صدور فرمان عفو عمومى

2 حدیث
أنساب الأشراف:قامَ عَلِيٌّ ـ حينَ ظَهَرَ وظَفِرَ ـ خَطيبا فَقالَ: يا أهلَ البَصرَةِ! قَد عَفَوتُ عَنكُم؛ فَإِيّاكُم وَالفِتنَةَ؛ فَإِنَّكُم أوَّلُ الرَّعِيَّةِ نَكَثَ البَيعَةَ، وشَقَّ عَصَا الاُمَّةِ. ثُمَّ جَلَسَ وبايَعَهُ النّاسُ. ۱
أنساب الاشراف:على عليه السلام، هنگامى كه چيرگى يافت و پيروز شد، براى سخنرانى به پا خاست و فرمود: «اى مردم بصره! از شما گذشتم. برحذر باشيد از فتنه! به راستى كه شما نخستين مردمانى بوديد كه بيعت را شكستيد و وحدت امّت را برهم زديد». آن گاه نشست و مردم با وى بيعت كردند.
۱.أنساب الأشراف: ج 3 ص 58.
الإرشاد:ومِن كَلامِهِ [عَلِيٍّ عليه السلام] بِالبَصرَةِ حينَ ظَهَرَ عَلَى القَومِ، بَعدَ حَمدِ اللّهِ وَالثَّناءِ عَلَيهِ: أمّا بَعدُ؛ فَإِنَّ اللّهَ ذو رَحمَةٍ واسِعَةٍ، ومَغفِرَةٍ دائِمَةٍ، وعَفوٍ جَمٍّ، وعِقابٍ أليمٍ، قَضى أنَّ رَحمَتَهُ ومَغفِرَتَهُ وَعفوَهُ لِأَهلِ طاعَتِهِ مِن خَلقِهِ، وبِرَحمَتِهِ اهتَدَى المُهتَدونَ، وقَضى أنَّ نِقمَتَهُ وسَطَواتِهِ وعِقابَهُ عَلى أهلِ مَعصِيَتِهِ مِن خَلقِهِ، وبَعدَ الهُدى وَالبَيِّناتِ ما ضَلَّ الضّالّونَ. فَما ظَنُّكُم ـ يا أهلَ البَصرَةِ ـ وقَد نَكَثتُم بَيعَتي، وظاهَرتُم عَلَيَّ عَدُوّي؟ فَقامَ إلَيهِ رَجُلٌ فَقالَ: نَظُنُّ خَيرا، ونَراك قَد ظَفِرتَ وقَدَرتَ، فَإِن عاقَبتَ فَقَدِ اجتَرَمنا ذلِكَ، وإن عَفَوتَ فَالعَفوُ أحَبَّ إلَى اللّهِ.

الإرشاد:از سخنرانى على عليه السلام در بصره، به هنگامى كه بر اهل جملْ پيروز شد، پس از حمد و سپاس گفتن خداوند ـ: امّا بعد؛ به راستى كه خداوند، داراى رحمت گسترده و غفران هميشگى و گذشت بسيار و كيفر دردناك است. خداوند، چنين حكم كرد كه رحمت و غفران و گذشت او، از آنِ بندگان اطاعت پيشه باشد و با رحمت او، راه يافتگانْ هدايت شدند و چنين مقدّر ساخت كه مجازات و خشم و كيفرش برسر بندگان نافرمانش باشد و پس از هدايت و دليل روشن، گم راهان گم راه نشدند. اى بصريان! شما ـ كه بيعت با من را شكستيد و دشمنم را عليه من يارى كرديد ـ، نسبت به من چه گمانى داريد؟». مردى به پا خاست و گفت: ما [به تو] گمان نيك داريم و مى بينيم كه تو پيروز شدى و قدرت يافتى. اگر كيفر دهى، ما مرتكب جرم شده ايم [و شايسته كيفريم] و اگر

۱.الإرشاد: ج 1 ص 257، الجمل: ص 407 عن الحارث بن سريع نحوه، بحار الأنوار: ج 32 ص 230 ح 182 وراجع الأخبار الطوال: ص 151.