كشته شدن طلحه به دست مروان
2 حدیث
الفتوح:جَعَلَ طَلحَةُ يُنادي بِأَعلى صَوتِهِ: عِبادَ اللّهِ! الصَّبرَ الصَّبرَ! إنَّ بَعدَ الصَّبرِ النَّصرُ وَالأَجرُ. فَنَظَرَ إلَيهِ مَروانُ بنُ الحَكَمِ، فَقالَ لِغُلامٍ لَهُ: وَيلَكَ يا غُلامُ! وَاللّهِ إنّي لَأَعلَمُ أنَّه ما حَرَّضَ عَلى قَتلِ عُثمانَ يَومَ الدّارِ أحَدٌ كَتَحريضِ طَلحَةَ ولا قَتَلَهُ سِواهُ! ولكِنِ استُرني فَأَنتَ حُرٌّ؛ فَسَتَرَهُ الغُلامُ.
ورَمى مَروانُ بِسَهمٍ مَسمومٍ لِطَلحَةَ بنِ عُبَيدِ اللّهِ، فَأَصابَهُ بِهِ، فَسَقَطَ طَلحَةُ لِما بِهِ وقَد غُمِيَ عَلَيهِ. ثُمَّ أفاقَ، فَنَظَرَ إلَى الدَّمِ يَسيلُ مِنهُ فَقالَ: إنّا للّهِِ وإنّا إلَيه راجِعونَ، أظُنُّ وَاللّهِ أنَّنا عُنينا بِهذِهِ الآيَةِ مِن كِتابِ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ إذ يَقولُ: «وَاتَّقُواْ فِتْنَةً
الفتوح:طلحه با صداى بلند، فرياد مى زد: بندگان خدا! شكيبايى، شكيبايى [ورزيد]! چرا كه پس از شكيبايى، نصرت و پاداش است.
مروان بن حَكَم به وى نگاهى افكند و به برده اش گفت: واى بر تو، اى غلام! به خدا سوگند كه مى دانم هيچ كس در روز كشتن عثمان در خانه اش به اندازه طلحه [مردم را]تحريك نكرد و هيچ كس جز او، وى را نكشت. اكنون اگر مرا پنهان كنى، تو را آزاد خواهم كرد.
غلام، وى را پنهان ساخت. مروان، تيرى زهرآگين به سوى طلحة بن عبيد اللّه پرتاب كرد. تير به طلحه اصابت كرد و طلحه بر اثر اصابت تير بر زمين افتاد و بيهوش شد. سپس به هوش آمد و ديد كه خون از او جارى است. گفت: إنّا للّه وإنّا إليه راجعون! به خدا سوگند، گمان مى كنم مقصود خداوند عز و جل از اين آيه ماييم كه: «و از فتنه اى كه تنها به ستمكاران شما
الجمل عن ابن أبي عون:سَمِعتُ مَروانَ بنَ الحَكَم يَقولُ: لَمّا كانَ يَومُ الجَمَلِ قُلتُ: وَاللّهِ لاُدرِكَنَّ ثَأرَ عُثمانَ! فَرَمَيتُ طَلحَةَ بِسَهمٍ فَقَطَعتُ نِساهُ، وكانَ كُلَّما سُدَّ المَوضِعُ غَلَبَ الدَّمُ وألَمُهُ، فَقالَ لِغُلامِهِ: دَعهُ فَهُوَ سَهمٌ أرسَلَهُ اللّهُ إلَيَّ.
ثُمَّ قالَ لَهُ: وَيلَكَ! اُطلُب لي مَوضِعا أحتَرِزُ فيهِ، فَلَم يَجِد لَهُ مَكانا، فَاحتَمَلَهُ عُبَيدُ اللّهِ بنُ مَعمَرٍ فَأَدخَلَهُ بَيتَ أعرابِيَّةٍ، ثُمَّ ذَهَبَ فَصَبَرَ هُنَيَّةً ورَجَعَ، فَوَجَدَهُ قَد ماتَ. ۱
الجملـ به نقل از ابن ابى عون ـ: شنيدم كه مروان بن حَكَم مى گفت: چون روز جنگ جمل فرا رسيد، با خود گفتم: به خدا سوگند، بايد خون عثمان را تلافى كنم. پس تيرى به سوى طلحه افكندم كه رگِ پاى او را بريد و چنان بود كه هرگاه جايگاه زخمْ بسته مى شد، خونْ فوران مى كرد و او را مى آزرد.
طلحه به غلامش گفت: اين را وا گذار. آن تير، تيرى بود كه خداوند به سويم فرستاد.
پس به غلام گفت: واى بر تو! برايم مكانى بجوى تا در آن، پناه گيرم. او مكانى نيافت. عبيد اللّه بن معمّر، او را با خود بُرد و در خانه زنى اعرابى جاى داد. آن گاه بيرون رفت و اندكى بعد كه بازگشت، ديد مُرده است.
۱.الجمل: ص 389 وراجع شرح الأخبار: ج 1 ص 403 ح 352 والطبقات الكبرى: ج 3 ص 223 والمعجم الكبير: ج 1 ص 113 ح 201 وأنساب الأشراف: ج 3 ص 43 وتاريخ المدينة: ج 4 ص 1170 وتاريخ الإسلام للذهبي: ج 3 ص 486 و 528 وتاريخ الطبري: ج 4 ص 509 والكامل في التاريخ: ج 2 ص 337.