پيشواى متعصّبان

3 حدیث
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ في ذَمِّ إبليسَ ـ: فافتَخَرَ عَلى آدَمَ بِخَلقِهِ، و تَعَصَّبَ عَلَيهِ لأِصلِهِ، فعَدُوُّ اللّهِ إمامُ المُتَعَصِّبينَ، و سَلَفُ المُستَكبِرينَ، الّذي وَضَعَ أساسَ العَصَبِيَّةِ، و نازَعَ اللّهَ رِداءَ الجَـبريَّـةِ، و ادَّرَعَ لِباسَ التَّعَزُّزِ، و خَلَعَ قِناعَ التَّذَلُّلِ. ۱
امام على عليه السلامـ در نكوهش ابليس ـفرمود: به سبب آفرينش خود [از آتش]بر آدم فخر فروخت و به خاطر اصل و گوهرش عليه او عصبيّت ورزيد. پس، اين دشمن خدا پيشواى متعصّبان و سر سلسله مستكبران و خود بزرگ بينان است و همو عصبيّت را پايه گذارى كرد و بر سر رداى جبروتى و كبريا با خدا به كشمكش برخاست و جامه عزّت و نخوت [كه خاص خداوند است]پوشيد و نقاب فروتنى را به دور افكند.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.
عنه عليه السلامـ أيضا ـ: اِعتَرَتهُ الحَمِيَّةُ، و غَلَبَت عَلَيهِ الشَّقوَةُ، و تَعَزَّزَ بِخِلقَةِ النّارِ، و استَوهَنَ خَلقَ الصَّلصالِ. ۱
امام على عليه السلامـ نيز در نكوهش شيطان ـفرمود: عصبيّت و كبر او را فرا گرفت و شور بختى بر او چيره گشت و به آفرينش خود از آتش نازيد و آفرينش آدم از گِلِ خشكيده را خوار و بى مقدار شمرد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 1.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنَّ المَلائكَةَ كانوا يَحسَبونَ أنَّ إبليسَ مِنهُم، و كانَ في عِلمِ اللّهِ أنَّهُ لَيسَ مِنهُم، فاستَخرَجَ ما في نَفسِهِ بِالحَمِيَّةِ و الغَضَبِ فقالَ: خَلَقتَني مِن نارٍ و خَلَقتَهُ مِن طينٍ! ۱
امام صادق عليه السلام:فرشتگان گمان مى كردند كه ابليس از آنان است و خدا مى دانست كه از شمار آنها نيست. پس، او به سبب عصبيّت و كبر و خشم، آن چه را در درونش بود بيرون ريخت و گفت: مرا از آتش آفريدى و او را از گِل آفريدى.
۱.الكافي: 2/308/6.