آفرينش خوشبختى و بدبختى پيش از آفرينش مردمان
2 حدیث
المحاسن عن مَنصورِ بنِ حازِمٍ:قلتُ لأبي عبدِ اللّهِ عليه السلام: لَم تُجِبني مُنذُ سِنينَ عنِ الشَّقاءِ و السَّعادَةِ، أنَّهُما كانا من قَبلِ أن يَخلُقَ اللّهُ الخَلقَ؟ قالَ: بَلى، و أنا الساعَةَ أقُولُهُ. قُلتُ: فَأخبِرْني عنِ السَّعيدِ هَل أبغَضَهُ اللّهُ على حالٍ مِن الحالاتِ؟ فقالَ: لو أبغَضَهُ على حالٍ مِن الحالاتِ لَما ألطَفَ لَهُ حتّى يُخْرِجَهُ مِن حالٍ إلى حالٍ فَيَجعَلَهُ سَعيدا. قُلتُ: فَأخبِرْني عنِ الشَّقِيِّ هَل أحَبَّهُ اللّهُ على حالٍ مِن الحالاتِ؟ فقال: لو أحَبَّهُ. ما تَرَكَهُ شَقيّا. ۱
المحاسنـ به نقل از منصور بن حازم ـ: به امام صادق عليه السلام گفتم: آيا شقاوت و سعادت پيش از آن كه خداوند خلايق را بيافريند وجود داشته اند؟ حضرت فرمود: آرى، و اينك من آن را [برايت] مى گويم. عرض كردم: پس، مرا خبر ده كه آيا خداوند انسانِ خوشبخت را در هيچ حالتى از حالات دشمنش مى دارد؟ فرمود: اگر موردى از موارد او را دشمن مى داشت، با نظر لطف خود او را از حالتى به حالتى در نمى آورد و خوشبختش نمى كرد. عرض كردم: مرا خبر ده از بدبخت كه آيا حالى از حالات هست كه خداوند او را در آن حالت دوست بدارد؟ فرمود: اگر او را در حالتى از حالت ها دوستش مى داشت. بدبخت رهايش نمى كرد.
۱.المحاسن: 1/436/1010.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنّ اللّهَ عَزَّ و جلَّ خَلَقَ السَّعادَةَ و الشَّقاوَةَ قَبلَ أن يَخلُقَ خَلْقَهُ، فَمَن عَلِمَهُ اللّهُ سَعيدا لَم يُبغِضْهُ أبَدا، و إن عَمِلَ شَرّا أبغَضَ عَمَلَهُ و لَم يُبغِضْهُ، و إن كانَ عَلِمَهُ شَقِيّا لَم يُحِبَّهُ أبدا، و إن عَمِلَ صالحا أحَبَّ عَمَلَهُ و أبغَضَهُ لِما يَصِيرُ إلَيهِ. ۱
امام صادق عليه السلام:خداوند عزّ و جلّ پيش از آن كه خلق خود را بيافريند خوشبختى و شور بختى را آفريد؛ پس خداوند كسى را كه بداند خوشبخت است، دشمن نمى دارد و چنانچه كار بدى انجام دهد، كارش را دشمن مى دارد اما خود او را دشمن نمى دارد و هرگاه بداند بدبخت است، هرگز او را دوست نمى دارد و چنانچه كار خوبى انجام دهد، كارش را دوست مى دارد اما به خاطر سرنوشتش وى را نا خوش مى دارد.
۱.التوحيد: 357/5.