حدیث دربارهارزش ايثارگران

الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ في قَولِهِ تَعالى: «وَ يُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَ يَتِيمًا وَ أَسِيرًا» ـ: كانَ عِندَ فاطِمَةَ عليها السلام شَعيرٌ، فَجَعَلوهُ عَصيدَةً، فَلَمّا أنضَجوها و وَضَعوها بَينَ أيديهِم جاءَ مِسكينٌ، فَقالَ المِسكينُ: رَحِمَكُمُ اللّهُ! أطعِمونا مِمّا رَزَقَكُمُ اللّهُ، فَقامَ عَلِيٌّ عليه السلام فَأَعطاهُ ثُلُثَها. فَما لَبِثَ أن جاءَ يَتيمٌ، فَقالَ اليَتيمُ: رَحِمَكُمُ اللّهُ! أطعِمونا مِمّا رَزَقَكُمُ اللّهُ، فَقامَ عَلِيٌّ عليه السلام فَأَعطاهُ ثُلُثَهَا الثّانِيَ. فَما لَبِثَ أن جاءَ أسيرٌ، فَقالَ الأَسيرُ: يَرحَمُكُمُ اللّهُ! أطعِمونا مِمّا رَزَقَكُمُ اللّهُ، فَقامَ عَلِيٌّ عليه السلام فَأعطاهُ الثُّلُثَ الباقِيَ، و ما ذاقوها. فَأَنزَلَ اللّهُ فيهِم هذِهِ الآيَةَ إلى قَولِهِ: «وَ كَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا» . ۱

امام صادق عليه السلامـ درباره آيه شريف: «و خوردنى را، با وجود دوست داشتن آن، به بينوا و يتيم و اسير مى خورانند» ـفرمود: در خانه فاطمه عليها السلام، مقدارى جو بود. آن را [آرد كردند و]كاچى ساختند. چون كاچى را در برابر خود نهادند [تا بخورند]، مستمندى آمد و گفت: خدايتان رحمت كناد! از آنچه خداوند، روزى تان كرده است، ما را اطعام كنيد. على عليه السلام برخاست و يكْ سومِ آن را به او داد. چندى نگذشت كه يتيمى آمد و گفت: خدايتان، رحمت كناد! از آنچه خداوند، روزى تان كرده است، ما را اطعام كنيد. على عليه السلام برخاست و يك سوم ديگر كاچى را به او داد. لَختى بعد، اسيرى آمد و گفت: خدايتان رحمت كناد! از آنچه خداوند روزى تان كرده است، ما را اطعام كنيد. على عليه السلام برخاست و يك سوم باقى مانده را هم به او داد و خودشان از آن، چيزى نچشيدند. در اين هنگام، خداوند، اين آيه را در حقّ آنان نازل فرمود: «و [اين] كار شما، مورد قدردانى است».

۱.تفسير القمّي: 2 / 398، مجمع البيان: 10 / 612 نحوه و كلاهما عن عبد اللّه بن ميمون القدّاح، بحار الأنوار: 35/243/ 3.

کلیدواژه‌ها ایثار ارزش ایثارگران

احادیث دیگر این موضوع

تنبيه الخواطرـ به نقل از سهل بن عبد اللّه ـ: موسى عليه السلام گفت: اى پروردگار من! درجات محمّد و امّت او را به من بنمايان. خداوند فرمود: «اى موسى! تو تاب ديدن آنها را ندارى؛ امّا [فقط]يك منزلت از منزلت هاى بزرگ و با شكوه او را به تو مى نمايانم كه به واسطه همان، او را بر تو و بر تمام آفريدگانم برترى دادم». پس، خداوند از ملكوت آسمان براى او پرده برداشت و موسى عليه السلام، منزلتى را ديد كه از [شدّت] پرتوهاى آن و قُربش به خداوند، نزديك بود قالب تهى كند. گفت: پروردگارا! به واسطه چه چيز، او را به اين كرامت رساندى؟ فرمود: «به واسطه خصلتى كه از ميان ايشان، آن را به او اختصاص دادم، و آن خصلت، ايثار است. اى موسى! هيچ يك از ايشان نيست كه دمى از عمر خويش به اين خصلت عمل كرده باشد، مگر آن كه از حسابرسى او شرم كنم و در بهشت خود، هر جا كه او بخواهد، جايش دهم».

