سخنرانى امام على به هنگام حركت به سمت بصره
1 حدیث
شرح نهج البلاغة عن الكلبي:لَمّا أرادَ عَلِيٌّ عليه السلام المَسيرَ إلَى البَصرَةِ، قامَ فَخَطَبَ النّاسَ، فَقالَ ـ بَعدَ أن حَمِدَ اللّهَ وصلّى عَلى رَسولِهِ صلى الله عليه و آله ـ: إنَّ اللّهَ لَمّا قَبَضَ نَبِيَّهُ استَأثَرَت عَلَينا قُرَيشٌ بِالأَمرِ، ودَفَعَتنا عَن حَقٍّ نَحنُ أحَقُّ بِهِ مِنَ النّاسِ كافَّةً، فَرَأَيتُ أنَّ الصَّبرَ عَلى ذلِكَ أفضَلُ مِن تَفريِقِ كَلِمَةِ المُسلِمينَ وسَفكِ دِمائِهِم. وَالنّاسُ حَديثو عَهدٍ بِالإِسلامِ، وَالدّينُ يُمخَضُ مَخضَ الوَطبِ، ۱ يُفسِدُهُ أدنى وَهنٍ، ويَعكِسُهُ أقَلُّ خُلفٍ. فَوَلِيَ الأَمرَ قَومٌ لَم يَألوا في أمرِهِمُ اجتِهادا، ثُمَّ انتَقَلوا إلى دارِ الجَزاءِ، وَاللّهُ وَلِيُّ تَمحيصِ سَيِّئاتِهِم، وَالعَفوِ عَن هَفَواتِهِم.
فَما بالُ
شرح نهج البلاغةـ به نقل از كلبى ـ: چون على عليه السلام آهنگ حركت به سوى بصره كرد، به پا خاست و براى مردم، سخنرانى كرد و پس از حمد خداوند و درود بر پيامبرش فرمود: «به راستى كه چون خداوندْ پيامبرش را قبض روح كرد، قريش، حكومت را از ما به يغما بردند و ما را از حقّى كه از همه مردم بدان شايسته تر بوديم، كنار زدند. چنين [مصلحت]ديدم كه صبر بر اين مسئله بهتر است از پراكندگى مسلمانان و ريخته شدن خون آنان.
مردم، تازه مسلمان بودند و دين، مانند مَشكِ شير و كَره در تلاطم بود كه كوچك ترين سستى اى آن را تباه مى كرد و كمترين اختلافى آن را وارونه مى ساخت. آن گاه [در پى تصميم من به صبر]، كار حكومت را كسانى به دست گرفتند كه در كارشان از هيچ كوششى فروگذار نكردند. سپس به سراى جزا رفتند و خداوند، عهده دار پاك