مرز صدقه
8 حدیث
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:المُعتَدي في الصَّدقةِ كَمانِعِها. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسى كه در صدقه دادن از حد بگذراند، مانند كسى است كه صدقه ندهد.
۱.كنز العمّال: 16246.
عنه صلى الله عليه و آلهـ في وَصِيَّتِهِ لِعَلِيٍّ عليه السلام ـ: أمّا الصَّدَقةُ فَجُهدَكَ حتّى تَقولَ: قد أسرَفتُ و لَم تُسرِفْ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به على عليه السلام ـفرمود: صدقه آن است كه تا توان دارى ببخشى، چندان كه بگويى: اسراف كردم؛ ولى اسراف نكرده باشى.
۱.بحار الأنوار: 77/69/8.
عنه صلى الله عليه و آله:أنفِقُوا و ارضَخُوا، و لا تُحصُوا فَيُحصى علَيكُم، و لا تُوعُوا فَيُوعى علَيكُم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:انفاق كنيد و ببخشيد و شمارش نكنيد كه درباره شما شمارش مى شود، و خسّت نورزيد كه درباره شما خسّت ورزيده مى شود.
۱.كنز العمّال: 16138.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ في قولِهِ تعالى: «و لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولةً إلى عُنُقِكَ و لا تَبْسُطْها كُلَّ البَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْما مَحْسُوْرا» ـ: الإحْسارُ الفاقَةُ. ۱
امام صادق عليه السلامـ درباره آيه: «و دستت را به گردنت بسته مدار و آن را به تمامى نيز مگشاى كه ملامت ديده و حسرت زده بنشينى» ـفرمود: حسرت، به معناى تهيدستى است.
۱.الكافي: 4/55/6.
امام صادق عليه السلام:اگر مردى دار و ندار خود را در راهى از راههاى خدا انفاق كند، كار پسنديده و موفقيت آميزى نكرده است؛ مگر نه اين كه خداوند متعال مى فرمايد: «با دستهايتان خود را به هلاكت ميندازيد و نيكى كنيد كه خداوند نيكوكاران را دوست دارد»؟ مقصود [از نيكوكاران]افراد ميانه رو هستند.
عنه عليه السلام:لا تَدخُـلْ لأِخِيـكَ في أمـرٍ مَضَرَّتُهُ علَيكَ أعظَمُ مِن مَنفَعَتِهِ لَهُ. ۱
امام صادق عليه السلام:به خاطر برادرت دست به كارى مزن كه زيان آن كار براى تو، بيش از سودش براى او باشد. ۲
الإمامُ الكاظمُ عليه السلام:لا تَبذُلْ لإِخوانِكَ مِن نفسِكَ ما ضَرُّهُ علَيكَ أكثَرُ مِن مَنفَعَتِهِ لَهُم. ۱
امام كاظم عليه السلام:به برادرانت از خود، چيزى مبخش كه زيان آن براى تو بيشتر از سودش براى آنان است.
۱.الكافي: 4/ 33/2، انظر وسائل الشيعة: 11/543 باب 10.
الدرّ المنثور عن ابن عباس:إنَّ نَفَرا مِن الصَّحابَةِ حينَ اُمِرُوا بالنَّفقَةِ في سَبيلِ اللّهِ أتَوا النبيَّ صلى الله عليه و آله فقالوا: إنّا لا نَدرِي ما هذه النَّفَقةُ التي اُمِرنا بها في أموالِنا فما نُنفِقُ مِنها؟ فَأنزَلَ اللّهُ «و يَسْألُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ العَفْوَ» ، و كانَ قَبلَ ذلكَ يُنفِقُ مالَهُ حتّى ما يَجِدُ ما يَتَصَدَّقُ بهِ، و لا مالاً يَأكُلُ حتّى يُتَصَدَّقَ علَيهِ. ۱
الدرّ المنثورـ به نقل از ابن عباس ـ: هنگامى كه فرمان انفاق در راه خدا رسيد، گروهى از صحابه نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و عرض كردند: اين انفاقى كه فرمان يافته ايم تا از اموال خود بكنيم نمى دانيم چيست؛ چقدر از آن را انفاق كنيم؟ پس خداوند اين آيه را نازل فرمود: «از تو مى پرسند چه انفاق كنند، بگو: مازاد را». تا پيش از اين آيه، مرد از مال خود چندان انفاق مى كرد كه ديگر چيزى پيدا نمى كرد تا صدقه بدهد و حتى غذايى براى خوردن خودش باقى نمى ماند به طورى كه به او صدقه مى دادند.
۱.الدرّ المنثور: 1/607.