درستى
8 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:أمَّا العِلمُ، فَيَتَشَعَّبُ مِنهُ الغِنى وإن كانَ فَقيراً، وَالجودُ وإن كانَ بَخيلاً،
وَالمَهابَةُ وإن كانَ هَيِّناً، وَالسَّلامَةُ وإن كانَ سَقيماً، وَالقُربُ وإن كانَ قَصِيًّا، وَالحَياءُ وإن كانَ صَلِفاً، وَالرِّفعَةُ وإن كانَ وَضيعاً، وَالشَّرَفُ وإن كانَ رَذلاً، وَالحِكمَةُ، وَالحُظوَةُ، فَهذا مايَتَشَعَّبُ لِلعاقِلِ بِعِلمِهِ. فَطوبى لِمَن عَقَلَ وعَلِمَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:و امّا علم؛ اگر چه انسانْ فقير باشد، از آن، توانگرى حاصل
مى شود و اگر چه بخيل باشد، جود، و اگر چه خوار باشد، ابُهت، و اگر چه بيمار باشد، سلامت، و اگر چه دور باشد، نزديكى، و اگر چه هرزه باشد، شرم، و اگر چه پست باشد، والايى، و اگر چه حقير باشد، شرافت و حكمت و منزلت. اينها چيزهايى هستند كه از دانش خردمند برايش به دست مى آيند. پس خوشا به حال آن كه خرد ورزيد و دانست!
۱.تحف العقول: ص 16، بحارالأنوار: ج 1 ص 118 ح 11.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
الإمام عليّ عليه السلام:كُلَّمَا ازدادَ عِلمُ الرَّجُلِ زادَت عِنايَتُهُ بِنَفسِهِ، وبَذَلَ في رِياضَتِها وصَلاحِها جُهدَهُ. ۱
امام على عليه السلام:هر اندازه دانش انسان افزون گردد، توجّه وى نسبت به نفس خود، بيشتر مى شود و در رياضت و اصلاح آن، كوشش بيشترى مبذول مى كند.
۱.غرر الحكم: ح 7204، عيون الحكم والمواعظ: ص 397 ح 6718.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:بِالعِلمِ يَستَقيمُ المُعوَجُّ. ۱
امام على عليه السلام:كژى با دانش، راست مى شود.
۱.غرر الحكم: ح 4234، عيون الحكم والمواعظ: ص 187 ح 3836.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:كَسبُ العِلمِ الزُّهدُ فِي الدُّنيا. ۱
امام على عليه السلام:دستاورد دانش، بى رغبتى به دنياست.
۱.غرر الحكم: ح 7221، عيون الحكم والمواعظ: ص 396 ح 6713.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ ثَمَرَةُ العِلمِ. ۱
امام على عليه السلام:ثمره دانش، فروتنى است.
۱.غرر الحكم: ح 301 و ح 769، عيون الحكم والمواعظ: ص 42 ح 979.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:لِسانُ العِلمِ الصِّدقُ. ۱
امام على عليه السلام:زبان دانش، راستى است.
۱.غرر الحكم: ح 7612، عيون الحكم والمواعظ: ص 419 ح 7092.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:يا طالِبَ العِلمِ، إنَّ العِلمَ ذو فَضائِلَ كَثيرَةٍ؛ فَرَأسُهُ التَّواضُعُ، وعَينُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، واُذُنُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وحِفظُهُ الفَحصُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ الأَشياءِ وَالاُمورِ، ويَدُهُ الرَّحمَةُ، ورِجلُهُ زِيارَةُ العُلَماءِ، وهِمَّتُهُ السَّلامَةُ، وحِكمَتُهُ الوَرَعُ، ومُستَقَرُّهُ النَّجاةُ، وقائِدُهُ العافِيَةُ، ومَركَبُهُ الوَفاءُ، وسِلاحُهُ لينُ الكَلِمَةِ، وسَيفُهُ الرِّضا، وقَوسُهُ المُداراةُ، وجَيشُهُ مُحاوَرَةُ العُلَماءِ، ومالُهُ الأَدَبُ، وذَخيرَتُهُ اجتِنابُ الذُّنوبِ، وزادُهُ المَعروفُ، وماؤُهُ المُوادَعَةُ، ودَليلُهُ الهُدى،
ورَفيقُهُ مَحَبَّةُ الأَخيارِ. ۱
امام على عليه السلام:اى جوياى دانش! دانش، فضيلت هاى بسيارى دارد: سرش فروتنى است، و چشمش دورى از حسد، و گوشش فهم، و زبانش راستى، و حافظه اش جستجو، و دلش خوش نيّتى، و خردش شناخت چيزها و كارها، و دستش رحمت، و پايش ديدار دانشمندان، و همّتش سلامت، و حكمتش پارسايى، و قرارگاهش رهايى، و جلودارش عافيت، و مَركبش وفا، و سلاحش نرمى سخن، و شمشيرش خشنودى، و كمانش سازگارى، و سپاهش گفتگو با دانشمندان، و دارايى اش ادب، و اندوخته اش پرهيز از گناهان، و توشه اش نيكى، و آبش
واگذارى، و رهنمايش هدايت، و يارش دوستى نيكان.
