حدیث دربارهبه خلافت رساندن عمر بن خطّاب

شرح نهج البلاغة:چون مرگ ابو بكر فرا رسيد، او عبد الرحمان بن عوف را فرا خواند و گفت: مرا از عمر آگاه كن. گفت: او بهتر از آن است كه در نظر توست، جز آن كه در او درشتى اى هست. ابو بكر گفت: اين از آن روست كه مرا نرم مى بيند و اگر حكومت به او برسد، بسيارى از درشتى هايش را كنار مى نهد. من او را زير نظر داشته ام. هر گاه كه بر كسى خشم مى گيرم، او خشنودى اش را به من نشان مى دهد و هر گاه با كسى نرمى مى كنم، او شدّتش را به من نشان مى دهد. سپس عثمان بن عفّان را فرا خواند و گفت: مرا از عمر آگاه كن. گفت: باطنش از ظاهرش بهتر است و مانند او در ميان ما نيست. ابو بكر به هر دو گفت: از آنچه براى شما گفتم، به كسى چيزى نگوييد. اى عثمان! اگر عمر را انتخاب نمى كردم، از تو نمى گذشتم [و تو را تعيين مى نمودم]؛ ولى به صلاح توست كه سرپرستى هيچ يك از كارهاى آنان (مسلمانان) را به عهده نگيرى، كه خود نيز دوست داشتم از كارهايتان جدا و بر كنار و [بلكه] در زمره پيشينيان درگذشته شما مى بودم. طلحة بن عبيد اللّه بر ابو بكر وارد شد و گفت: به من خبر رسيده كه تو ـ اى خليفه پيامبر خدا! ـ عمر را بر مردمْ خليفه كرده اى، با آن كه ديده اى مردم از او چه مى كشند، [آن هم] در حالى كه تو هنوز هستى. پس او در زمانى كه با مردمْ تنها شود، چگونه خواهد بود؟! تو فردا پروردگارت را ديدار مى كنى و [او]درباره مردمِ تحت سرپرستى ات مى پرسد. ابو بكر گفت: مرا بنشانيد. سپس گفت: آيا مرا از خدا مى ترسانى؟ هنگامى كه پروردگارم را ديدار كنم و از من سؤال كند، مى گويم: بهترينِ مردمان را بر آنان خليفه كردم. طلحه گفت: اى خليفه پيامبر خدا! آيا عمر، بهترينِ مردم است؟ خشم ابو بكر، شدّت گرفت و گفت: آرى. به خدا كه او بهترين آنان است و تو بدترينِ آنانى! بدان كه اگر حكومت را به تو بسپارم، بينى ات را در پشتت مى نهى (تكبّر مى ورزى) و خود را بيش از اندازه بالا مى برى، تا آن جا كه فقط خدا مى تواند پايينت كشد! نزد من آمده اى و چشمانت را نرم و فروهشته كرده اى تا مرا در دينم به فتنه اندازى و مرا از نظرم برگردانى! برخيز، خدا پاهايت را استوار ندارد! بدان كه به خدا سوگند، اگر به اندازه ميان دو شير دوشيدن شتر، زنده بمانم و به من برسد كه عمر را كوچك شمرده و يا از او به بدى ياد كرده اى، تو را به چراگاه قُنَّه ۶ مى فرستم؛ جايى كه بنوشيد؛ ولى سيراب نشويد، و بچريد؛ ولى سير نشويد و به همان هم شادمان و خشنود باشيد. طلحه برخاست و بيرون رفت.