اسماء دختر عُمَيس خَثعَمى

2 حدیث
تهذيب الكمالـ في تَرجَمَةِ أسماءَ بِنتِ عُمَيسٍ ـ: كانَت أوَّلاً تَحتَ جَعفَرِ ابنِ أبي طالِبٍ، وهاجَرَت مَعَهُ إلى أرضِ الحَبَشَةِ، ثُمَّ قُتِلَ عَنها يَومَ مُؤتَةَ، فَتَزَوَّجَها أبو بَكرٍ الصِّدّيقُ، فَماتَ عَنها، ثُمَّ تَزَوَّجَها عَلِيُّ بنُ أبي طالِبٍ. ووَلَدَت لِجَعفَرٍ: عَبدَ اللّهِ بنَ جَعفَرٍ، وعَونَ بنَ جَعفَرٍ، ومُحَمَّدَ بنَ جَعفَرٍ. ووَلَدَت لِأَبي بَكرٍ: مُحَمَّدَ بنَ أبي بَكرٍ في حَجَّةِ الوَداعِ. ووَلَدَت لِعَلِيٍّ يَحيَى بنَ عَلِيٍّ. فَهُم إخوَةٌ لِاُمٍّ. ۱
تهذيب الكمالـ در شرح حال اسماء بنت عميس ـ: ابتدا همسر جعفر بن ابى طالب بود و با او به سرزمين حبشه هجرت كرد. وقتى جعفر در جنگ موته شهيد شد، ابو بكر با او ازدواج كرد و چون او مُرد، على بن ابى طالب عليه السلام با وى ازدواج كرد. اسماء براى جعفر، عبد اللّه، عون و محمّد را به دنيا آورد، و براى ابو بكر، محمّد را در حجّة الوداع، و براى على عليه السلام، يحيى را. پس اينان، برادران ناتنى و مادرى هم هستند.
۱.تهذيب الكمال: ج 35 ص 127 الرقم 7784، اُسد الغابة: ج 7 ص 13 الرقم 6713، الاستيعاب: ج 4 ص 348 الرقم 3264 كلاهما نحوه.
صحيح البخاري عن أبي موسى:دَخَلَت أسماءُ بِنتُ عُمَيسٍ ـ وهِيَ مِمَّن قَدِمَ مَعنا ـ عَلى حَفصَةَ زَوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله زائِرَةً، وقَد كانَت هاجَرَت إلَى النَّجاشِيِّ فيمَن هاجَرَ، فَدَخَلَ عُمَرُ عَلى حَفصَةَ وأسماءُ عِندَها، فَقالَ عُمَرُ حينَ رَأى أسماءَ: مَن هذِهِ؟ قالَت: أسماءُ بِنتُ عُمَيسٍ. قالَ عُمَرُ: الحَبَشِيَّةُ هذِهِ؟ البَحرِيَّةُ هذِهِ؟ قالَت أسماءُ: نَعَم. قالَ: سَبَقناكُم بِالهِجرَةِ؛ فَنَحنُ أحَقُّ بِرَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله مِنكُم! فَغَضِبَت وقالَت: كَلّا وَاللّهِ! كُنتُم مَعَ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله يُطعِمُ جائِعَكُم ويَعِظُ جاهِلَكُم، وكُنّا في دارِ ـ أو في أرضِ ـ البُعَداءِ البُغَضاءِ بِالحَبَشَةِ، وذلِكَ في اللّهِ وفي رَسولِهِ صلى الله

صحيح البخارىـ به نقل از ابو موسى ـ: اسماء بنت عميس ـ كه از همراهان ما و از مهاجرانى بود كه به سوى نجاشى هجرت كرده بودند ـ، براى ديدار حَفصه، همسر پيامبر صلى الله عليه و آله به نزد او رفت. عمر در حالى كه اسماء نزد حفصه بود، وارد شد و چون اسماء را ديد، پرسيد: اين كيست؟ حفصه گفت: اسماء بنت عميس است. عمر گفت: اين به حبشه رفته است؟ اين از دريا گذشته است؟ اسماء گفت: آرى. عمر گفت: ما در هجرت از شما پيشى گرفتيم. پس، از شما به پيامبر خدا سزاوارتريم. اسماء، خشمناك شد و گفت: به خدا سوگند كه چنين نيست! شما با پيامبر خدا بوديد، گرسنه تان را سير و نابخردتان را موعظه مى كرد، حال آن كه ما در خانه (يا سرزمينى) دور و پُر از دشمن در حبشه بوديم و اين به خاطر خدا و به خاطر پيامبر خدا بود و به خدا

۱.صحيح البخاري: ج 4 ص 1546 ح 3990، صحيح مسلم: ج 4 ص 1946 ح 2503 وراجع الطبقات الكبرى: ج 8 ص 281 وسير أعلام النبلاء: ج 2 ص 283 الرقم 51.