امام صادق عليه السلام:شبى كه على عليه السلام در بستر [پيامبر خدا به جاى وى] خوابيد، خداى متعال، به دو فرشته از فرشتگانش كه در ميان فرشتگان بيش از همه با يكديگر اُلفت و برادرى داشتند، وحى فرمود كه: «مى خواهم يكى از شما دو تا را بميرانم. پس، انتخاب كنيد». هر يك از آن دو، مُردن را به ديگرى حواله داد و هر كدام از آنها، ماندن را برگزيد. پس، خداوند متعال، به آن دو وحى فرمود كه: «شما كجا و اين بنده ام كه مُردن را برگزيد و در بستر پسر عمويش خوابيد تا با جان خويش، او را از نابودى نگه دارد، كجا؟! هان! من دانستم كه او از صميم دل، حاضر است خودش از بين برود؛ امّا مويى از بدن پسر عمويش كم نشود! فرود آييد و تا به صبح، از او پاسدارى كنيد». مشركان، پيوسته او (پيامبر صلى الله عليه و آله) را زير نظر داشتند و فرشتگان ارجمند، از او پاسدارى مى كردند تا آن كه هنگام صبح شد و مشركان، براى كشتنش بر وى يورش بردند. خداوند متعال ـ كه اراده كرده بود او زنده بماند ـ در دلِ مشركان افكند كه او را از خواب بيدار كنند. و گفتند: بيدارش مى كنيم تا قبل از كشته شدنش شاهد پيروز شدن ما بر خودش باشد. چون چنين كردند، امير مؤمنان عليه السلام شمشير به دست، به طرف آنها پريد و مشركان، پا به فرار گذاشتند. امير مؤمنان عليه السلام به آنان فرمود: «خواب بودم كه شما درآمديد و اكنون، بيدارم. وارد شويد». مشركان گفتند: ما را با تو كارى نيست، اى پسر ابو طالب!

امام صادق عليه السلام:على عليه السلام، نزد فاطمه عليها السلام بود. فاطمه عليها السلام به او گفت: اى على! نزد پدرم برو و از او چيزى براى ما درخواست كن. على عليه السلام گفت: باشد. پس نزد پيامبر خدا رفت. پيامبر صلى الله عليه و آله، يك دينار به او داد و فرمود: «اى على! برو و با اين دينار، غذايى براى خانواده ات خريدارى كن». على عليه السلام از نزد پيامبر صلى الله عليه و آله خارج شد. در راه به مقداد بن اسود برخورد و مدّتى با هم [به سخن]ايستادند. مقداد، حاجتش را به او گفت. على عليه السلام، دينار را به او داد و به مسجد رفت و سرش را گذاشت و خوابيد. پيامبر خدا، منتظر او ماند؛ امّا نيامد. باز انتظار كشيد؛ امّا از على عليه السلام خبرى نشد. لذا بيرون رفت و در مسجد مى گشت كه ديد على عليه السلام در آن جا خوابيده است. پيامبر خدا، او را تكان داد. على عليه السلام [بيدار شد و]نشست. پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: «چه كردى، اى على؟». گفت: اى پيامبر خدا! از نزد شما كه رفتم، به مقداد بن اسود برخوردم و او به من گفت آنچه را خدا خواست بگويد (اظهار حاجت كرد) و من، آن دينار را به او دادم. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «همانا جبرئيل عليه السلام اين مطلب را به من خبر داد، و خداوند، درباره تو اين آيه را فرو فرستاد: «و [ديگران را] بر خويشتن، مقدّم مى دارند، هرچند خودشان نيازمند باشند. و آنها كه از آزمندىِ نفس خويش، مصون بمانند، آنان، همان رستگاران اند».