سپاه

2 حدیث
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ للأشْتَرِ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ ـ: فالجُنودُ بإذْنِ اللّهِ حُصونُ الرَّعِيَّةِ، و زَينُ الوُلاةِ، و عِزُّ الدِّينِ، و سُبُلُ الأمْنِ، و ليسَ تَقومُ الرَّعِيَّةُ إلاّ بِهِم. ثُمَّ لا قِوامَ للجُنودِ إلاّ بما يُخرِجُ اللّهُ لَهُم مِن الخَراجِ الّذي يَقْوَونَ بهِ على جِهادِ عَدُوِّهِم، و يَعْتمِدونَ علَيهِ فِيما يُصْلِحُهُم. فَوَلِّ مِن جُنودِكَ أنصَحَهُم في نَفْسِكَ للّهِ و لرسُولِه و لإمامِكَ، و أنْقاهُم جَيْبا، و أفْضَلَهُم حِلْما، ۱ ممّن يُبْطئُ عنِ الغَضَبِ، و يَسْتَريحُ إلى العُذْرِ، و يَرْأفُ بالضُّعَفاءِ، و يَنْبُو على الأقْوِياءِ، و مِمَّن لا يُثيرُهُ العُنفُ، و لا يَقْعُدُ بهِ الضَّعْفُ. ۲
امام على عليه السلامـ در فرمان [نامه] حكومت مصر به اشتر ـنوشت: «سپاهيان، به اذن خدا، دژهاى مردمند و زيور واليان و مايه توانمندى و ارجمندى دين و وسيله امنيّت. مردم جز با بودن سپاهيان پايدار نمى مانند و سپاهيان نيز جز با خراجى كه خداوند براى آنها مقرّر فرموده است، قوام نمى گيرند، آنان به وسيله خراج در جهاد با دشمنانشان توانا مى شوند و كار خود را بدان سامان مى دهند. پس، از سپاهيان خود آن كس را به فرماندهى برگزين كه به نظر تو براى خدا و پيامبر او و پيشوايت از همه خير خواه تر است و از همه پاكدامن تر و بردبارتر؛ كسى كه دير به خشم آيد و با پوزش خواهى [فرد مورد غضب]آرام گيرد، با نا توانان مهربان باشد و با زورمندان قاطع، خشونت او را بر نينگيزد و ناتوانى او را بر جاى ننشاند.
۱.و في بحار الأنوار: 77/247/1 نقلاً عن تحف العقول «. و أفضلهم حلما، و أجمعهم علما و سياسةً.».
۲.نهج البلاغة: الكتاب 53، انظر تمام الكلام.
کلیدواژه‌ها سپاه
عنه عليه السلامـ أيضا ـ: و لْيَكُنْ آثَرُ رُؤوسِ جُندِكَ عِندَكَ مَن واساهُم في مَعونَتِهِ، و أفضَلَ علَيهِم مِن جِدَتِهِ، بما يَسَعُهُم و يَسَعُ مَن وراءهُم مِن خُلوفِ أهْليهِم، حتّى يكونَ هَمُّهُم هَمّا واحِدا في جِهادِ العَدُوِّ، فإنَّ عَطْفَكَ علَيهِم يَعطِفُ قُلوبَهُم علَيكَ. فافْسَحْ في آمالِهِم، و واصِلْ في حُسنِ الثَّناءِ علَيهِم، و تَعْديدِ ما أبْلى ذَوو البلاءِ مِنهُم، فإنَّ كَثرَةَ الذِّكْرِ لِحُسنِ أفْعالِهِم تَهُزُّ الشُّجاعَ، و تُحرِّضُ النّاكِلَ إنْ شاءَ اللّهُ. ۱
امام على عليه السلامـ در همان عهدنامه ـنوشت: بايد گزيده ترين سران سپاه نزد تو، آن كس باشد كه با ديگران هميارى كند و آنچه دارد به آنان ببخشد، چندان كه خود و خانواده شان را كه بر جاى گذاشته اند به خوبى تأمين كنند، تا همگى در جهاد و مبارزه با دشمن يكدل شوند. چه، مهربانى تو با آنان دلهاى ايشان را به تو مهربان مى كند. پس آرزوهاى آنان را برآور و پيوسته از آنان ستايش و تقدير كن و زحمتِ سختى ديدگان را به زبان آر كه ياد كردنِ فراوان از كارهاى خوب آنان دليران را برمى انگيزد و ترسو را تحريك مى كند. اِن شاء اللّه.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 53، انظر تمام الكلام.
کلیدواژه‌ها سپاه