نكوهش نادان

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال، بنده اى را فرومايه نكرد، مگر آن كه او را از دانش و ادب، محروم ساخت.

امام على عليه السلام:هنگامى كه خداوند بنده اى را فرومايه كند، دانش را از او باز مى دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دلى كه در آن حكمت نيست، مانند خانه اى ويران است. پس بياموزيد و آموزش دهيد، و بفهميد و نادان نميريد. به راستى كه خداوند، بهانه نادانى (ناآگاهى) را نمى پذيرد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پارساى نادان، [مايه] ريشخند شيطان است.

امام على عليه السلام:بزرگى و بلندى جسم، سودى ندارد، هنگامى كه دل، ويران است.

امام على عليه السلام:مبغوض ترينِ بندگان در نزد خداوند متعال، نادان است؛ چرا كه خداوند، او را از نعمت خردكه بر همه بندگانش ارزانى داشته، محروم كرده است.

امام على عليه السلام:كار نادان، همراه با دشوارى، و دانش او، گم راهى است.

امام على عليه السلام:بدبخت ترينِ مردمان، نادان است.

امام على عليه السلام:نادان، مرده اى در ميان زندگان است.

امام على عليه السلام:نادان، كوچك است، گرچه پير باشد، و دانشمند، بزرگ است، گرچه خردسال باشد.

امام على عليه السلام:نادانى، سنگى است كه از آن، آب نمى جوشد، و درختى است كه چوبش سبز نمى گردد و زمينى است كه در آن، سبزه نمى رويد.

امام على عليه السلام:نادان، در هر حالتى، در زيان است.

امام على عليه السلام:هر نادانى، فتنه زده است.

امام على عليه السلام:نادان، سرگردان است.

امام على عليه السلام:سيطره يافتن نادان، عيب هايش را آشكار مى كند.

امام على عليه السلام:نعمت در دست نادان، مانند گلزارى در زباله دان است.

امام على عليه السلام:هر چه نعمت ها در دست نادانْ نيكوتر باشند، بر زشتى او [بيشتر]مى افزايند.

امام على عليه السلام:نعمت نادان، مانند غريبه اى است كه براى نقل مكان، در حركت است.

امام على عليه السلام:به آن كه از خِرد، بى بهره است، اميدوار مباش.

امام على عليه السلام:زبان نيكوكار، از سفاهت نادان، جلوگيرى مى كند. ۲

امام على عليه السلام:جز تيزى شمشير، نادان را باز نمى دارد.

امام على عليه السلامـ در توبيخ مردمان بصره پس از واقعه جَمَل ـ: زمين شهر شما به آب، نزديك، و از آسمان، دور است و خردهاى شما سبُك، و انديشه هايتان فرومايه است. پس براى تيرانداز، نشانه و براى خورنده، لقمه، و براى درنده، شكاريد.

امام على عليه السلام: با دوست نادان، همنشينى / مكن و از او بپرهيز. چه بسيار نادانى كه هنگام دوستى / انسان هاى بردبار را به نابودى كشاند!

امام باقر عليه السلام:به راستى، دلى كه در آن دانش نيست، مانند سراى ويرانى است كه آباد كننده اى ندارد.

امام عسكرى عليه السلام:تربيت نادان و باز گرداندن عادت كرده [به چيزى] از عادتش، مانند معجزه است.

لقمان عليه السلام:اگر حكيمى تو را كتك بزند و بيازارد، بهتر از آن است كه شخصى نادان، تن تو را با روغنى خوش بو روغن مالى كند.