پرهيز دادن از ساختن بيش از نياز

5 حدیث
تنبيه الخواطر عن أنس رفعه:رَأى رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله قُبَّةً مُشرِفَةً فَسَألَ عَنها فقِيلَ: لِفُلانٍ الأنصارِيِّ، فَجاءَ فَسَلَّمَ علَيهِ فَأعرَضَ عَنهُ، فَشَكا ذلكَ إلى أصحابِهِ فقالوا: خَرَجَ فَرَأى قُبَّتَكَ! فَهَدَمَها حتّى سَوّاها بِالأرضِ، فَاُخبِرَ بذلكَ، [فقالَ:] ۱ أما إنّ كُلَّ بِناءٍ وبالٌ على صاحِبِها إلاّ ما لا بُدَّ مِنهُ. ۲
تنبيه الخواطر به نقل از اَنَس كه سندش را به معصوم عليه السلام مى رساند:رسول خدا صلى الله عليه و آله چشمش به خانه گنبدىِ بلندى افتاد. درباره صاحب آن پرسيد، عرض شد: از فلان مرد انصارى است. آن مرد آمد و به پيامبر سلام كرد، اما رسول خدا صلى الله عليه و آله از او روى گرداند. آن مرد نزد اصحاب پيامبر از اين برخورد حضرت گله كرد؛ اصحاب گفتند: [علّتش اين است كه]رسول خدا صلى الله عليه و آله بيرون آمد و چشمش به خانه گنبدى تو افتاد. پس، آن مرد انصارى خانه را ويران و با خاك يكسان كرد و اين خبر به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد، [فرمود:] بدانيد كه هر ساختمانى وبال صاحب آن است، مگر آنچه چاره اى از آن نباشد.
۱.ما بين المعقوفين إضافة منّا يقتضيها السياق.
۲.تنبيه الخواطر: 1 / 71.
بحار الأنوار عن عبد اللّهِ بنِ عبّاسٍ عن رسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله:مَن بَنى بُنيانا رِياءً و سُمعَةً حَمَلَهُ يَومَ القِيامَةِ إلى سَبعِ أرَضِينَ، ثُمّ يُطَوِّقُهُ نارا تُوقَدُ في عُنُقِهِ، ثُمّ يُرمى بهِ في النارِ. فقُلنا: يا رسولَ اللّهِ، كَيفَ يَبنِي رِياءً و سُمعةً؟ قالَ: يَبني فَضلاً على ما يَكفِيهِ أو يَبني مُباهاةً. ۱
بحار الأنوار به نقل از عبد اللّه بن عبّاس:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: كسى كه براى خودنمايى و شهرت ساختمانى بسازد، در روز قيامت آن را بر پشت خود تا هفت زمين حمل مى كند و سپس به صورت طوقى از آتش فروزان، در گردن او در مى آيد و آن گاه در آتش پرت مى شود. عرض كرديم: اى رسول خدا! چگونه براى خودنمايى و شهرت مى سازد؟ فرمود: اضافه بر نياز و كفايتش يا براى فخر فروشى مى سازد.
۱.بحار الأنوار: 76/360/30.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:مَعاشِرَ الناسِ (المُسلمينَ)، اِتَّقُوا اللّهَ، فَكَم مِن مُؤَمِّلٍ ما لا يَبلُغُهُ، و بانٍ ما لا يَسكُنُهُ، و جامعٍ ما سَوفَ يَترُكُهُ. ۱
امام على عليه السلام:اى مردم (مسلمانان)! از خدا بترسيد؛ زيرا بسا كسى كه آرزويى دارد و به آن نمى رسد و بنايى مى سازد و در آن سكونت نمى كند و مالى گرد مى آورد و بزودى آن را رها مى كند [مى رود].
۱.نهج البلاغة: الحكمة 344.
عنه عليه السلام:مِنَ العَناءِ أنَّ المَرءَ يَجمَعُ ما لا يَأكُلُ و يَبنِي ما لا يَسكُنُ، ثُمّ يَخرُجُ إلى اللّهِ تعالى لا مالاً حَمَلَ، و لا بِناءً نَقَلَ! ۱
امام على عليه السلام:يكى از رنجها اين است كه انسان چيزى را فراهم آورد كه نمى خورد و بنايى بسازد كه در آن سكونت نمى كند و سپس به جانب خداوند متعال مى رود در حالى كه نه مالى با خود مى برد و نه ساختمانى منتقل مى كند!
۱.نهج البلاغة: الخطبة 114.
المحاسن عَن سُليمانَ بنِ أبي شيخٍ يَرفَعُهُ:مَرَّ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام بِبابِ رَجُلٍ قَد بَناهُ مِن آجُرٍّ، فقالَ: لِمَن هذا البابُ؟ قيلَ: لِمَغرورٍ الفُلانِيِّ، ثُمّ مَرَّ ببابٍ آخَرَ قد بَناهُ صاحِبُهُ بِالآجُرِّ، قالَ: هذا مَغرورٌ آخَرُ. ۱
المحاسن به نقل از سليمان بن أبى شيخ، كه سند حديث را به معصوم عليه السلام رسانده است:امام على عليه السلام از كنار خانه مردى گذشت كه آن را از آجر ساخته بود. پرسيد: اين خانه از كيست؟ عرض شد: از فلان فريب خورده [ى دنيا]؛ بعد از كنار خانه ديگرى گذشت كه صاحب آن نيز آن را از آجر ساخته بود. فرمود: اين هم يك فريب خورده ديگر.
۱.المحاسن: 2/445/2529.