حدیث دربارهخدا بى آغاز و انجام است

الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ لَمّا سُئلَ عَن تَفسيرِ «الآخِرِ» في قَولِهِ تَعالى: «هُوَ الأوَّلُ و الآخِرُ» ۱ ـ: إنَّهُ لَيسَ شَيءٌ إلاّ يَبيدُ، أو يَتغَيّرُ، أو يَدخُلُهُ الغِيَرُ و الزَّوالُ، أو يَنتَقِلُ مِن لَونٍ إلى لَونٍ، و مِن هَيئَةٍ إلى هَيئَةٍ، و من صِفَةٍ إلى صِفَةٍ، و مِن زِيادَةٍ إلى نُقصانٍ، و مِن نُقصانٍ إلى زِيادَةٍ، إلاّ رَبَّ العالَمينَ؛ فإنَّهُ لَم يَزَلْ و لا يَزالُ واحِدا، هُوَ الأوَّلُ قَبلَ كُلِّ شَيءٍ، و هُوَ الآخِرُ عَلى ما لَم يَزَلْ. ۲

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به سؤال از «آخر» در آيه «اوست اوّل و آخر» ـفرمود: هيچ چيز نيست مگر اين كه نابود مى شود يا دگرگون مى گردد يا تغيير و زوال [از خارج] به او راه مى يابد يا از رنگى به رنگى و از شكلى به شكلى و از صفتى به صفتى ديگر در مى آيد و از فزونى به كاستى مى گرايد و از كاستى به فزونى، مگر پروردگار جهانيان كه هميشه بر يك حالت بوده و خواهد بود. او اوّل است و پيش از هر چيز بوده و آخر است به همان گونه كه در ازل بوده است.

۱.الحديد: 3.

۲.التوحيد: 314/2.

کلیدواژه‌ها خدا شناسی خدا بی آغاز و انجام است

احادیث دیگر این موضوع

امام رضا عليه السلامـ درباره آيه «روزى كه آن واقعه عظيم پديدار شود و آنها را به سجود فراخوانند» ـفرمود: پرده اى از نور كنار زده مى شود و مؤمنان به سجده مى افتند.

امام على عليه السلام:نه اوّليّت او را آغازى است و نه ابديّتش را پايانى. او نخستين است و پيوسته بوده و ماناست و سرآمدى ندارد. درباره او نمى توان گفت: «از كى بوده؟» و نمى توان ضرب الاجلى با لفظ «تا» برايش تعيين كرد. پيش از هر پايان و مدتى و هر شمارش و شمارى بوده است.

امام على عليه السلام:سپاس و ستايش خداى را كه نخستين است و هيچ چيز پيش از او نبوده و آخرين است و چيزى بعد از او نيست.

امام على عليه السلام:اوّلى است كه پايانى ندارد، تا به نهايت رسد و او را آخرى نيست كه پايان پذيرد.

امام على عليه السلام:سپاس و ستايش خدا را سزد كه حالى از او بر حال ديگرش پيشى نگرفته است، تا اوّل باشد پيش از آن كه آخر باشد.

امام على عليه السلام:سپاس و ستايش خداى را كه اول است پيش از هر اوّلى و آخر است بعد از هر آخرى و به سبب اول بودنش لازم است كه او را آغازى نباشد و به سبب آخر بودنش واجب است كه او را پايان و آخرى نباشد.

امام على عليه السلام:هيچ گاه زوال نپذيرد و همواره بوده است؛ پيش از همه چيز بوده بى آن كه او را آغازى باشد و پس از همه چيز هست بى آن كه نهايت و پايانى داشته باشد.

امام على عليه السلامـ در پاسخ به مردى يهودى كه پرسيد: پروردگار عزّ و جلّ ما از كى بوده است؟ ـفرمود: اى يهودى! چنين نبوده كه پروردگار ما نبوده و سپس بود شده باشد. سؤال «از كى بوده؟» تنها درباره موجودى به كار مى رود كه نبوده و سپس بود شده است. خدا موجود است بى آن كه حادث باشد. همواره بوده و قبل و نقطه آغازى ندارد. پيش از پيش است و پيش از نقطه نهايت [در جانب ازل]. غايت و نقطه پايان به او ختم مى شود، او پايان هر پايانى است.