حدیث دربارهفقير

علل الشرائع عن ابنِ عبّاسٍـ لَمّا سُئلَ عن قَولِ اللّهِ: «أ لَمْ يَجِدْكَ يَتيما فآوَى» ـ: إنّما سُمِّي يَتيما لأنّهُ لم يَكُن لَهُ نَظيرٌ على وَجهِ الأرضِ مِن الأوَّلِينَ و الآخِرينَ، فقالَ عَزَّ و جلَّ مُمتَنّا علَيهِ نِعَمَهُ: «أ لَمْ يَجِدْكَ يَتيما» أي وَحيدا لا نَظيرَ لَكَ، «فآوَى» إلَيكَ النّاسَ، و عَرَّفَهُم فَضلَكَ حتّى عَرَفوكَ. ۱
علل الشرائعـ به نقل از ابن عبّاس در پاسخ به سؤال از آيه «آيا تو را يتيم نيافت و پناه داد» ـ: در حقيقت رسول خدا از آن رو يتيم ناميده شده كه در پهنه زمين هيچ كس، از اوّلين و آخرين، نظير او نبود. لذا خداوند عزّ و جلّ با بر شمردن نعمت هاى خود بر آن حضرت منّت نهاده مى فرمايد: «مگر نه اين كه تو را يتيم يافت» يعنى يگانه و بى مانند «پس، پناه داد» يعنى مردم را به سوى تو كشاند و فضيلت و ارزش تو را به ايشان شناساند و آنها تو را شناختند.
۱.علل الشرائع: 130 / 1.

احادیث دیگر این موضوع

۴
امام على عليه السلامـ در وصف پيامبران ـفرمود: آنان جماعتى مستضعف بودند و خداوند ايشان را با گرسنگى آزمود و با رنج و مشقّت امتحانشان فرمود. اما خداوند سبحان فرستادگان خود را صاحبان اراده هاى نيرومند قرار داد و از نظر حالات ظاهرى ضعيف و فقير اما توأم با قناعتى كه دل ها و چشم ها را پر از بى نيازى مى كرد و همراه با نيازمندى و فقرى كه چشم ها و گوش ها را از ناراحتى لبريز مى ساخت. در مناقب ابن شهر آشوب آمده است: آن حضرت از ويژگى هاى مردمان ضعيف و تهيدست برخوردار بود؛ ويژگى هايى كه اگر بخشى از آنها در شخصى باشد، كارش پريشان مى شود. آن حضرت يتيم و فقير و ناتوان و تنها و غريب بود، نه قلعه و حصارى داشت و نه شكوه و شوكتى، و دشمن بسيار داشت، با همه اين احوال، منزلتى والا و جايگاهى بلند يافت و اين خود نشان و دليل بر نبوّت او شد. صحرانشين خَشِن و درشت خوى هرگاه چهره بزرگوارانه آن حضرت را مى ديد، مى گفت: به خدا قسم كه اين، چهره آدم دروغگو نيست. در سختى هاى زمانِ تحت تعقيب، استوار و نستوه بود و در شدايد و دشوارى ها به گاه جنگ و غارتگرى هاى دشمن، پايدار و شكيبا بود. به دنيا بى اعتنا بود و به آخرت مشتاق. بنا بر اين، فرمانروايى او استوار و پا برجا گشت.