حدیث دربارهنعمتِ حافظه
الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ في حديثِ المفضَّلِ ـ: أفَرَأيتَ لَو نُقصَ الإنسانُ مِن هذهِ الخِلالِ الحِفْظَ وَحدَهُ كيفَ كانَتْ تكونُ حالُهُ؟! وكَم مِن خَلَلٍ كانَ يَدخُلُ علَيهِ في اُمورِهِ ومَعاشِهِ وتَجارِبهِ إذا لم يَحْفَظْ ما لَهُ وعَلَيهِ، وما أخَذَهُ وما أعطى، وما رأى وما سَمِعَ. ثُمَّ كانَ لا يَهتدي لطريقٍ لو سَلَكَهُ ما لا يحصى، ولا يَحفَظُ عِلْما ولو دَرَسَهُ عُمْرَهُ، ولا يَعْتَقِدُ دِينا، ولا يَنْتَفِعُ بتَجْرِبَةٍ، ولا يَسْتَطيعُ أن يَعْتَبِر شيئا على ما مضى، بَل كانَ حَقيقا أنْ يَنْسَلِخَ مِن الإنْسانيّةِ أصْلاً. ۱
امام صادق عليه السلامـ در حديث مفضّل ـفرمود: آيا انديشيده اى كه اگر انسان از ميان اين ويژگيها، فقط حافظه را كم داشت، حال و روزش چگونه بود؟ و اگر موضوعات سودمند و زيانبار و گرفته ها و داده ها و ديده ها و شنيده هاى خود را در حافظه اش نگه نمى داشت چه اختلالاتى در كارها و زندگى و تجربياتش به وجود مى آمد.؟ اگر راهى را بارها و بارها مى پيمود، باز آن را گم مى كرد، اگر همه عمرش را درس مى خواند، دانشى را به خاطر نمى سپرد، به دينى اعتقاد نمى يافت و از تجربه اى بهره مند نمى شد و نمى توانست از گذشته ها كمترين عبرتى بگيرد، به طور كلى سزاوار بود كه از انسان بودن يكسره خارج شود.
۱.بحار الأنوار: 3/80.