حدیث دربارهويژگى هاى خردمندان

خردگرایی در قرآن و حدیث، ص ۱۸۸، ح ۵۶۴

امام صادق علیه‌السلام

ويژگى هاى خردمندان

عنه عليه السلام:لا يُلسَعُ العاقِلُ مِن جُحرٍ مَرَّتَينِ ۱.

امام صادق عليه السلام:خردمند، از يك سوراخ، دو بار گزيده نشود.

۱.الاختصاص: 245، راجع ص 207 ح 1021.

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر صلى الله عليه و آله:ويژگى خردمند، آن است كه در برابر حماقت نادان بردبارى كند؛ از آنكه بر او ستم كرده بگذرد؛ نسبت به زيردستان فروتنى كند؛ با بالادستان در جستجوى خوبى، رقابت ورزد، هر گاه خواست سخن گويد، بينديشد؛ اگر خوبى بود، بر زبان آورد و بهره جويد، و اگر بدى بود، سكوت كند و سالم بماند؛ و اگر لغزشگاهى برايش پيش آمد، از خداوند سلامت جويد و دست و زبان خود را نگه دارد؛ و اگر فضيلتى ديد، به سرعت از آن بهره گيرد؛ حيا و آزرم را هيچ گاه از خود جدا نكند، و آزمندى از او سر نزند؛ اينها خصلتهاى دهگانه اى است كه خردمند با آنها شناخته مى شود.

پيامبر صلى الله عليه و آلهـ در توضيح آنچه از عقل سرچشمه گيرد ـ: امّا متانت و سنگينى، پس از آن سرچشمه گيرد: مهربانى، دور انديشى، بازگرداندن امانت، ترك خيانت، راستگويى، پاكدامنى، ثروت، آمادگى در برابر دشمن، بازداشتن از زشتى و كنار نهادن ابلهى. اينها خصلتهايى است كه از متانت و سنگينى نصيب خردمند شود. پس خوشا به حال كسى كه وقار و سنگينى جويد و سَبُكسَر و نادان نباشد، ببخشايد و بگذرد.

پيامبر صلى الله عليه و آله:همانا خردمند، كسى است كه امر و نهى الهى را درك كند.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خردمند، در تنهايى با عقل خويش راضى است و نادانْ از خويشتن وحشت دارد؛ چرا كه دوست هر انسانى، خرد اوست و دشمنشْ نادانى او.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خردمند، هميشه از خوبى ها پرده برمى دارد، گرچه عيبهايى بزرگتر در ميان مردم باشد.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خردمند، بسيار در هراس است و آمال و آرزوهايش كم است.

امام على عليه السلامـ در حكمتهاى منسوب به ايشان ـ: خردمند، هرگاه سخنى گويد، آن را با سخنى حكيمانه و ضرب المثلى همراه سازد، و نادان هرگاه سخن گويد، آن را با سوگند همراه كند.

امام على عليه السلامـ در حكمتهاى منسوب به ايشان ـ: خردمند، به نيكان غبطه مى خورد تا به آنان ملحق شود و آنان را دوست مى دارد تا با دوستى اش با آنان شريك شود، گرچه در عمل، مانند آنان نباشد.