حدیث دربارهبيم اختلاف

الشافي عن موسى بن عبد اللّه بن الحسن:إنَّ عَلِيّا عليه السلام قالَ لَهُم [لِلمُتَخَلِّفينَ عَن بَيعَةِ أبي بَكرٍ]: بايِعوا؛ فَإِنَّ هؤُلاءِ خَيَّروني أن يَأخُذوا ما لَيسَ لَهُم، أو اُقاتِلَهُم واُفَرِّقَ أمرَ المُسلِمينَ. ۱

الشافىـ به نقل از موسى بن عبد اللّه بن حسن ـ: على عليه السلام [به كسانى كه از بيعت با ابو بكر سر باز زده بودند،]گفت: بيعت كنيد؛ چرا كه اينان دو راه در پيش روى من گذارده اند، [بدين ترتيب] كه يا آنچه را حقّشان نيست بگيرند، يا با آنان بجنگم و در ميان مسلمانان، اختلاف اندازم.

۱.الشافي: ج 3 ص 243، الصراط المستقيم: ج 3 ص 111 وفي صدره «وروى إبراهيم بطريقين إنّ عليّا قال لبريدة ولجماعة اُخر أبوا البيعة»، بحار الأنوار: ج 28 ص 392.

کلیدواژه‌ها امام علی پس از پیامبر داستان سقیفه انگیزه های بیعت امام پس از خودداری بیم اختلاف

احادیث دیگر این موضوع

الشافىـ به نقل از سفيان بن فَروه، از پدرش ـ: بُرَيده آمد تا آن كه پرچمش را در ميان [قبيله]اسلم كوبيد و گفت: تا على عليه السلام بيعت نكند، من بيعت نمى كنم. پس، على عليه السلام گفت: اى بُرَيده! در آنچه مردم بر آن همگام اند، همراه شو؛ زيرا امروز نزد من، اجتماع (اتحاد) آنان بهتر از اختلافشان است.

شرح نهج البلاغةـ به نقل از عبد اللّه بن جُناده ـ: در آغاز حكومت على عليه السلام، از حجاز به قصد عراق آمدم. از مكّه گذشتم و عمره گزاردم. سپس وارد مدينه شدم و به مسجد پيامبر خدا آمدم و چون نداى نماز جمعه داده شد، مردم گرد آمدند و على عليه السلام، در حالى كه شمشيرش را حمايل كرده بود، بيرون آمد و چشم ها به او متوجّه شد. او خدا را ستود و بر پيامبرش درود فرستاد و سپس فرمود: «امّا بعد، چون خداوند، پيامبرش را قبض روح كرد، [با خود]گفتيم: ما، خاندان و وارث و خانواده و نزديكان او هستيم، نه ديگر مردم؛ هيچ كس بر سر فرمان روايى او، با ما كشمكش نمى كند و هيچ طمعكارى در حقّ ما طمع نمى ورزد؛ امّا قوممان مانع ما شدند و فرمان روايى پيامبر صلى الله عليه و آله را از ما ربودند. پس، حكومت از آنِ ديگرى شد و ما دنباله رو شديم. ناتوان، در ما طمع ورزيد و خوار، بر ما عزّت گرفت. پس به خاطر آن، چشم ها بر ما گريستند و سينه ها گرفتند و جان ها بى تاب شدند. به خدا سوگند، اگر از پراكندگى مسلمانان، بازگشت كفر، و نابودى دين هراسى نبود، تصميمى غير از اين مى گرفتيم. كسانى حكومت را به دست گرفتند كه خيرخواه مردم نبودند».

امام على عليه السلامـ در خطبه اش در ذو قار ذو قار، جايى ميان كوفه و واسط (البتّه به كوفه نزديك تر) است و در آن، جنگ مشهور ميان ايرانيان و اعراب، واقع شده است (تقويم البلدان: ص 292). ـ: امورى گذشت كه در آن صبر كرديم، در حالى كه در چشمانمان خار بود؛ و اين صبر به خاطر تسليم در برابر فرمان خداى متعال به آنچه ما را بدان امتحان كرد، بود و [نيز به خاطر] اميد به پاداش آن. و صبر، بهتر از آن بود كه مسلمانان، متفرّق شوند و خونشان ريخته شود. ماييم اهل بيت نبوّت، سزاوارترينِ مردم به قدرت رسالت، و معدن كرامتى كه خداوند، امّت را بر آن بنا نهاد. اين طلحه و زبير، كه نه از خاندان نبوّت و نه از نسل پيامبرند، چون ديدند كه خداوند، حقّ ما را پس از مدّتى به ما باز گردانْد، نه يك سال، كه يك ماه كامل هم صبر نكردند و همچون پيشينيان خود، خيز برداشتند تا حقّم را بربايند و مسلمانان را از گِردم پراكنده سازند.

امام على عليه السلامـ در خطبه اش پيش از جنگ جمل ـ: چون پيامبر صلى الله عليه و آله قبض روح شد، ما، خانواده و خاندان و وارثان و خويشان او و سزاوارترينِ مردم به او بوديم و با ما در اين امر، كشمكش نمى شد. پس، حكومت پيامبرمان را از ما گرفتند و به ديگران سپردند و به خدا سوگند، اگر از اختلاف مسلمانان و بازگشتشان به كفر هراسى نبود، تا سر حدّ توانمان، آن را دگرگون مى ساختيم.