۱.الكافي: ج 1 ص 48 ح 2 عن أبي بصير عن الإمام الصادق عليه السلام، تحف العقول: ص 200 وليس فيه «يا طالب العلم» وفيه «ومأواه» بدل «وماؤه» و «صحبة» بدل «محبّة»، بحارالأنوار: ج 1 ص 175 ح 41؛ كنزالعمّال: ج 10 ص 255 ح 29362.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر
عنه عليه السلام:رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ، وبَصَرُهُ البَراءَةُ مِنَ الحَسَدِ، وسَمعُهُ الفَهمُ، ولِسانُهُ الصِّدقُ، وقَلبُهُ حُسنُ النِّيَّةِ، وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الاُمورِ. ومِن ثَمَراتِهِ: التَّقوى، وَاجتِنابُ الهَوى، وَاتِّباعُ الحَقِّ، ومُجانَبَةُ الذُّنوبِ، ومَوَدَّةُ الإِخوانِ، وَالاِستِماعُ مِنَ العُلَماءِ، وَالقَبولُ مِنهُم.
ومِن ثَمَراتِهِ: تَركُ الاِنتِقامِ عِندَ القُدرَةِ، وَاستِقباحُ مُقارَبَةِ الباطِلِ، وَاستِحسانُ مُتابَعَةِ الحَقِّ، وقَولُ الصِّدقِ، وَالتَّجافي عَن سُرورٍ في غَفلَةٍ، وعَن فِعلِ ما يُعقِبُ نَدامَةً.
وَالعِلمُ يَزيدُ العاقِلَ عَقلاً، ويورِثُ مُتَعَلِّمَهُ صِفاتِ حَمدٍ، فَيَجعَلُ الحَليمَ أميراً، وذَا المَشوَرَةِ وَزيراً، ويَقمَعُ الحِرصَ، ويَخلَعُ
امام على عليه السلام:سرِ دانش، فروتنى است و ديده اش، دورى از حسد و گوشش، فهم و زبانش، راستى و دلش، حُسن نيّت و خردش، شناخت اسباب امور و از ثمره هاى آن، تقوا و دورى از هوا و پيروى حق و فاصله گرفتن از گناهان و دوستى برادران و گوش سپردن به دانشمندان و پذيرش از ايشان.
و از ثمره هاى آن، انتقام نگرفتن هنگام توانايى است و زشت شمردن نزديكى به باطل و نيكو شمردن پيروى از حق و گفتار راست و دورى از خوش حالى غافلانه و كار پشيمان كننده.
و دانش، بر خرد خردمند مى افزايد و براى دانشجو، ويژگى هايى ستايش برانگيز به ارمغان مى آورد. پس بردبار را امير، و صاحب رأى و مشورت را وزير مى گردانَد و آز را ريشه كن مى سازد و نيرنگ را كنار مى زند و بخل را مى ميرانَد و رميده را مهار مى كند و استوارى را پيش مى آورد.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عقلی و علمیعلم حکمت و معرفتآثار علم و حکمت +1 مورد دیگر