كسانى كه شايسته مشورت نيستند
7 حدیث
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آلهـ للامام عليّ عليه السلام ـ: يا عليُّ، لا تُشاوِرْ جَبانا فإنّهُ يُضَيِّقُ علَيكَ المَخرَجَ، و لا تُشاوِرِ البَخيلَ فإنّهُ يَقْصُرُ بكَ عن غايَتِكَ، و لا تُشاوِرْ حَريصا فإنّهُ يُزَيِّنُ لكَ شَرَها. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به امام على عليه السلام ـ: اى على! با ترسو مشورت مكن؛ زيرا او راه حل مشكل را بر تو تنگ مى كند و با بخيل مشورت مكن؛ زيرا او تو را از هدفت باز مى دارد و با آدم حريص مشورت مكن؛ زيرا او آزمندى را در نظرت نيكو جلوه مى دهد.
۱.علل الشرائع: 559/1.
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ مِن كتابِهِ للأشتَرِ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ ـ: لا تُدخِلَنَّ في مَشورَتِكَ بَخِيلاً يَعِدلُ بكَ عَنِ الفَضلِ و يَعِدُكَ الفَقرَ، و لا جَبانا يُضعِفُكَ عنِ الاُمورِ، و لا حَريصا يُزَيِّنُ لكَ الشَّرَهَ بِالجَورِ. ۱
امام على عليه السلامـ در فرمان حكومت مصر به مالك اشتر ـنوشت: در مشورت خود نه بخيل را داخل گردان؛ كه او تو را از نيكى و بخشش كردن باز مى دارد و از تنگدستى مى ترساند، و نه ترسو را، چه او تو را در اقدام به كارها، سست مى كند، و نه آزمند را، چون طمع ورزى ستمگرانه را در نظرت بيارايد.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 53.
عنه عليه السلام:لا تُدخِلَنَّ في مَشورَتِكَ بَخيلاً؛ فَيَعدِلَ بكَ عَنِ القَصدِ و يَعِدَكَ الفَقرَ. ۱
امام على عليه السلام:در مشورت خود بخيل را داخل مگردان كه تو را از حق و ميانه روى باز مى دارد و از فقر مى ترساند.
۱.غرر الحكم: 10348.
عنه عليه السلام:لا تُشرِكَنَّ في رَأيِكَ جَبانا، يُضَعِّفْكَ عنِ الأمرِ، و يُعَظِّمْ علَيكَ ما لَيسَ بِعَظيمٍ. ۱
امام على عليه السلام:زنهار، در [رأى و] انديشه خود ترسو را شريك مگردان كه اراده تو را در انجام كارها به ضعف مى كشاند و آنچه را كه بزرگ نيست در نظرت بزرگ مى نماياند.
۱.غرر الحكم: 10349.
عنه عليه السلام:لا تَستَشِرِ الكَذّابَ؛ فإنّهُ كالسَّرابِ: يُقَرِّبُ علَيكَ البَعيدَ و يُبَعِّدُ علَيكَ القَريبَ. ۱
امام على عليه السلام:با دروغگو مشورت مكن؛ چون دروغگو، مانند سراب، دور را در نظرت نزديك نشان مى دهد و نزديك را دور.
۱.غرر الحكم: 10351.
عنه عليه السلام:إيّاكَ و مُشاوَرَةَ النِّساءِ إلاّ مَن جُرِّبَتْ بكَمالِ عَقلٍ؛ فإنّ رَأيَهُنَّ يَجُرُّ إلَى الأفَنِ، و عَزمَهُنَّ إلى وَهَنٍ. ۱
امام على عليه السلام:از مشورت كردن با زنان بپرهيز، مگر آن كه زنى به كمالِ عقل آزموده شده باشد؛ چرا كه رأى زنان به كاستى مى كشاند، و عزمشان به سستى.
۱.بحار الأنوار: 103/253/56.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:لا تُشاوِرْ أحمَقَ، و لا تَستَعِنْ بِكَذّابٍ، و لا تَثِقْ بمَوَدَّةِ مَلولٍ؛ فإنّ الكَذّابَ يُقَرِّبُ لكَ البَعيدَ و يُبَعِّدُ لكَ القَريبَ، و الأحمَقَ يُجهِدُ لكَ نَفسَهُ و لا يَبلُغُ ما تُرِيدُ، و المَلولَ أوثَقَ ما كُنتَ بهِ خَذَلَكَ، و أوصَلَ ما كُنتَ لَهُ قَطَعَكَ. ۱
امام صادق عليه السلام:با احمق مشورت مكن و از دروغگو كمك مگير و به دوستى آدم افسرده تكيه مكن؛ زيرا دروغگو دور را نزديك و نزديك را در نظرت دور جلوه مى دهد، و احمق خودش را براى تو خسته مى كند، امّا به آنچه مى خواهى نمى رساندت، و آدم افسرده در زمانى كه كاملاً به او اعتماد دارى، تنهايت مى گذارد و در اوج ارتباطت با او، از تو مى بُرد.
۱.تحف العقول: 316.