِحَملِها، أو تَزولَ عَن مَواضِعِها، فَسُبحانَ مَن أَمسَكَها بَعدَ مَوَجانِ مِياهِها. ۱
امام على عليه السلامـ همچنين در توصيف زمين ـ: و زمينى را برپا داشت كه [آبى]سبز آن را حمل مى كند. و صخره هاى زمين را آفريد و نيز بلندى ها و پشته هاى آن و كوه هاى گران را. آنها را در جاى خود، استوار كرد و به جايگاه خود، چسباند؛ كوه هايى سر به فلك كشيده كه ريشه در آب دارند. كوه ها را از دشت هاى زمين بيرون كشيد و پايه هاى آنها را در دلِ جاى جاىِ زمين و جايگاه نصبشان فرو كرد، قلّه هايشان را بركشيد و بلندى هاى آنها را برافراشت و ستون زمين قرار داد و چون ميخ در آن، استوارشان ساخت تا زمين با وجود حركتش ساكنانش را نلرزانَد و بار خود را نريزد و از جاى خود نجنبد. منزّه است خدايى كه زمين را از پسِ آن همه امواج آب، نگاه داشت.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 211، بحار الأنوار: ج 57 ص 38 ح 15.
عنه عليه السلام:اللّهُمَّ رَبَّ السَّقفِ المَرفوعِ، وَالجَوِّ المَكفوفِ. ورَبَّ الجِبالِ الرَّواسِي الَّتي جَعَلتَها لِلأَرضِ أَوتادا، ولِلخَلقِ اعتِمادا. ۱
امام على عليه السلام:خدايا! اى پروردگارِ سقف برافراشته و آسمان نگه داشته. و اى پروردگار كوه هاى استوار كه آنها را ميخِ زمين و تكيه گاه مردم قرار دادى!
۱.نهج البلاغة: الخطبة 171، وقعة صفّين: ص 232 نحوه، بحار الأنوار: ج 58 ص 94 ح 16.
الإمام الصادق عليه السلامـ لِلمُفَضَّلِ بنِ عُمَرَ ـ: أُنظُر ـ يا مُفَضَّلُ ـ إِلى هذِهِ الجِبالِ المَركومَةِ مِنَ الطّينِ وَالحِجارَةِ الَّتي يَحسَبُهَا الغافِلونَ فَضلاً لا حاجَةَ إِلَيها، وَالمَنافِعُ فيها كَثيرةٌ؛ فَمِن ذلِكَ أن يَسقُطَ عَلَيها الثُّلوجُ فَيَبقى ۱ في قِلالِها لِمَن يَحتاجُ إِلَيهِ، ويَذوبُ ما ذابَ مِنهُ فَتَجري مِنهُ العُيونُ الغَزيرَةُ الَّتي تَجتَمِعُ مِنها الأَنهارُ العِظامُ، ويَنبُتُ فيها ضُروبٌ مِنَ النَّباتِ وَالعَقاقيرِ الَّتي لا يَنبُتُ مِثلُها فِي السَّهلِ، ويَكونُ فيها كُهوفٌ ومَقايلُ لِلوُحوشِ مِنَ السِّباعِ العادِيَةِ، ويُتَّخَذُ مِنهَا الحُصونُ وَالقِلاعُ المَنيعَةُ لِلتَّحَرُّزِ مِنَ الأَعداءِ، ويُنحَتُ مِنهَا الحِجارَةُ لِلبِناءِ وَالأَرحاءِ، ويوجَدُ فيها
امام صادق عليه السلامـ به مفضّل بن عمر ـ: اى مفضّل! به اين كوه هاى متراكم از گِل و سنگ بنگر كه غافلان، آنها را اضافى و به درد نخور مى پندارند، در حالى كه بهره هاى آنها فراوان است، از جمله آن كه برف بر آنها فرود مى آيد و در قلّه آنها براى رفع نياز مى مانَد و به تدريج، ذوب مى شود و جويبارهاى پُر آب از آنها جارى مى شود كه به هم مى پيوندند و رودهاى بزرگ به وجود مى آيد و انواع گياهان و داروهاى گياهى در آنها مى رويد كه مانند آنها، در دشت نمى رويد و غارها و خوابگاه هايى براى حيوانات وحشى و درندگان در آنها ايجاد شده است و دژها و قلعه هاى جلوگيرنده دشمنان براى محافظت انسان است و از آنها سنگ هايى براى ساختمان و آسياب، كنده مى شود و معادن گوناگون جواهرات در آنها يافت مى شود و ديگر ويژگى هايى كه جز
تفسير القمّي: «وَ تَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَ هِىَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِى أَتْقَنَ كُلَّ شَىْ ءٍ» قالَ: فِعلَ اللّهِ الَّذي أَحكَمَ كُلَّ شَيءٍ. ۱
تفسير القمى: «و كوه ها را كه مى بينى، بى حركت مى پندارى، در حالى كه به سرعت ابر مى روند. كار خداست كه هر چيزى را در كمال اتقان، پديد آورده است» ؛ [يعنى]كار خدا كه هر چيز را استوار و محكم داشته است.
۱.تفسير القمّي: ج 2 ص 131.