نكوهش خُلف وعده
8 حدیث
الإمامُ الكاظمُ عليه السلامـ لِرجُلٍ قالَ لَهُ: عِدْني ـ: كَيفَ أعِدُكَ و أنا لِما لا أرجو أرجى مِنّي لِما أرجو؟! ۱
امام كاظم عليه السلامـ به مردى كه عرض كرد به من وعده (قول) بده ـفرمود: چگونه به تو وعده (قول) دهم، در حالى كه به آنچه اميد ندارم اميدوارترم از آنچه بدان اميدوارم؟!
۱.كتاب من لا يحضره الفقيه: 3/165/3610.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:عِدَةُ المُؤمنِ نَذرٌ لا كَفّارَةَ لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:وعده مؤمن نذرى است كه كفّاره اى برايش [متصوّر]نيست.
۱.بحار الأنوار: 75/96/17.
عنه صلى الله عليه و آله:إذا وَعَدَ الرّجُلُ أخاهُ، و مِن نِيَّتِهِ أن يَفِيَ لَهُ فلَم يَفِ و لَم يَجِئْ لِلمِيعادِ، فلا إثمَ علَيهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هرگاه انسان به برادرش و عده اى دهد و نيّتش آن باشد كه بدان وفا كند اما وفا نكند و وعده را به جا نياورد، گناهى بر او نيست.
۱.كنز العمّال: 6869.
عنه صلى الله عليه و آله:لَيس الخُلفُ أن يَعِد الرّجُلُ و مِن نِيَّتِهِ أن يَفيَ، و لكنَّ الخُلفَ أن يَعِدَ الرّجُلُ و مِن نِيَّتِهِ أن لا يَفِيَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خُلف وعده اين نيست كه آدمى و عده اى دهد و نيّتش اين باشد كه بدان وفا كند، بلكه خُلف وعده آن است كه انسان و عده اى دهد و قصد انجام آن را نداشته باشد.
۱.كنز العمّال: 6871.
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ مِن كِتابِهِ للأشتَرِ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ ـ: و إيّاكَ و المَنَّ على رَعِيَّتِكَ بإحسانِكَ، أو التَّزَيُّدِ فيما كانَ مِن فِعلِكَ، أو أن تَعِدَهُم فتُتبِعَ مَوعِدَكَ بخُلفِكَ؛ فإنّ المَنَّ يُبطِلُ الإحسانَ، و التَّزَيُّدَ يَذهَبُ بِنُورِ الحَقِّ، و الخُلفَ يُوجِبُ المَقتَ عِندَ اللّهِ و النّاسِ، قالَ اللّهُ تعالى: «كَبُرَ مَقْتا عِندَ اللّهِ أنْ تَقُولوا ما لا تَفْعَلُونَ» . ۱
امام على عليه السلامـ در فرمان استاندارى مصر به مالك اشتر ـنوشت: مبادا به خاطر خدماتت، بر رعيّت خود منّت گذارى يا كارهاى خود را بيش از آنچه هست جلوه دهى يا به مردم وعده دهى و به وعده ات عمل نكنى؛ زيرا منّت نهادن، احسان را بى اجر مى كند و بزرگ جلوه دادن كارهايى كه مى كنى، نور حق (حقيقت) را مى برد و به كار نبستن وعده، باعث خشم خدا و مردم مى شود. خداوند متعال مى فرمايد: «نزد خداوند بسيار مبغوض است كه چيزى بگوييد و به آن عمل نكنيد».
۱.نهج البلاغة: الكتاب 53.
عنه عليه السلام:كانَ لي فيما مَضى أخٌ في اللّهِ. و كانَ يَقولُ ما يَفعَلُ، و لا يَقولُ ما لا يَفعَلُ. ۱
امام على عليه السلام:در گذشته برادرى دينى داشتم. چيزى مى گفت كه بدان عمل مى كرد و آنچه را كه بدان عمل نمى كرد نمى گفت.
۱.نهج البلاغة: الحكمة 289.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:عِدَةُ المُؤمنِ أخاهُ نَذرٌ لا كَفّارَةَ لَهُ، فمَن أخلَفَ فبِخُلفِ اللّهِ بَدأَ، و لِمَقتِهِ تَعَرَّضَ، و ذلكَ قَولُهُ: «يا أيُّها الّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولونَ ما لا تَفْعَلُونَ» . ۱
امام صادق عليه السلام:وعده مؤمن نذرى است كه كفّاره اى برايش [متصوّر] نيست؛ زيرا هر كه خُلف وعده كند، قبل از هر چيز با خدا خُلف وعده كرده و خود را در معرض خشم و دشمنى او قرار داده است و اين سخن خداوند متعال است آنجا كه مى فرمايد: «اى كسانى كه ايمان آورده ايد! چرا چيزى مى گوييد كه انجام نمى دهيد؟».
۱.الكافي: 2/363/1.
الإمامُ الكاظمُ عليه السلام:إذا وَعَدتُمُ الصِّغارَ فأوفُوا لَهُم؛ فإنَّهُم يَرَونَ أنّكُم أنتُمُ الّذينَ تَرزُقونَهُم، و إنّ اللّهَ لا يَغضَبُ بشَيءٍ كغَضَبِهِ لِلنِّساءِ و الصِّبيانِ. ۱
امام كاظم عليه السلام:هرگاه به كودكان و عده اى داديد به آن عمل كنيد؛ زيرا آنها فكر مى كنند اين شما هستيد كه به آنها روزى مى دهيد و خداوند به اندازه اى كه براى زنان و كودكان خشم مى گيرد، براى هيچ چيز به خشم نمى آيد.
۱.بحار الأنوار: 104/73/23.