حدیث دربارهدشوارى به دست آوردن مال حلال

الكافي عن أبي جعفر الفَزاري:دَعا أبو عبدِ اللّهِ عليه السلام مَولىً لَهُ يقالُ لَه: مُصادِفٌ، فأعْطاهُ ألْفَ دِينارٍ و قالَ لَهُ: تَجَهَّزْ حتّى تَخرُجَ إلى مِصرَ، فإنّ عِيالي قد كَثُروا. فلَمّا دنَوا من مِصرَ اسْتَقْبلَتْهُم قافِلَةٌ. فأخْبَروهُم أنّهُ لَيس بمِصرَ مِنهُ شَيءٌ، فتَحالَفوا و تَعاقَدوا على أن لا يَنْقُصوا مَتاعَهُم مِن رِبحِ الدِّينارِ دِينارا، فلَمّا قَبَضوا أمْوالَهُم و انْصَرَفوا إلى المَدينةِ، فدَخلَ مُصادِفٌ على أبي عبدِ اللّهِ عليه السلام و مَعهُ كِيسانِ، في كُلِّ واحدٍ ألفُ دِينارٍ، فقالَ: جُعِلتُ فِداكَ هذا رأسُ المالِ، و هذا الآخَرُ رِبحٌ، فقالَ: إنّ هذا الرِّبحَ كثيرٌ، و لكنْ ما صَنَعْتَهُ في المَتاعِ؟ فحَدَّثَهُ كيفَ صَنَعوا و كيفَ تَحالَفوا، فقالَ: سُبحانَ اللّهِ! تَحْلِفونَ على قَومٍ مُسلِمينَ ألاّ تَبِيعُوهُم إلاّ رِبْحَ الدِّينار دِينارا؟! ثُمّ أخَذَ أحدَ الْكِيسَيْنِ فقالَ: هذا رأسُ مالي، و لا حاجةَ لنا في هذا الرِّبحِ. ثُمَّ قالَ: يا مُصادِفُ! مُجادَلَةُ ۱ السُّيوفِ أهْوَنُ من طَلَبِ الحَلالِ. ۲
الكافيـ به نقل از ابو جعفر فزارى ـ: امام صادق عليه السلام غلام خود، مُصادِف را فرا خواند و هزار دينار به او داد و فرمود: آماده شو كه [براى تجارت] به مصر بروى، چون عائله ام زياد شده است. وقتى به مصر نزديك شدند، كاروانى به استقبال آنها آمد. و به اطلاعشان رساندند كه كالاهاى آنها در مصر كمياب است، و با هم پيمان بستند كه كالاهاى خود را به كمتر از دو برابر خريد، نفروشند. پس از فروش كالا و گرفتن پول خود، به مدينه برگشتند. مصادف با دو كيسه، كه در هر يك هزار دينار بود، خدمت امام صادق عليه السلام رسيد و عرض كرد: فدايت شوم! اين كيسه اصل سرمايه است و اين يكى سود آن. حضرت فرمود: اين، سود زيادى است، با كالا چه كردى؟ مصادف براى امام توضيح داد كه چه كردند و چگونه با هم عهد و پيمان بستند. حضرت فرمود: سبحان اللّه! عليه گروهى از مسلمانان هم پيمان مى شويد كه كالاى خود را به آنان به كمتر از دو برابرِ خريد نفروشيد؟ آنگاه يكى از دو كيسه را گرفت و فرمود: اين سرمايه من است و ما را به اين سود نيازى نيست. آن گاه فرمود: اى مصادف! شمشير زدن، آسانتر از به دست آوردن مال حلال است.
۱.في التهذيب: 7/13/58 «مُجالَدَة» و هو الأنسب.
۲.الكافي: 5/161/1.